TEACHER'S OPINIONS ON INTRODUCTION TO THE CONCEPTS OF SPACE AND ASTRONOMY IN PRE-SCHOOL EDUCATION

Öz

In this study, it was aimed to evaluate the deficiencies and inadequacies in the acquisition of the concepts of space and astronomy, which attract the attention of children and have basic misconceptions, within the scope of science education in the preschool period, in line with the opinions of preschool teachers. The study group of the research consisted of 24 (1 Male; 23 Female) preschool teachers working in Kindergarten and Kindergarten classes affiliated to the Ministry of National Education General Directorate of Basic Education. The research data were collected with an interview form consisting of semi-structured questions prepared by the researchers in line with expert opinions. The information received from the teacher was analyzed qualitatively. As a result of the research, it was observed that some of the teachers (f: 9) found the activities in the current pre-school education program sufficient, in general, they emphasized the lack of infrastructure and materials for the acquisition of these concepts. In teaching these concepts, it was concluded that the teachers mostly benefited from the media contents and mostly applied to the analogy technique. It is seen that almost all of the teachers did not receive any education related to science education other than undergraduate education; It has been learned that the courses taken within the scope of the undergraduate program also guide them in concept teaching.

Anahtar Kelimeler

• science education
• space
• astronomy
• preschool education
• concept

Okul Öncesi Eğitimde Uzay ve Astronomi Kavramlarının Kazandırılmasına İlişkin Öğretmen Görüşleri

Öz

Bu araştırmada, okul öncesi öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda okul öncesi dönemde fen eğitimi kapsamında çocukların ilgisini çeken ve temel kavram yanılgıları bulunan uzay ve astronomi kavramlarının kazandırılmasındaki eksikliklerin ve yetersizliklerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Millî Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı, Anaokulu ve Ana sınıfları bünyesinde görev yapan 24 (1 Erkek; 23 Kadın) okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırma verileri, araştırmacılar tarafından uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanmış yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan görüşme formu ile toplanmıştır. Öğretmenlerden alınan bilgiler nitel olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin bir kısmının (f: 9) mevcut okul öncesi eğitim programındaki etkinlikleri yeterli bulduğu genel olarak bu kavramların kazandırılması alt yapı ve materyal eksiğine vurgu yaptıkları gözlenmiştir. Bu kavramların öğretiminde öğretmenlerin en fazla medya içeriklerinden yararlandığı ve en çok analoji tekniğine başvurduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerini neredeyse tamamına yakınının lisans öğrenimleri dışında fen eğitimine ilişkin herhangi bir eğitim almadığı görülürken; lisans programı kapsamında aldığı derslerin de kavram öğretiminde onlara rehberlik yaptığı bilgisine ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• fen eğitimi
• uzay
• astronomi
• okul öncesi eğitim
• kavram

Kaynakça

1. Aktaş Arnas, Y., Aslan, D., ve Günay Bilaloğlu, R. (2012). Okul öncesi dönemde fen eğitimi. Ankara: Vize Yayıncılık.
2. Alisinanoğlu, F., Özbey, S., ve Kahveci, G. (2011). Okul öncesinde fen eğitimi. Ankara: Maya Akademi.
3. Babaroğlu, A., ve Okur Metwalley, E. (2018). Erken çocukluk döneminde fen eğitimine ilişkin okul öncesi öğretmenlerinin görüşleri. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 125–148. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.389149
4. Çamlıbel Çakmak, Ö. (2014). Okul öncesi dönemde fen eğitimi ve öğretmenin rolü. M. Metin ve Ç. Şahin (Ed.), Örnek uygulamalarla okul öncesi dönemde fen eğitimi içinde (ss. 29–47). Ankara: Pegem Akademi.
5. Crowe, S., Cresswell, K., Robertson, A., Huby, G., Avery, A., & Aziz Sheikh (2011). The case study approach. BMC Medical Research Methodology, 11, 100. https://doi.org/10.1186/1471-2288-11-100
6. Çeliker, H. D. & Balım, A. G. (2012). “Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi" Ünitesinde Proje Tabanlı Öğrenme Uygulamalarının Öğrenci Başarılarına Etkisi. Journal of Theoretical Educational Science, 25(3), 254-277
7. Duran, M. (2023). Okul öncesi dönemdeki çocukların uzay-zaman kavramlarına ilişkin algıları ve bilgilenme kaynakları. Milli Eğitim Dergisi, 52(238), 681-710.
8. Fleer, M. (2009). Supporting scientific conceptual consciousness or learning in ‘a roundabout way’ in play-based contexts. International Journal of Science Education, 31(8), 1069–1089. https://doi.org/10.1080/09500690801953161

