Engineers’ and Engineering Students’ Perceptions of Vocational and Technical Education in Secondary Education
Öz
Vocational and technical education is carried out at various levels of the education system through diverse instructional programs. At the secondary education level, which constitutes one of these stages, vocational and technical education not only aims to train intermediate staff for the labor market but also contributes to the preparation of human resources for professional occupations. The purpose of this study is to examine the perceptions of engineering students and engineers who graduated from vocational and technical education programs in secondary education, regarding the vocational education they receive. The study was designed in a phenomenological design, which is a qualitative research design. The study was conducted in August and October 2024. A semi-structured interview form was used in the interviews. Content analysis was used for data analysis. According to the opinions of engineers and engineering students about vocational and technical education, there are positive reflections of vocational education, challenging aspects of vocational education, strengths of vocational education, weaknesses of vocational education that need to be improved, and suggestions for vocational education. The results obtained were discussed according to the literature. Suggestions for vocational and technical education secondary education programs are also given. It is thought that these suggestions will contribute to both the formation of education policies and practical regulations. This study makes an original contribution to the literature by revealing the effects of vocational and technical education on engineering education.
Anahtar Kelimeler
secondary education Vocational and Technical Education Engineering Faculty of Engineering
Kaynakça
- Akbıyık, A., Öztürk, S., & Yiğit, F. (2023). Okul yöneticilerinin görüşleri ile mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının eğitim süreçlerinin değerlendirilmesi. The Journal of Social Sciences, 2023-67, 629-642. https://doi.org/10.29228/SOBIDER.72619.
- Aslantürk, M. (2014). Türkiye’de mesleki teknik eğitimin yaşadığı sorunlar ve çözümleri konusunda mesleki eğitim yöneticileri, meslek dersleri öğretmenleri ve eğiticilerin görüşlerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Kahramanmaraş.
- Bozgeyikli. H. (2019). Mesleki ve teknik eğitimin geleceği (Analiz Raporu: 2019/02). İstanbul: İLKE İlim Kültür Eğitim Vakfı.
- Cice, Y. (2019). Mesleki ve teknik eğitim politikalarının analizi: Öğretmen, okul yöneticisi ve sektör görüşleri. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
- Creswell, J. W. (2020). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma deseni (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev.). Ankara: Siyasal Yayın Dağıtım.
- Davies, T.A., & Farquharson, F. (2004). The learnership model of workplace training and ıts effective management: lessons learnt from a Southern African case study. Journal of Vocational Education & Training 56(2), 181–203. https://doi.org/10.1080/13636820400200253
- Demirer, M. (2018). Mesleki eğitimde Avrupa kredi transfer sistemi (ECVET) bağlamında mesleki ve teknik eğitimin yeniden yapılandırılması: Bir model önerisi, [Doktora Tezi]. İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
- Demirer, M., & Dal, S. (2020). Mesleki eğitimde program güncellemeleri, sektörle işbirliği ve yükseköğretime devam oranları üzerine eğitim yöneticileri ve meslek dersi öğretmenlerinin görüşleri. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 11(22), 297-321.
- Ekşioğlu, S. (2013). Mesleki ve teknik liselerde uygulanan modüler öğretim programının değerlendirilmesi [Doktora Tezi]. Gazi Üniversitesi, Ankara.
- Erdayı, A. U. (2009). Dünyada genç işsizliği sorununun çözümüne yönelik ulusal politikalar ve Türkiye. Çalışma ve Toplum, 3(22), 133-162.
- Gençoğlu, M.T., & Gençoğlu, E., (2005). Mühendislikte lisans eğitimi ve başarı ölçütleri. TMMOB Mühendislik Eğitimi Sempozyumu, 18-19 Kasım, Ankara, 271-280
- Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1982). Epistemological and methodological bases of naturalistic inquiry. Educational Technology Research and Development, 30(4), 233–252.
