Yazım Kuralları

Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi (UTEB) – Yazım Kuralları


Kabul Edilen Makale Türleri ve Dil
UTEB nicel, nitel veya karma yöntemlere dayalı özgün araştırma ve derleme makalelerini kabul etmektedir. Makaleler Türkçe ya da İngilizce olarak yayımlanabilmektedir.

Biçimsel Yapı
Makale Şablonu
UTEB’e gönderilen makaleler mutlaka Makale Şablonu kullanılarak hazırlanmalıdır. Bu rehberdeki açıklamalar makale şablonu ile birlikte kullanılarak makalelere son biçimi verilmelidir. Makale şablonuna ve yazar rehberine uygun olarak gönderilmeyen makaleler değerlendirme sürecine alınmayacaktır.


Genel Biçim
Makaleler Microsoft Office Word ya da eşdeğer programlarda yazılmalıdır. Makaleler ekler ve kaynakça dahil 8000 sözcüğü geçmemelidir. Tüm kenarlardan 2,5 cm boşluk bırakılmalıdır. Makaleler Palatino Linotype yazı karakteri ile, 11 punto ve 1 satır aralığında yazılmalı ve paragraftan önceki boşluk 10,25nk ayarlanmalıdır. Özet, abstract, dipnot ve doğrudan alıntılarda punto 11’den 9,5’e düşürülmelidir. Paragraf öncesi ve sonrasındaki boşluklar “0” olarak ayarlanmalıdır. Başlık sistemi dergi şablonuna uygun olmalıdır.


Tablo, Şekil ve Grafikler
Makalede bir tablo, şekil ya da grafik kullanılırken metin içerisinde mutlaka atıfta bulunulmalı ve açıklanmalıdır. Her görselin öz biçimde hazırlanmış bir başlığı olmalıdır. Görseller metindeki bulunma sırasına göre numaralandırılmalıdır. Tablolarda dik çizgiler görünmemelidir. Yalnızca sütun başlıklarının bulunduğu kısım ile tablonun alt kısmını belirleyen yatay üç çizgi görünür olmalıdır. Tablolardaki karakterler 10 punto ile yazılabilir. Ancak tüm tablolarda aynı punto kullanılmalıdır. Kullanılan analizlerin anlamlılık düzeyi tablonun hemen altında 10 punto ile verilmelidir. Tablolarda kullanılan ondalıklı sayıların ondalıklı kısmı nokta (.) ile ayrılmalıdır.


Ekler
Makalenin ana bölümleri içerisinde hacim itibari ile verilmesi uygun olmayacak dokümanlar ekler kısmında verilebilir. Eklere metin içinde ek numarası ile atıf yapılmalıdır. Ekler kaynakçadan sonra ayrı bir sayfada “ekler” başlığı altında ek numarası ve ek başlığı ile verilmelidir.

Makalelerde Bulunması Gereken Bölümler
Başlık Sayfası

Makalenin ilk sayfasında, makalenin yazıldığı dilde (Türkçe veya İngilizce) başlık, yazar bilgileri, özet ve anahtar kelimeler yer almalıdır. Aynı biçim kullanılarak makalenin ikinci sayfasında aynı bilgiler ikinci dilde yer almalıdır.


Başlık

Makalenin ele aldığı problemi net biçimde yansıtan ve okuyucunun ilgisini çekici nitelikte bir başlık yazılmalıdır. Makale başlığı Palatino Linotype, ilk harfi büyük harf, 14 punto, koyu ve sola hizalı olmalıdır. Başlık tek satır aralığında yazılmalı ve öncesinde 6nk sonrasında ise 12nk boşluk ayarlanmalıdır.


Yazar Bilgileri

(Yazar bilgileri hakem değerlendirme sürecine girecek dosyaya konulmamalıdır. Bu bilgiler değerlendirme süreci tamamlandıktan sonra düzenleme sürecinde eklenecektir. Makalede yazar(lar)ın kimliğini ortaya çıkarabilecek hiçbir bilgi bulunmamalıdır. İlerleyen açıklamalardaki bilgiler düzenleme sürecinde eklenecektir.) Başlıktan sonra yazar bilgileri verilmelidir. Yazar adı ve soyadı ilk harfi büyük, 11 punto, Palatino Linotype olarak sola hazilı yazılmalıdır. Yazar ad ve soyadları ayrı paragraflarda alt alta yazıldıktan sonra sırasıyla yazarlara ait unvan, kurum bilgisi ve ORCID numarası verilmelidir.


Özet

Özet 200-250 sözcükten oluşmalıdır. Özette makalenin amacı, yöntemi, temel bulguları ve önerilerine ilişkin bilgiler bulunmalıdır. Derleme makalelerde özet içeriği farklılaşabilir. Özet başlığı, yazar bilgilerinden sonra bir boşluk bırakılarak, 10 punto, Palatino Linotype, büyük harflerle, koyu ve sola dayalı olarak yazılmalıdır. Öz içeriği 9,5 punto, Palatino Linotype ve iki yana yaslı olarak yazılmalıdır.


Anahtar Kelimeler

Özetin hemen yanında, makalenin içeriğini yansıtıcı biçimde en az üç en çok 5 adet anahtar sözcük verilir. Anahtar sözcükler 10 punto ile yazılır. Aralarına virgül konulur ve her sözcüğün ilk harfi büyük yazılır.

