QR Menüler Ne Kadar Etkili?: Algılanan Etkileşim, Tüketim Vizyonu ve Eğlence Boyutlarının Tatmin Üzerinden Tavsiye Etme Niyetine Etkisi

Öz

Bu çalışmada tüketicilerin etkileşimli kullanım olanağı sağlayan QR (Quick Response) menülere verdikleri tepkiler incelenmiştir. Araştırmanın amacı, QR menüler ile ilgili ürün deneyiminin, müşterilerin tutum ve davranışsal tepkilerini şekillendirme düzeylerini ve QR menülerin etkinliğini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda QR menü etkinliği; algılanan etkileşim, tüketim vizyonu ve menü hazzı -eğlencesi- olmak üzere üç yaklaşımla incelenmiştir. Bu üç yaklaşımın tatmin ve tavsiyeye yönelik tutumu etkileyip etkilemediğine yönelik model önerisi geliştirilmiştir. Yapısal model sonuçları, QR menülerin algılanan etkileşim düzeylerinin tüketicilerde olumlu duygusal tepkiler oluşturma eğiliminde olduğunu ortaya koysa da, tatmin ve tavsiye davranışı üzerinde doğrudan ve istatiksel açıdan anlamlı bir etkiye sahip olmadığını göstermektedir. Bununla beraber, araştırmada belirlenen tatminin tavsiye etme eğilimi üzerindeki etkisi pozitif ve anlamlıdır. Araştırma, bahsedilen yaklaşımların tüketim sonrası tüketici davranışlarına yansımalarına etki eden farklı faktörleri ortaya çıkarması yönünden literatüre katkı sağlamaktadır. Gelecekte yapılacak ampirik çalışmalarda, QR menüler ile klasik menülerin göreceli farklılıklarının algı ve tutum açısından kapsamlı olarak karşılaştırılması önerilmektedir

Anahtar Kelimeler

• QR menü
• Algılanan etkileşim
• Tüketim vizyonu
• Menü hazzı
• Müşteri tatmini
• Tavsiye etme niyeti

How Effective are QR Menus? The Effects of Percevied Interactivity, Consumption Vision and Entertainment Dimensions on Recommendation Intention Through the Mediating Role of Satisfaction

Abstract

This study examines consumers’ responses to QR (Quick Response) menus that enable interactive usage. The aim of the research is to reveal the effectiveness of QR menus and to determine the extent to which the product experience associated with QR menus shapes customers’ attitudes and behavioral responses. To this end, QR menu effectiveness is analyzed through three approaches: perceived interactivity, consumption vision, and menu pleasure (entertainment). A conceptual model is proposed to test whether these three approaches influence satisfaction and recommendation intention. Although the results of the structural model indicate that the perceived interactivity degrees of QR menus tends to generate positive emotional responses among consumers, those degrees do not have a direct and statistically significant effect on satisfaction and recommendation behavior. However, satisfaction is found to have a positive and significant effect on the intention to recommend. The study contributes to the literature by revealing various factors that influence how the stated approaches are reflected in post-consumption consumer behavior. Further research on comprehensive comparisons between QR menus and traditional menus in terms of perceptions and attitudes is recommended.

Keywords

• QR menu
• Perceived interactivity
• Consumption vision
• Menu pleasure
• Customer satisfaction
• Recommandation intention

Kaynakça

1. Abuhassna, H., Yahaya, N., Zakaria, M. A., Zaid, N. M., Samah, N. M., Awae, F., Nee, C. K. ve Alsharif, A. H. (2023). Trends on Using the Technology Acceptance Model (TAM) for Online Learning: A Bibliometric and Content Analysis, International Journal of Information and Education Technology, 13(1): 131-142.
2. Albayrak, A. (2015). Müşterilerin Restoran Seçimlerini Etkileyen Faktörler: İstanbul Örneği, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 25(2): 190-201.
3. Aras, M., Özdemir, Y. ve Bayraktaroğlu, S. (2015). İnsan Kaynakları Bilgi Sistemine Yönelik Algıların Teknoloji Kabul Modeli ile İncelemesi, Ege Akademik Bakış, 15(3): 343-351.
4. Arıker, Ç. (2012). Tüketicilerin Restoran Seçiminde Kullandıkları Seçim Kriterleri ile Demografik Özellikleri Arasındaki İlişki, Öneri Dergisi, 10(38): 11-31.
5. Avşar, M. ve Tandoğan, G. K. (2022). Karekod (Qr Kod) Menü Kullanan Restoran İşletmeleri Üzerine Bir Araştırma: Amasya Örneği, Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 5(7): 858-869.
6. Aymankuy, Ş. Y. ve Demir, Ş. (2024). Yiyecek İçecek İşletmelerinde Digital Değişim: Tüketicilerin QR Kod Menü Deneyimlerini Anlamak, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 12(2): 886-918.
7. Baytekin, E. P. (2005). Toplam Kalite Hedefinde Müşteri Memnuniyetinden Müşteri Sadakatine, Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Düşünceler E Dergisi, 1: 41-52.
8. Behnke, C., Jung, S. S. ve Bai, Y. M. (2024). Writing Restaurant Menu Descriptions: The Influence of Word Choice on Consumer Behavior, International Journal of Hospitality Management, 123(103923): 1-11.