- Gülhan, A. (2017). Meslek liseleri yöneticileri gözüyle meslek liselerinin önemi, mevcut durumu, sorunları ve çözüm önerileri [Tezsiz yüksek lisans projesi]. Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
- Güzen, B., & Erbaş, Y. H. (2023). Ortaöğretim kurumlarında mesleki ve teknik eğitimin sorunları ve çözüm önerileri. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 82-104. https://doi.org/10.53629/sakaefd.1280501
- Kam, M. (2013). Mesleki ve teknik ortaöğretim okullarının tercih edilme nedenlerinin belirlenmesi ve analizi. [Yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- Kaya, N. (2021). Meslek liselerinde öğrenim gören öğrencilerin işletmelerdeki beceri eğitiminde karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri [Tezsiz yüksek lisans projesi]. Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
- Kerkez, B., & Gelişli, Y. (2024). Türkiye’de Mesleki ve Teknik Eğitimde Yaşanan Niceliksel Değişimler. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi(60), 1259-1282. https://doi.org/10.53444/deubefd.1409283
- LeCompte, M. D. & Goetz, J. P. (1984). Ethnographic data collection in evaluation research. D. M. Fetterman (Ed.), Ethnography in educational evaluation içinde. Beverly Hills, CA: Sage.
- Lewis, J. (2009). Redefining qualitative methods: Believability in the fifth moment. International Journal of Qualitative Methods, 8(2), 1-14. https://doi.org/10.1177/160940690900800201
- Marshall, C. & Rossman, G.B. (2014) Designing Qualitative Research. Sage Publications, New York.
- Milli Eğitim Bakanlığı [MEB] (2025). Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Alanlar Çerçeve Öğretim Programları. https://meslek.meb.gov.tr/cercevelistele.aspx?sinif_kodu=11&kurum_id=1
- MEB (2021). 20. Milli Eğitim Şurası Kararları. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2021_12/08163100_20_sura.pdf
- MEB (2020). Akademik Destek Dersleri ve Haftalık Ders Saatleri, Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü.
- MEB (2016). Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği. https://ogm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2016_11/03111224_ooky.pdf.
- Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage
- Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD] (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2018/06/the-future-of-education-and-skills_5424dd26/54ac7020-en.pdf.
- Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi [ÖSYM] (2025a). 2024 YKS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler. https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2024/YKS/YERLESTIRME/sayisalbilgiler_sd27082024.pdf.
- ÖSYM (2025b). Yükseköğretim Kurumları Sınavı Kılavuzu. https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2025/YKS/kilavuz_ykd06022025.pdf.
- Özcan, M. (2010). Anadolu meslek lisesi öğrencilerinin okudukları okulu seçme nedenleri ve gelecek beklentileri [Yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi, Konya.
- Özer, M. (2021). Türkiye’de mesleki eğitimi güçlendirmek için atılan yeni adımlar. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(16), 1-16.
- Özsoy, A. (2014). Mühendislik eğitimine çalışan mühendislerin bakışı ve işyeri eğitimi modeli. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 17(1), 77-85.
- Pehlivan, A., & Karlıklı, M. (2018). Ortaöğretim kurumlarında verilen muhasebe eğitiminin muhasebecilik mesleğine uygunluğunun değerlendirilmesi. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 151-165.
- Şahin, A., & Yalçın, H. (2019). Meslek lisesi öğrencilerinin işletmelerdeki beceri eğitimi. 4. Uluslararası Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Sempozyumu Bildiri Kitabı, 224-235.
- Tamer, M. A., & Özcan, M. (2014). Örgün mesleki ve teknik eğitim sisteminin mesleki eğitimin paydaşlarınca değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 44(203), 205-224.
- Tekin, M. T., & Bolat, Y. (2017). Mesleki eğitime erişim yolu olarak SODES (Sosyal Destek Programı) projeleri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(1), 8-20.
- Ulus, L., Tuncer, N., & Sözen, Ş. (2015). The importance of vocational high school ın terms of vocational education, development and competence. International Journal of Turkish Education Sciences, 2015(5), 168-185.
- United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization [UNESCO], (2011). International Standard Classification of Education. UNESCO Instute for Statistic. https://uis.unesco.org/sites/default/files/documents/international-standard-classification-of-education-isced-2011-en.pdf.
