Araştırma Makalesi

Bayes ve SPRT Tabanlı Bilgisayarlı Sınıflama Test Algoritmalarının Performans Analizi

Cilt: 28 Sayı: 2026 17 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Bayes ve SPRT Tabanlı Bilgisayarlı Sınıflama Test Algoritmalarının Performans Analizi

Öz

Bu çalışmada, bilgisayarlı uyarlanabilir ve sınıflama temelli test algoritmalarının doğruluk, karar hataları ve test verimliliği açısından performansları karşılaştırılmıştır. Bilgisayarlı Uyarlanabilir Test (CAT), Bilgisayarlı Sınıflama Testi (CCT), Bilgisayarlı Uyarlanabilir Ardışık Test (CAST) ve Çok Aşamalı Test (MST) ailelerine ait on algoritma/varyant 100 replikasyonlu Monte Carlo simülasyonu ile incelenmiştir. Ayrıca klasik MST’nin sabit modül uzunluğu sınırlılığını azaltmak amacıyla Bayesçi ve Ardışık Olasılık Oran Testi (SPRT) tabanlı iki değişken maddeli MST varyantı geliştirilmiştir. Her replikasyonda 1000 öğrenci ve 200 maddelik madde havuzu üretilmiş; algoritmalar sınıflama doğruluğu, dengeli doğruluk, duyarlılık, özgüllük, yanlış pozitif/negatif kararlar, F1 değeri, ortalama madde sayısı ve işlem süresi bakımından değerlendirilmiştir. Bulgular, CCTSPRT ve CASTSPRT algoritmalarının en yüksek doğruluk-verimlilik dengesini sunduğunu göstermiştir. Bayes tabanlı algoritmalar daha yüksek duyarlılık üretirken özgüllük bakımından daha sınırlı kalmıştır. MSTSPRT ise klasik MST’ye yakın doğrulukla daha kısa test uzunluğu sağlamıştır. Sonuçlar, algoritma seçiminin ölçme amacı, hata maliyeti ve e-değerlendirme bağlamındaki gereksinimler birlikte dikkate alınarak yapılması gerektiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Araştırma Etik Kurulunun 07.01.2026 tarihinde yapmış olduğu toplantıda incelenmiş olup, etik açıdan uygun bulunmuştur.

Kaynakça

  1. Baker, F. B., ve Kim, S. H. (2004). Item responsetheory: Parameter estimation techniques. CRC press.Bao, Y., Shen, Y., Wang, S., veBradshaw, L. (2021). Flexible computerized adaptive tests to detect misconceptions and estimateability simultaneously. Applied Psychological Measurement, 45(1), 3-21.
  2. Black, P., ve Wiliam, D. (1998). Assessment and classroom learning. Assessment in Education: Principles, Policy and Practice, 5(1), 7–74.https://doi.org/10.1080/0969595980050102
  3. Chang, H. H., Wang, C., ve Zhang, S. (2021). Statistical applications in educational measurement. Annual Review of Statistics and Its Application, 8(1), 439-461.https://doi.org/10.1146/annurev-statistics-042720-104044
  4. Eggen, T. J. H. M. (1999). Item selection in adaptive testing with the sequential probability ratio test. Applied Psychological Measurement, 23(3), 249–261.https://doi.org/10.1177/01466219922031365
  5. Eggen, T. J. H. M., ve Straetmans, G. J. J. M. (2000). Computerized adaptive testing for classifying examinees into three categories. Educational and Psychological Measurement, 60(5), 713–734.https://doi.org/10.1177/00131640021970862
  6. Feinberg, R. A., ve Rubright, J. D. (2016). Conducting simulation studies in psychometrics. Educational Measurement: Issues and Practice, 35(2), 36-49.https://doi.org/10.1111/emip.12111
  7. Kara, B. E., ve Doğan, N. (2022). The effect of ratio of items indicating differential item functioning on computer adaptive and multi-stagetests. International Journal of Assessment Tools in Education, 9(3), 682-696.https://doi.org/10.21449/ijate.1105769
  8. Kingsbury, G. G., ve Weiss, D. J. (1983). A comparison of IRT-based adaptive mastery testing and a sequential mastery testing procedure. In D. J. Weiss (Ed.), New horizons in testing: Latent trait test theory and computerized adaptive testing (pp. 257–283). Academic Press.https://doi.org/10.1016/B978-0-12-742780-5.50024-X

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgisayar Tabanlı Sınav Uygulamaları, Similasyon çalışmaları, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

17 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

18 Haziran 2026

Kabul Tarihi

9 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 28 Sayı: 2026

Kaynak Göster

APA
Oral, Ö., & Yurdugül, H. (2026). Bayes ve SPRT Tabanlı Bilgisayarlı Sınıflama Test Algoritmalarının Performans Analizi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(2026), 1-19. https://doi.org/10.17556/erziefd.1973288
AMA
1.Oral Ö, Yurdugül H. Bayes ve SPRT Tabanlı Bilgisayarlı Sınıflama Test Algoritmalarının Performans Analizi. EUJEF. 2026;28(2026):1-19. doi:10.17556/erziefd.1973288
Chicago
Oral, Ömer, ve Halil Yurdugül. 2026. “Bayes ve SPRT Tabanlı Bilgisayarlı Sınıflama Test Algoritmalarının Performans Analizi”. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 28 (2026): 1-19. https://doi.org/10.17556/erziefd.1973288.
EndNote
Oral Ö, Yurdugül H (01 Ekim 2026) Bayes ve SPRT Tabanlı Bilgisayarlı Sınıflama Test Algoritmalarının Performans Analizi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 28 2026 1–19.
IEEE
[1]Ö. Oral ve H. Yurdugül, “Bayes ve SPRT Tabanlı Bilgisayarlı Sınıflama Test Algoritmalarının Performans Analizi”, EUJEF, c. 28, sy 2026, ss. 1–19, Eki. 2026, doi: 10.17556/erziefd.1973288.
ISNAD
Oral, Ömer - Yurdugül, Halil. “Bayes ve SPRT Tabanlı Bilgisayarlı Sınıflama Test Algoritmalarının Performans Analizi”. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 28/2026 (01 Ekim 2026): 1-19. https://doi.org/10.17556/erziefd.1973288.
JAMA
1.Oral Ö, Yurdugül H. Bayes ve SPRT Tabanlı Bilgisayarlı Sınıflama Test Algoritmalarının Performans Analizi. EUJEF. 2026;28:1–19.
MLA
Oral, Ömer, ve Halil Yurdugül. “Bayes ve SPRT Tabanlı Bilgisayarlı Sınıflama Test Algoritmalarının Performans Analizi”. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 28, sy 2026, Ekim 2026, ss. 1-19, doi:10.17556/erziefd.1973288.
Vancouver
1.Ömer Oral, Halil Yurdugül. Bayes ve SPRT Tabanlı Bilgisayarlı Sınıflama Test Algoritmalarının Performans Analizi. EUJEF. 01 Ekim 2026;28(2026):1-19. doi:10.17556/erziefd.1973288