9. Bekar, A. ve Demirci, Z. (2015). Menü Kartlarının Müşterilerin Yiyecek İçecek Tercihi Üzerindeki Etkisi, Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 12(3): 21-33.
10. Bilgic, M. ve Mooney, R. J. (2005). Explaining Recommandations: Satisfaction vs. Promotion, Beyond Personalization Workshop, 5: 153-160.
11. Chang, C. (2012). The Role of Ad-evoked Consumption Vision Predicting Brand Attitudes: A Relevancy Principle Model, Pyschology and Marketing, 29(12): 956-967.
12. Choe, J. Y. J. ve Kim, S. (2019). Development and Validation of a Multidimensional Tourist’s Local Food Consumption Value (TLFCV) Scale, International Journal of Hospitality Management, 77: 245-259.
13. Cooper-Knock, J., Bury, J. J., Heath, P. R., Wyles, M., Higginbottom, A., Gelsthorpe, C. ve Shaw, P. J. (2015). Expanded Repeats Produce Splicing Dysregulation Which Correlates With Disease Severity in Amyotrophic Lateral Sclerosis, PloS One, 10(5): e0127376.
14. Davis, F. D., Bagozzi, R. P. ve Warshaw, P. R. (1992). Extrinsic and Instrinsic Motivation to Use Computers in Workplace, Journal of Applied Social Psychology, 22(14): 1111-1132.
15. Davras, Ö. ve Davras, M. G. (2018). Yiyecek İçecek Departman Performansının Müşteri Memnuniyetine ve Sadakatine Etkileri: 5 Yıldızlı Bir Otel İşletmesinde Uygulama, Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2: 453-468.
16. Dipietro, R. B., Roseman, M. ve Ashley, R. (2006). A Study of Consumers’ Response to Quick Service Restaurants’ Healthy Menu Items, Journal of Foodservice Business Research, 7(4): 59-77.
17. Enes, K. ve Koşan, L. (2023). Menü Mühendisliği Yöntemlerinin Karar Alma Sürecindeki Farklılıkları: Örnek Olay İncelemesi, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 34(2): 7-18.
18. Ercan, F. ve Yılmaz, Ö. (2022). Yiyecek İçecek İşletmelerinde QR Menü Uygulamalarının Tüketiciler Perspektifinden Değerlendirilmesi, Turkish Studies - Social, 17(6): 1109-1131.
19. Ergin, D. Y. (1992). Örneklemin Temsil Ediciliği, M. Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 4: 73-95.
20. Eroğlu, E. (2005). Müşteri Memnuniyetini Ölçüm Modeli, İ. Ü. İşletme Fakültesi İşletme Dergisi, 34(2): 7-25.
21. Gürsoy, Y. ve Tengilimoğlu, E. (2023). Yerel Yiyeceklerin Destinasyonu Tekrar Ziyaret Etme ve Tavsiye Etme Niyeti Üzerindeki Etkisi: Beyşehir Sazanı Örneği, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 11(3): 2328-2348.
22. He, X., Liu, Q. ve Jung, S. (2024). The Impact of Recommendation System on User Satisfaction: A Moderated Mediation Approach, Journal of Theoretical and Applied Electronic Commerce Research, 19(1): 448-466.
23. Henseler, J., Ringle, C. M. ve Sarstedt, M. (2015). A New Criterion for Assessing Discriminant Validity in Variance-based Structural Equation Modeling, Journal of The Academy of Marketing Science, 43(1): 115-135.
24. Hou, Y., Yang, W. ve Sun, Y. (2017). Do Pictures Help? The Effects of Pictures and Food Names on Menu Evaluations, International Journal of Hospitality Management, 60-94.
25. Hsieh, H. ve Karatepe, O. M. (2019). Outcomes of Workplace Ostracism Among Restaurant Employees, Tourism Management Perspectives, 30: 129-137.
26. Khoie, M. R., Sattari Tabrizi, T., Khorasani, E. S., Rahimi, S. ve Marhamati, N. (2017). A Hospital Recommendation System Based on Patient Satisfaction Survey, Applied Sciences, 7(10): 966-999.
27. Kilinç, O. ve Kilinç, U. (2018). Yöresel Gastronomik Değerlerin Ürüne Dönüşme Düzeyi: Antalya İl Merkezi Restoran Menüleri Üzerine Bir İnceleme, Journal of Tourism ve Gastronomy Studies, 6(3): 394-410.
28. Koşan, Y. L. ve Geçgin, E. (2013). Hedef Maliyetleme Sisteminin Menü Analizinde Kullanılması: Bir Yiyecek İçecek İşletmesinde Yapılan Uygulama ve Sonuçları, Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(2): 391-410.
29. Kurnaz, M. A. (2022). Temellendirilmiş Zihinsel Model Teorisi, Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1): 121-132.
30. Liang, T. P., Lai, H. J. ve Ku, Y. C. (2006). Personalized Content Recommendation and User Satisfaction: Theoretical Synthesis and Empirical Findings, Journal of Management Information Systems, 23(3): 45-70.