- Üstün, A., & Yiğit, A. (2022). Mesleki Eğitimde Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 8(54):827-839. http://dx.doi.org/10.29228/J OSHAS.63315
- Wheelahan, L., & Moodie, G. (2016). Global trends in TVET: A framework for social justice. Brussels: Education International
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (9. Baskı) Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Mühendislerin ve Mühendislik Fakültesi Öğrencilerinin Ortaöğretimde Mesleki ve Teknik Eğitime Yönelik Algıları
Öz
Mesleki ve teknik eğitim, eğitim sisteminin farklı kademelerinde ve çeşitlilik gösteren öğretim programları aracılığıyla yürütülmektedir. Bu eğitim kademelerinden biri olan ortaöğretim düzeyinde verilen mesleki ve teknik eğitim yalnızca iş gücü açısından ara eleman yetiştirmekle kalmaz aynı zamanda profesyonel mesleklere yönelik insan kaynağının hazırlanmasına da katkı sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, ortaöğretimde mesleki ve teknik eğitim veren programlardan mezun olarak mühendislik fakültesinde eğitim gören öğrencilerin ile mesleğini icra eden mühendislerin, aldıkları mesleki eğitime yönelik algılarının incelenmesidir. Çalışma bir nitel araştırma deseni olan fenomenolojik desende tasarlanmıştır. Çalışma verileri, 2024 yılı ağustos ve ekim aylarında, 7 mühendis ve 11 mühendislik fakültesi öğrencisiyle yapılan yüz yüze görüşmeler aracılığıyla elde edilmiştir. Görüşmelerde yarı yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmıştır. Görüşmelerden elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizi kullanılmıştır. Mühendislerin ve mühendislik fakültesi öğrencilerinin ortaöğretimde aldıkları mesleki ve teknik eğitime yönelik görüşlerine göre, mesleki eğitimin olumlu yansımaları, mesleki eğitimin zorlayıcı yanları, mesleki eğitimin güçlü yönleri, mesleki eğitimin geliştirilmesi gereken zayıf yönleri ve mesleki eğitime yönelik önerileri bulunmaktadır. Elde edilen sonuçlar literatür ışığında tartışılmıştır. Mesleki ve teknik eğitim ortaöğretim programlarına yönelik önerilerde bulunulmuştur. Bu önerilerin, hem eğitim politikalarının oluşturulmasında hem de uygulamaya dönük düzenlemelere katkı sunacağı düşünülmektedir. Çalışma mesleki ve teknik eğitimin mühendislik eğitimine ve uygulama sürecine etkilerini ortaya koyması bakımından literatüre özgün bir katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Ortaöğretim Mesleki ve Teknik Eğitim Mühendislik Mühendislik Fakültesi
Etik Beyan
Hacettepe Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma Etik Kurulu 25.06.2024 tarihli toplantı kararı ve E-66777842-300-00003560753 sayılı yazısı
Destekleyen Kurum
Destekleyen herhangi bir kurum yoktur.
Teşekkür
Çalışmaya gönüllü katılarak çalışmanın gerçekleşmesini sağlayan mühendislere ve mühendislik fakültesi öğrencilerine teşekkür ederiz
Kaynakça
- Akbıyık, A., Öztürk, S., & Yiğit, F. (2023). Okul yöneticilerinin görüşleri ile mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının eğitim süreçlerinin değerlendirilmesi. The Journal of Social Sciences, 2023-67, 629-642. https://doi.org/10.29228/SOBIDER.72619.
- Aslantürk, M. (2014). Türkiye’de mesleki teknik eğitimin yaşadığı sorunlar ve çözümleri konusunda mesleki eğitim yöneticileri, meslek dersleri öğretmenleri ve eğiticilerin görüşlerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Kahramanmaraş.
- Bozgeyikli. H. (2019). Mesleki ve teknik eğitimin geleceği (Analiz Raporu: 2019/02). İstanbul: İLKE İlim Kültür Eğitim Vakfı.
- Cice, Y. (2019). Mesleki ve teknik eğitim politikalarının analizi: Öğretmen, okul yöneticisi ve sektör görüşleri. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
- Creswell, J. W. (2020). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma deseni (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev.). Ankara: Siyasal Yayın Dağıtım.
