Habermas’ın Kamusal Alan Kuramı Bağlamında Dijital Ebeveynlik: Sosyal Medyada Momfluencer Pratikleri

Öz

Bu çalışma, Jürgen Habermas'ın kamusal alan teorisinin merceğinden dijital ebeveynlik uygulamalarını inceleyerek, anne etkileyicilerinin anneliğe dair özel deneyimlerini sosyal medyada kamusal olarak paylaşılan ve sosyal açıdan anlamlı anlatılara nasıl dönüştürdüklerine odaklanmaktadır. Araştırma, Instagram gibi dijital platformların, annelerin çağdaş medya kültürü içinde kimlik, görünürlük ve topluluk ilişkilerini müzakere ettikleri yeni kamusal alanlar olarak nasıl işlev gördüğünü incelemektedir. Nitel bir araştırma tasarımı ve içerik analizi yöntemi kullanılarak, çalışma seçilen anne etkileyicileri tarafından paylaşılan sözlü ve görsel materyalleri sistematik olarak analiz etmektedir. Biyografilerinde açıkça "anne" olarak tanımlanan ve ebeveynlik ve aile hayatıyla ilgili içerikleri düzenli olarak paylaşan yedi annenin herkese açık Instagram hesabını seçmek için amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Takipçi sayıları 94.300 ile 4,7 milyon arasında değişen profiller, Eylül ve Ekim 2025 arasında incelenmiştir. Tematik analiz yoluyla, ebeveynlik uygulamaları, anne kimliği inşası, duygusal ifade ve çocuk yetiştirme yaklaşımları gibi temel temalar belirlenmiştir. Bulgular, dijital platformların özel ve kamusal alanlar arasındaki sınırları nasıl yeniden şekillendirdiğinin anlaşılmasına katkıda bulunmayı ve anneliğin çevrimiçi ortamlarda hem kişisel hem de kolektif bir söyleme nasıl dönüştüğünü göstermeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda çalışma, duygusal iletişimin, paylaşılan deneyimlerin ve aracılı görünürlüğün dijital çağda anneliğin toplumsal anlamını yeniden tanımladığı bir "dijital anne kamusal alanı"nın ortaya çıkışını vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Habermas
• Kamusal Alan
• Sosyal Medya
• Momfluencer

Dıgıtal Parenting in the Context of Habermas’s Public Space Theory: Momfluencer Practices in Social Medıa

Öz

This study explores digital parenting practices through the lens of Jürgen Habermas’s public sphere theory, focusing on how momfluencers transform private experiences of motherhood into publicly shared and socially meaningful narratives on social media. The research examines how digital platforms such as Instagram function as new public arenas where mothers negotiate identity, visibility, and community within contemporary media culture. Using a qualitative research design and the content analysis method, the study systematically analyzes verbal and visual materials shared by selected momfluencers. A purposeful sampling method was employed to select seven publicly accessible Instagram accounts of mothers who explicitly identify as “moms” in their biographies and regularly share content related to parenting and family life. The profiles, with follower counts ranging from 94,300 to 4.7 million, were examined between September and October 2025. Through thematic analysis, key themes such as parenting practices, maternal identity construction, emotional expression, and approaches to child-rearing were identified. The findings aim to contribute to the understanding of how digital platforms reshape the boundaries between private and public spheres, illustrating how motherhood becomes both a personal and collective discourse in online environments. In doing so, the study highlights the emergence of a “digital maternal public sphere,” where emotional communication, shared experiences, and mediated visibility redefine the social meaning of motherhood in the digital age.

Anahtar Kelimeler

• Habermas
• Public Sphere
• Social Media
• Momfluencer

Kaynakça

1. Aziz, A. (2008). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri ve teknikleri (4.baskı). Ankara: Nobel Yayınları.
2. Boje, D. M. (2017). Theatres of Capitalism, https://www.cairn.info/revuemanagement-2018-1-page-667.htm (Erişim Tarihi: 10. 09. 2021).
3. Bornstein, M. H. (Ed.). (2019). Handbook of parenting (3rd ed.). Routledge.
4. Couldry, N., & Hepp, A. (2017). The mediated construction of reality. Polity Press.
5. Germic, E. R., Eckert, S., & Vultee, F. (2021). The Impact of Instagram Mommy Blogger Content on the Perceived Self-Efficacy of Mothers. Social Media + Society, 7(3), 205630512110416. https://doi.org/10.1177/20563051211041649
6. Giddens, A. (1990). The consequences of modernity. Stanford University Press.
7. Habermas, J. (1989). The structural transformation of the public sphere: An inquiry into a category of bourgeois society (T. Burger, Trans.). MIT Press.
8. Habermas, J. (2004). “Kamusal Alan”. Kamusal Alan (iç.). Der. ve Çev. Meral Özbek. İstanbul: Hil Yayın. 95-102. Holiday, S., Densley, R. L., & Norman, M. S. (2020). Influencer Marketing Between Mothers: The Impact of Disclosure and Visual Brand Promotion. Journal Of Current Issues & Research in Advertising, 42(3), 236–257. https://doi.org/10.1080/10641734.2020.1782790

9. Papacharissi, Z. (2002). The virtual sphere: The internet as a public sphere. New Media & Society, 4(1), 9–27. https://doi.org/10.1177/14614440222226244
10. Ritzer, G. (2019). Toplumun McDonaldlaştırılması. (Çev.Akın Emre Pilgir). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
11. Tavşancıl, E. ve Aslan, E. (2001). Sözel, Yazılı ve Diğer Materyaller İçin İçerik Analizi ve Uygulama Örnekleri. İstanbul: Epsilon Yayınları.
12. Yurdakul, I. K., Dönmez, O., Yaman, F., ve Odabaşı, H. F. (2013). Dijital ebeveynlik ve değişen roller. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 12(4), 883-896.
13. Zhou, K. Z., Shen, B., Zimmer, F., Xia, C., & Tong, X. (2022). More Than a Wife and a Mom: A Study of Mom Vlogging Practices in China. arXiv. https://arxiv.org/abs/2206.11843