31. Liu, Y. ve Shrum, L. J. (2002). What Is Interactivity and Is It Always Such a Good Thing? Implications of Definition, Person, and Situation for the Influence of Interactivity on Advertising Effectiveness, Journal of Advertising, 31(4): 53-64.
32. Ma, Q. ve Liu, L. (2004). The Technology Acceptance Model: A Meta-Analysis of Empirical Findings, Journal of Organizational and End User Computing (JOEUC), 16(1): 59-72.
33. McMillan, S. J. ve Hwang, J. (2002). Measures of Perceived Interactivity: An Exploration of the Role of Direction of Communication, User Control, and Time in Shaping Perceptions of Interactivity, Journal of Advertising, 31(3): 29-42.
34. Mutlu, H., Demirçakmak, İ. L. ve Doğan, M. (2022). Menu Engineering in the Restaurants Business: A Study on Kichine Chefs, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10(4): 3537-3553.
35. Ocak, A. (2023). Algılanan Kullanım Kolaylığı Algılanan Fayda, Güven Duyma ve Keyif Alma Faktörleri ile Aynı Web Sitesi Üzerinden Yeniden Alışveriş Yapma Niyeti Arasındaki İlişki, İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(2): 1165-1177.
36. Pandey, A., Shrestha, S. ve Manandhar, R. (2023). Factors Affecting Customer’s Menu Item Selection in Restaurants, International Journal of Atharva, 1(1): 108-116.
37. Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Lee, J. Y. ve Podsakoff, N. P. (2003). Common Method Biases in Behavioral Research: A Critical Review of the Literature and Recommended Remedies, Journal of Applied Psychology, 88(5): 879.
38. Risher, J. ve Hair Jr, J. F. (2017). The Robustness of PLS Across Disciplines, Academy of Business Journal, 1: 47-55.
39. Sandıkçı, M. (2007). Müşteri Memnuniyeti Ölçülmesi ve Sandıklı Hüdai Kaplıcası’nda Bir Alan Araştırması, Afyon Kocatepe Üniversitesi İkdisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2): 39-53.
40. Selçuk, B. ve Seçim, Y. (2023). Yerel Gıda ile Mutfak Kültürünün Menü Planlama ve Gastronomik Çekiciliğe Etkisi, Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 6(2): 558-582.
41. Sezgi, G. ve Cömert, M. (2015). Tüketiciler Açısından Menü Tasarımındaki Kriterlerin Belirlenmesi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(4): 20-31.
42. Sığrı, Ü. ve Tığrı, M. (2006). Hofstede’nin “Belirsizlikten Kaçınma” Kültürel Boyutunun Yönetsel Örgütsel Süreçlere ve Pazarlama Açısından Tüketici Davranışlarına Etkisi, Marmara Üniversitesi İ. İ. B. F. Dergisi, 21(1): 327-342.
43. Şahin, A. ve Şen, S. (2017). Hizmet Kalitesinin Müşteri Memnuniyeti Üzerine Etkisi, Journal of International Social Research, 10(52): 1176-1184.
44. Şahingöz, S. A. ve Yalçın, E. (2021). Tüketicilerin Yiyecek İçecek İşletmelerinde Kullanılan Teknoloji Tabanlı Menüler ile İlgili Görüşleri, Journal of Tourism and Gastronomy, 9(5): 161-178.
45. Türk, A. E. ve Yılmaz, İ. (2023). Menü Kartları ile Dijital Menülerin Karşılaştırmalı İncelenmesi, Journal of Tourism ve Gastronomy Studies, 11(2): 1433-1461.
46. Uzun, D. (2019). Bingöl İlindeki Turizm İşletme Belgeli Otel Restoranlarının Menü Mühendisliği Analizi, Tourism and Rescreation, 1(1): 9-14.
47. Van Noort, G., Voorveld, H. A. M. ve Van Reijmersdal, E. A. (2012). Interactivity in Brand Web Sites: Cognitive, Affective, and Behavioral Responses Explainded by Consumers’ Online Flow Experience, Journal of Interactive Marketing, 26: 223-234.
48. Walters, G., Saparks, B. ve Herrington, C. (2012). The Impact of Consumption Vision and Emotions on the Tourism Consumer’s Decision Behavior, The Journal of Hospitalty ve Tourism Research, 36(3): 366-389.
49. Yıldırır, S. C. ve Kaplan, B. (2019). Mobil Uygulama Kullanımının Benimsenmesi: Teknoloji Kabul Modeli ile Bir Çalışma, Kafkas Üniversitesi İkdisadi ve İdari Bilimler Fakülte Dergisi, 10(19): 22-51.
50. Yim, M. Y. C. ve Yoo, C. Y. (2020). Are Digital Menus Really Better Than Traditional Menus? The Mediating Role of Conseption Visions and Menü Enjoyment, Journal of Interactive Marketing, 50: 65-85.