- Davies, T.A., & Farquharson, F. (2004). The learnership model of workplace training and ıts effective management: lessons learnt from a Southern African case study. Journal of Vocational Education & Training 56(2), 181–203. https://doi.org/10.1080/13636820400200253
- Demirer, M. (2018). Mesleki eğitimde Avrupa kredi transfer sistemi (ECVET) bağlamında mesleki ve teknik eğitimin yeniden yapılandırılması: Bir model önerisi, [Doktora Tezi]. İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
- Demirer, M., & Dal, S. (2020). Mesleki eğitimde program güncellemeleri, sektörle işbirliği ve yükseköğretime devam oranları üzerine eğitim yöneticileri ve meslek dersi öğretmenlerinin görüşleri. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 11(22), 297-321.
- Ekşioğlu, S. (2013). Mesleki ve teknik liselerde uygulanan modüler öğretim programının değerlendirilmesi [Doktora Tezi]. Gazi Üniversitesi, Ankara.
- Erdayı, A. U. (2009). Dünyada genç işsizliği sorununun çözümüne yönelik ulusal politikalar ve Türkiye. Çalışma ve Toplum, 3(22), 133-162.
- Gençoğlu, M.T., & Gençoğlu, E., (2005). Mühendislikte lisans eğitimi ve başarı ölçütleri. TMMOB Mühendislik Eğitimi Sempozyumu, 18-19 Kasım, Ankara, 271-280
- Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1982). Epistemological and methodological bases of naturalistic inquiry. Educational Technology Research and Development, 30(4), 233–252.
- Gülhan, A. (2017). Meslek liseleri yöneticileri gözüyle meslek liselerinin önemi, mevcut durumu, sorunları ve çözüm önerileri [Tezsiz yüksek lisans projesi]. Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
- Güzen, B., & Erbaş, Y. H. (2023). Ortaöğretim kurumlarında mesleki ve teknik eğitimin sorunları ve çözüm önerileri. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 82-104. https://doi.org/10.53629/sakaefd.1280501
- Kam, M. (2013). Mesleki ve teknik ortaöğretim okullarının tercih edilme nedenlerinin belirlenmesi ve analizi. [Yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- Kaya, N. (2021). Meslek liselerinde öğrenim gören öğrencilerin işletmelerdeki beceri eğitiminde karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri [Tezsiz yüksek lisans projesi]. Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
- Kerkez, B., & Gelişli, Y. (2024). Türkiye’de Mesleki ve Teknik Eğitimde Yaşanan Niceliksel Değişimler. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi(60), 1259-1282. https://doi.org/10.53444/deubefd.1409283
- LeCompte, M. D. & Goetz, J. P. (1984). Ethnographic data collection in evaluation research. D. M. Fetterman (Ed.), Ethnography in educational evaluation içinde. Beverly Hills, CA: Sage.
- Lewis, J. (2009). Redefining qualitative methods: Believability in the fifth moment. International Journal of Qualitative Methods, 8(2), 1-14. https://doi.org/10.1177/160940690900800201
- Marshall, C. & Rossman, G.B. (2014) Designing Qualitative Research. Sage Publications, New York.
- Milli Eğitim Bakanlığı [MEB] (2025). Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Alanlar Çerçeve Öğretim Programları. https://meslek.meb.gov.tr/cercevelistele.aspx?sinif_kodu=11&kurum_id=1
- MEB (2021). 20. Milli Eğitim Şurası Kararları. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2021_12/08163100_20_sura.pdf
- MEB (2020). Akademik Destek Dersleri ve Haftalık Ders Saatleri, Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü.
- MEB (2016). Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği. https://ogm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2016_11/03111224_ooky.pdf.
- Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage
- Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD] (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2018/06/the-future-of-education-and-skills_5424dd26/54ac7020-en.pdf.
- Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi [ÖSYM] (2025a). 2024 YKS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler. https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2024/YKS/YERLESTIRME/sayisalbilgiler_sd27082024.pdf.
- ÖSYM (2025b). Yükseköğretim Kurumları Sınavı Kılavuzu. https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2025/YKS/kilavuz_ykd06022025.pdf.
- Özcan, M. (2010). Anadolu meslek lisesi öğrencilerinin okudukları okulu seçme nedenleri ve gelecek beklentileri [Yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi, Konya.
- Özer, M. (2021). Türkiye’de mesleki eğitimi güçlendirmek için atılan yeni adımlar. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(16), 1-16.