9. Güler, D. S. ve Bıkmaz, F. H. (2002). Anasınıflarında fen etkinliklerinin gerçekleştirilmesine ilişkin öğretmen görüşleri. Eğitim Bilimleri ve Uygulamaları, 1(2), 249-267.
10. Hamurcu, H. (2003). Okul öncesi eğitimde fen bilgisi öğretimi: Proje yaklaşımı. Eğitim Araştırmaları, 4(13), 66–72. Hannust, T., & Kikas, E. (2007). Children’s knowledge of astronomy and its change in the course of learning. Early Childhood Research Quarterly, 22(1), 89–104. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2006.11.001
11. Jin, Q. (2025). Exploring elementary students’ learning of astronomy through constructing visual representations. Discover Education. https://doi.org/10.1007/s44217-025-00861-4.
12. İzgi Onbaşılı, Ü. & Siper Kabadayı, G. (2019). Okul öncesi döneminde çocuklar astronomi konusunda temel kavramlarla ilgili bilgilerinin incelenmesi. Türk İlköğretim Dergisi, 4(2), 85-97.
13. Kallery, M. (2011). Early-years educators’ attitudes to science and pseudo-science: The case of astronomy. European Early Childhood Education Research Journal, 19(1), 57–70.
14. Khalil Hugerat, Shukri Elyian, & Yehudit Zadik (2005). The effect of learning environment on conceptual change in science teaching. Journal of Science Education and Technology, 14(3), 271–280.
15. Küçükahmet, L. (2000). Öğretimde planlama ve değerlendirme. Nobel Yayın Dağıtım.
16. Miles, M. B., Huberman, A. M., & Johnny Saldaña (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3rd ed.). Sage.
17. Merriam, S. B., & Bierema, L. L. (2013). Adult learning: Linking theory and practice. John Wiley & Sons.
18. Olgun Kamay, P. & Özkan Kaşker, Ş. (2006). İlk fen deneyimlerim. Ankara: SMG YayıncılıkKüçükahmet, L. (2000). Bir meslek olarak öğretmenlik. Öğretmenlik mesleğine giriş. Ankara: Nobel Yayınları
19. Plummer, J. D. (2014). Spatial thinking as the dimension of progress in an astronomy learning progression. Studies in Science Education, 50(1), 1–45. https://doi.org/10.1080/03057267.2014.869039
20. Shen, J. (2006). Teaching astronomy: Why is it so difficult? Science Education, 90(5), 807–819.
21. Tanık Önal, N. (2018). Okul öncesi dönemde fen öğretimi ile ilgili öğretmen görüşleri. Researcher: Social Science Studies, 6(1), 358–370.
22. Timur, S., Yalçınkaya-Önder, E., Timur, B., & Özeş, B. (2020). Astronomy education for preschool children: Exploring the sky. International Electronic Journal of Elementary Education, 12(4), 383-389. https://doi.org/10.26822/iejee.2020459467
23. Trundle, C. K., Atwood, K. R. & Christopher, E. J. (2002). Preservice elementary teachers’ conceptions of moon phases before and after instruction. Journal of Research in Science Teaching, 39(7), 633-658. Doi: 10.1002/tea.10039
24. Türk, C. (2018). Astronomi Konularının Öğretimi Bağlamında Okul Öncesi Öğretmenleri. Journal of Theoretical Educational Sciences, 11(3), 544-561. https://doi.org/10.30831/akukeg.380398
25. Uluçınar Sağır, Ş., Değirmenci, S. & Dolunay, A. (2023). Öğretmen adaylarının temel astronomi kavramlarıyla ilgili algıları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 21(1), 190-207. DOI: 10.37217/tebd.1141530
26. Uyanık Balat, G. & Önkol, F. L. (2017). “Okul öncesi dönemde fen eğitimi öğretim yöntemleri”. (Ed. B. Akman, G. Uyanık Balat, T. Güler), Okul öncesi dönemde fen eğitimi, (Genişletilmiş 5. Baskı) içinde (s. 99-135), Anı Yayıncılık, Ankara.
27. Uyanık Balat, G., & Özkan, B. (2013). Okul öncesi dönem çocuklarının temel gelişimsel özellikleri. B. Akman, G. Uyanık Balat ve T. Güler (Ed.), Okul Öncesi Dönemde Fen Eğitimi (ss.225-250) Ankara: Pegem Akademi.
28. Ültay, N., Ültay, E. & Çilingir, S. K. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin fen konularındaki uygulamalarının incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22 (Özel Sayı), 773-792. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunisosbil/issue/36559/382873
29. Ültay, E., & Ültay, N. (2022). Okul öncesi öğretmenlerinin astronomi eğitimine yönelik deneyimleri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 892-909.
30. Vosniadou, S., & Brewer, W. F. (1992). Mental models of the Earth: A study of conceptual change in childhood. Cognitive Psychology, 24(4), 535–585. https://doi.org/10.1016/0010-0285(92)90018-W
31. Yaşar, Ş. & Duban, N. (2009). Sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımına yönelik öğrenci görüşleri. İlköğretim Online, 8 (2) ,457-475.
32. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.