- Özsoy, A. (2014). Mühendislik eğitimine çalışan mühendislerin bakışı ve işyeri eğitimi modeli. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 17(1), 77-85.
- Pehlivan, A., & Karlıklı, M. (2018). Ortaöğretim kurumlarında verilen muhasebe eğitiminin muhasebecilik mesleğine uygunluğunun değerlendirilmesi. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 151-165.
- Şahin, A., & Yalçın, H. (2019). Meslek lisesi öğrencilerinin işletmelerdeki beceri eğitimi. 4. Uluslararası Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Sempozyumu Bildiri Kitabı, 224-235.
- Tamer, M. A., & Özcan, M. (2014). Örgün mesleki ve teknik eğitim sisteminin mesleki eğitimin paydaşlarınca değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 44(203), 205-224.
- Tekin, M. T., & Bolat, Y. (2017). Mesleki eğitime erişim yolu olarak SODES (Sosyal Destek Programı) projeleri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(1), 8-20.
- Ulus, L., Tuncer, N., & Sözen, Ş. (2015). The importance of vocational high school ın terms of vocational education, development and competence. International Journal of Turkish Education Sciences, 2015(5), 168-185.
- United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization [UNESCO], (2011). International Standard Classification of Education. UNESCO Instute for Statistic. https://uis.unesco.org/sites/default/files/documents/international-standard-classification-of-education-isced-2011-en.pdf.
- Üstün, A., & Yiğit, A. (2022). Mesleki Eğitimde Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 8(54):827-839. http://dx.doi.org/10.29228/J OSHAS.63315
- Wheelahan, L., & Moodie, G. (2016). Global trends in TVET: A framework for social justice. Brussels: Education International
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (9. Baskı) Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Eğitim Programları ve Öğretim (Diğer), Teknik, Mesleki ve İş Yeri Eğitimi, Mesleki Eğitim, Mesleki Eğitim ve Öğretim(Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 22 Ekim 2025 |
| Kabul Tarihi | 28 Şubat 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 27 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.58689/eibd.1808765 |
| IZ | https://izlik.org/JA93JS53CM |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 33 |
Amaç ve Kapsam
EİBD yılda iki kez (Yaz ve Güz) hem basılı hem de online olarak yayınlanır. Ancak, hakem değerlendirme süreci tamamlanıp kabul alan çalışmalar ERKEN GÖRÜNÜM başlığı altında web sayfasında yer alırlar. Böylelikle yayına kabul edilen çalışmaların zaman kaybetmeden yayınlanması ve akademisyenler tarafından kullanılabilmesi amaçlanmaktadır. Yazarlardan kaynaklanan gecikmeler haricinde, dergiye gönderilen makalelerin hakem değerlendirme sürecinin 3-6 ay içerisinde (revizyon ve yeniden değerlendirme süreçleri dahil) tamamlanması planlanmaktadır.
Yazım Kuralları
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
25 Şubat 2020 tarihli ULAKBİM kararıyla,"Tüm bilim dalları için (Sosyal bilimler dahil) etik kurul kararı gerektiren çalışmalar için ETİK KURUL ONAYI alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir." şartı getirilmiştir. Bu sebeple 2020 yılı yılında süreci başlayan veya bundan sonraki yıllarda süreci yeni başlatılacak olan çalışmalarını dergimize gönderecek yazarların bu konuya dikkat etmeleri önemli olup, makale yükleme esnasında ETİK KURUL ONAYI'nı ek dosya olarak yüklemeleri gerekmektedir. Ayrıca yazarların yöntem bölümünde ve makale son sayfasında etik kurulu onayı ile ilgili bilgileri (kurul adı, tarih ve sayı numarası) belirtmeleri gerekmektedir.
Etik Kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıdaki gibidir:
1-Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar
2-İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
3-İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
4-Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,
5-Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar,
Ayrıca;
1-Olgu sunumlarında “Aydınlatılmış onam formu”nun alındığının belirtilmesi,
2-Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,
3-Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi gerekmektedir.
Ücret Politikası
Dergimizden yayınlanan makaleler için ücret talep edilmemektedir.
Dizinler
Dergi Kurulları
Baş Editör
Ağrı Eğitim Yüksekokulu Sınıf Öğretmenliğinde ön lisans, İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Yönetimi ve Denetimi bölümünde lisans, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde yüksek lisans ve İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde doktora eğitimi aldı. Milli Eğitim Bakanlığında sınıf öğretmeni ve ilköğretim müfettişi olarak on beş yıl hizmet etti. Bu süre boyunca yüksek lisans ve doktora eğitimini tamamladı. Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri bölümünde 2005 yılında yardımcı doçent unvanı ile başladığı akademik kariyerinde aynı bölümde 2012 yılında doçent ve 2019 yılında profesör doktor unvanlarını aldı. "Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama" adlı derginin editörlüğünü yürütmektedir.
Editörler
Alan Editörü
Bilimsel Yayın Koordinatörü
Editörler Kurulu
Profesör Sedat Gümüş, 2012 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Michigan Eyalet Üniversitesi Eğitim Yönetimi Bölümü'nden doktora derecesini almıştır. Mezuniyetinden sonra Türkiye'deki çeşitli kurumlarda ve Danimarka'daki Aarhus Üniversitesi'nde çalışmıştır. Ayrıca Temmuz 2015 ile Haziran 2016 tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Georgia Üniversitesi'nde misafir araştırmacı olarak görev yapmıştır. Profesör Gümüş, 2021 yılında Hong Kong Eğitim Üniversitesi'ne Doçent olarak katılmış ve Eğitim Politikası ve Liderlik Bölümü'nde (EPL) Araştırma ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkan Yardımcılığı görevini yürütmüştür. Şu anda EPL'de Uluslararasılaşma ve Topluluk Katılımı Bölüm Başkan Yardımcılığı ve Joseph Lau Luen Hung Hayır Vakfı Asya Pasifik Liderlik ve Değişim Merkezi'nin (APCLC) Vekil Direktörlüğü görevlerini yürütmektedir.
Profesör Gümüş, çeşitli bağlamlarda eğitim liderliği araştırmalarında on yılı aşkın deneyime sahiptir ve dünya çapında akademisyenler ve uygulayıcılarla geniş ağlar kurmuştur. Bir akademik kitabın eş editörlüğünü yapmış ve 70'in üzerinde dergi makalesi ve kitap bölümü yayınlamıştır. Çalışmaları, Educational Administration Quarterly, Educational Evaluation and Policy Analysis, Educational Management Administration and Leadership, Educational Review, European Journal of Education, Higher Education, International Journal of Educational Research, School Effectiveness and School Improvement ve Teaching and Teacher Education gibi önde gelen eğitim dergilerinde yer almıştır.
Çeşitli uluslararası araştırma projelerine katılımı arasında, Profesör Gümüş, Baş Araştırmacı olarak iki önemli projeye liderlik etmiştir. Yakın zamanda, Danimarka Carlsberg Vakfı tarafından finanse edilen, okul liderliğinin öğrenci sonuçları üzerindeki etkileri üzerine bir projeyi tamamlamış olup, şu anda üç farklı ulusal bağlamda sosyal açıdan adil öğretim liderliğine odaklanan bir GRF projesine liderlik etmektedir. Ortak Araştırmacı olarak, Hong Kong Jockey Club Charities Trust'tan gelen ve Hong Kong okul liderlerinin geleceğe hazır, kapsayıcı okullara liderlik etmelerini desteklemeyi amaçlayan bir bağış projesinde de yer almaktadır.
Profesör Gümüş, Almanya'daki Alexander von Humboldt Vakfı'ndan 2025 yılında prestijli Friedrich Wilhelm Bessel Araştırma Ödülü'nü aldı ve 2024 yılında Stanford Üniversitesi'nin En İyi %2 Bilim İnsanı arasında yer aldı. 2025 yılında, ScholarGPS tarafından son beş yıldaki üretkenlik, etki ve kaliteye göre sıralanan 50.000'den fazla bilim insanı arasında liderlik araştırmaları alanında küresel olarak 15. sırada yer aldı. Ayrıca Şili, Çin, Danimarka, Endonezya, Malezya, Güney Kore, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri ve Amerika Birleşik Devletleri de dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki ülkelerde konferans ve seminerlere konuşmacı olarak davet edildi.
Dr. Hongwei "Patrick" Yang is an associate professor in the Department of Teaching, Leadership and Research, School of Education at the University of West Florida. His scholarship is found in quantitative methodology, psychometrics, survey research as well as in content areas including online teaching and learning, family science, human and animal medical care, among others.
Türker Kurt Gazi Üniversite Gazi Eğitim Fakültesinde Eğitim Yönetimi alanında profesör doktor olarak görev yapmaktadır. Lisans eğitimini Karadeniz Üniversitesinde, yüksek lisans ve doktora eğitimini Gazi Üniversitesi'nde Eğitim Bilimleri Bölümü Eğitim Yönetimi Anabilim Dalında tamamlamıştır. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda 1999-2002 yılları arasında öğretmen ve müdür yetkili öğretmen olarak görev yapmıştır. 2002 yılında Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’ne Araştırma Görevlisi olarak atanmıştır. 2002-2009 yılları arasında yüksek lisans ve doktora eğitimleri tamamlamış ve 2013 yılında Gazi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri bölümüne Yardımcı Doçent olarak atanmıştır. 2013-2014 yılları arasında bir yıl süre ile Wisconsin-Madison Üniversitesi Eğitim Liderliği ve Politika Analizi bölümünde misafir öğretim üyesi olarak bulunmuştur 2018 yılında doçentlik unvanını almıştır. 2021-2022 yılları arasında University College London (UCL) Eğitim Enstitüsü, Eğitim, Uygulama ve Toplum Bölümünde misafir araştırmacı olarak görev yapmıştır. Dr. Kurt, Gazi Eğitim Fakültesindeki görevine 2023 yılında bu yana Profesör doktor olarak devam etmektedir. Eğitimde politikaları ve yenilikler, yönetişim ve hesap verebilirlik, eğitim liderliği, öğretmen yetiştirme ve yükseköğretimin yönetimi konularında araştırmalar yapmaktadır.
Prof. Dr. Mehmet Şükrü Bellibaş, Eğitim Bilimleri alanında lisans eğitimini İstanbul Üniversitesinde (2009), Eğitim Yönetimi alanında doktora eğitimini Michigan State Üniversitesinde (2014) tamamladı. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümüne 2015 yılında Yardımcı Doçent olarak atanan Bellibaş, 2017 yılında Eğitim Yönetimi alanında Doçent, 2024 yılında Profesör oldu. Hâlen Sharjah Üniversitesinde görev yapan Prof. Dr. Mehmet Şükrü Bellibaş'ın saygın ulusal ve uluslararası dizinlerde taranan dergilerde 80'den fazla yayımlanmış makalesi mevcuttur. Prof. Dr. Mehmet Şükrü Bellibaş'ın araştırma alanı eğitim yönetimidir.
İbrahim Hakan Karataş, Türk dili ve edebiyatı alanında lisans ve yüksek lisans eğitiminin ardından eğitim liderliği alanında doktora derecesi aldı. Karataş halen İstanbul Medeniyet Üniversitesi'nde profesör olarak çalışmaktadır. Araştırma alanları arasında okul yönetimi, sivil toplum kuruluşları ve yükseköğretimin uluslararasılaşması yer almaktadır.
Hacı İbrahim Delice; 01.04.1964 Sivas'ın Yıldızeli ilçesine bağlı eski adıyla Kızıllı yeni adıyla Cumhuriyet köyü doğumlu. İlk öğrenimini köyü Kızıllı Köyü İlkokulu'nda, orta ve tahsilini de 1979 yılında Sivas'da İmam Hatip Lisesi'nde okudu.
1984 yılı Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunu. 1985 - 1989 yılları arası Konya'da Akşehir Reis Lisesi'nde, 1990 yılında da Sivas İmam-Hatip Lisesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği yaptı.
1990'da Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde araştırma görevlisi olarak göreve başladı. 1996 yılında Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Yeni Türk Dili Anabilim Dalı'nda yardımcı doçent; 2004 yılında doçent; 2009 yılında da profesör oldu.
1992 yılında yüksek lisansını Prof. Dr. Bilal Yücel'in danışmanlığında Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde, 1996 yılında da doktorasını Prof. Dr. Ahmet Buran'ın danışmanlığında Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde tamamladı.
1991 - 1993 tarihleri arası Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlük Türk Dili Bölümü Türk Dili Anabilim Dalı'nda, 1993 - 1995 tarihleri arası da Fırat Üniversitesi İnsani ve Sosyal Bilimler Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Yeni Türk Dili Anabilim Dalı'nda Öğretim Üyesi olarak görev yaptı.
2009 - 2010 yılları arası Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri Bölüm Başkanlığı, yine aynı fakültenin Edebiyat Bölümü Oğuz Grubu Şiveleri Anabilim Dalı Öğretim Üyeliği, yine 2011 - 2012 yılları arası Tunceli Rektör Yardımcılığı, 2012 - 2014 yılları arası da aynı üniversitenin İletişim Fakültesi Dekanlığı görevlerinde bulundu.
2014'de 2547 sayılı kanunun 40/b maddesi uyarınca Bartın Üniversitesi'ne
görevlendirilen Prof. Dr. Hacı İbrahim Delice, 18.08.2017 tarihinde Yüksek Öğretim Kurulu kararıyla yeniden Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanlığına vekaleten atanmıştır.
Orta seviyede Farsça, başlangıç seviyesinde İngilizce ve Arapça bilen Prof. Dr. Hacı İbrahim Delice, evli ve üç çocuk babasıdır.
Genelde fen eğitimi, özelde ise kimya eğitimi alanında çalışıyorum. Ağırlıklı olarak araştırma yöntemleri ve alan eğitimi konularında değişik dersler vermekteyim. Araştırma ilgi alanlarım arasında aşağıdaki genel konu başlıkları yer almaktadır:
• Fen Eğitiminde Araştırma-Uygulama Boşluğu: Özellikle öğretmenlerin fen eğitimi araştırmalarını takip etme, anlama ve uygulamaya yansıtabilme durumları ile eğitim araştırmalarına karşı tutumlarının belirlenmesi.
• Kavram Öğrenimi: Özellikle üniversite düzeyinde öğrencilerin temel kimya ve bazı termodinamik kavramlarını öğrenme düzeyleri ve sahip oldukları kavram yanılgılarının belirlenmesi.
• Yaşam Temelli (Context-based) Öğretim: Yaşam temelli öğretimin yenilenen ortaöğretim kimya programlarında uygulanabilir uygun materyal geliştirme ve etkinliklerinin değerlendirilmesi konularındaki çalışmalar.
• Probleme Dayalı Öğretim (PDÖ): PDÖ nün kimyanın değişik konularına uygulanmasına yönelik materyal geliştirme ve etkinliklerinin değerlendirilmesi konularındaki çalışmalar.
• Öğretim Programı Çalışmaları: İlköğretim Fen Bilimleri ve Ortaöğretim Kimya Öğretim programlarının uygulama sürecinde incelenmesi ve değerlendirilmesi üzerine çalışmalar.
• İçerik Analizi Çalışmaları: Fen ve matematik eğitimi araştırmalarındaki güncel eğilimler üzerine yapılan tematik ve betimsel içerik analizi çalışmaları.
• Özel Eğitim Çalışmaları: Görme engellilere fen ve kimya öğretimi üzerine çalışmalar.
Uluslararası ölçekte faaliyet gösteren ve bilimsel bir sivil toplum kuruluşu olan IUPAC (International Union of Pure and Applied Chemistry - www.iupac.org) ta 2008-2015 yılları arasında Kimya Eğitimi Komitesi (Committee on Chemistry Education) yürütme kurulu üyeliği ve 2016-2017 döneminde ise ilgili komitenin başkanlığını yaptım. Halen aynı komitede 2018 yılından bu yana ülke temsilcisi olarak görev yapmaktayım.
Ülkemizde ve yurtdışında fen ve kimya eğitimi alanında faaliyet gösteren bilimsel içerikli sivil toplum kuruluşlarına üyeliğim devam etmekte olup değişik dönemlerde ilgili kuruluşlarda yönetim kurulu üyeliği ve çeşitli yönetim görevlerinde de de yer aldım.