Giriş

Giriş bölümü araştırmanın probleminin tanıtıldığı kısımdır. Burada ele alınan konunun nasıl bir problem oluşturduğu tartışılır. Araştırılan konuya ilişkin temel kavramlar kısaca tanıtılır. İlgili konuda yapılmış araştırmaların sonuçları paylaşılır. Yapılmakta olan araştırmanın alanyazına dayalı bir şekilde gerekçesi ortaya konulur. Ardından araştırmanın amacı açıkça ifade edilir ve arkasından araştırmada yanıt aranacak araştırma soruları sıralanır. Giriş bölümünde güncel yerli ve yabancı alanyazından yararlanılmalıdır. Araştırmada ele alınan tüm ana değişkenlere ilişkin taramalar düzgün, akıcı ve akademik bir dille bu kısma yansıtılır.

Yöntem

Makalenin yöntem kısmında kullanılan yöntem ve teknikler, evren ve örneklem ya da çalışma grubu, veri toplama araçları ve verilerin analizi ve benzeri konularda (örneğin, deneysel çalışmalar için işlem adımları) hakkında bilgiler bulunur. Etik kurul izniyle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) burada yer verilmelidir. Hakem değerlendirilmesinden önce yazar kimliğini açık etmemek için bazı bilgiler gizlenebilir ancak hakem sürecinden sonra tam olarak sağlanmalıdır. Derleme türündeki makalelerde yöntem başlığı bulunmayabilir.

Bulgular

Bulgular başlığı altında verilerin analizi sonucunda elde edilen bulgular betimlenir. Bu başlık altında herhangi bir tartışma yürütülmez. Her bir bulgunun sunumundan önce hangi araştırma sorusunu yanıtlamak üzere sunulduğu hatırlatılır, arkasından ilgili analizlere ilişkin bulgular tablo, şekil ya da başka bir biçimde görselleştirilir.

Tartışma

Bu kısımda araştırmanın öne çıkan temel bulguları sonuç olarak ifade edilir, elde edilen bulgular kısaca anımsatıldıktan sonra anımsatılan bulgular yorumlanır, diğer araştırma sonuçlarıyla karşılaştırılır ve tartışılır. Ardından uygulamacılar ve araştırmacılara yönelik bulgulara dayalı öneriler geliştirilir.

Araştırmacıların Katkı Oranı (Bu kısım yayın aşamasında eklenecektir)
Bu başlık altında yazarların çalışmanın hangi aşamalarına ne ölçüde katkı sağladığı açıklanmalıdır. Bu açıklamalar yapılırken yüzde (%) ifadeleri kullanılabilir ama zorunlu değildir. Önemli olan hangi yazarın çalışmanın hangi bölümlerine ne ölçüde ve nasıl katkı sağladığının açıklanmasıdır. Tek yazarlı çalışmalarda yazar çalışmanın tüm aşamalarının kendisi tarafından gerçekleştirildiğini beyan etmelidir. Bütün çalışmalarda bu başlığın bulunması gerekmektedir.

Destek ve Teşekkür (Bu kısım yayın aşamasında eklenecektir)
Bu başlık altında çalışma herhangi bir kurum tarafından desteklendiyse veya bir proje kapsamında gerçekleştirildiyse belirtilmelidir. Ayrıca çalışmaya katkı sağlayan ancak yazarlık rolünde bulunmayan kişilere de teşekkür edilmelidir. Yazar ihtiyaç duymuyorsa bu başlığı kaldırabilir.

Çatışma Beyanı (Bu kısım yayın aşamasında eklenecektir)
Bu başlık altında, yazar veya yazarlara ilişkin herhangi bir çıkar çatışması olasılığı olup olmadığı beyan edilmelidir. Çıkar çatışması, yazar(lar)ın (veya işveren ve sponsorların) araştırmayı etkileyebilecek diğer kurum veya kişilerle herhangi bir maddi, ticari, yasal veya mesleki ilişki içerisinde olduğu zaman ortaya çıkabilir. Herhangi bir çıkar çatışması durumu söz konusu ise, bu durum detaylı bir şekilde açıklanmalıdır. Herhangi bir çıkar çatışması yoksa, "yazar(lar) potansiyel bir çıkar çatışması olmadığını beyan ederler" şeklinde bir ifade yazılmalıdır. Tek yazarlı çalışmalar dahil bütün çalışmalarda bu başlık ve çatışma beyanının yer alması gerekmektedir.

Kaynakça
Makalenin yazımı aşamasında okuyarak düşünce, görüş ve bilgilerinden yararlanılan tüm kaynakların yazarı olan kişi ya da kurumlar hem metin içinde hem de kaynakça kısmında belirtilmelidir.

Metin İçinde Kaynak Gösterme
Doğrudan Alıntı
Yapılan okumalardan olduğu gibi alınmak istenen kısımlar bulunabilir. Bu alıntılama biçiminin sıklıkla kullanılması doğru değildir. Doğrudan alıntı yapılırken alıntılanacak kısım 40 sözcük ya da daha kısa ise metin tırnak içinde verilir. Kırk sözcükten uzun alıntılarsa soldan satırbaşı hizasında bloklanır ve 10 punto ile tek satır aralığında yazılır.

Dolaylı Alıntı
Ana düşünceyi değiştirmeden yazarın kendi anlatımıyla yapılan bilgi aktarmalarına dolaylı alıntılama denir. Burada önemli olan alıntının, anlam kayması olmadan, makale ile serbestçe bütünleştirilmesidir. Dolaylı alıntıda alıntılanan fikir yazarın kendi cümlesiyle ifade edilmelidir.
Örnekler
Akın (2015), makale yazma sürecinin oldukça özen isteyen ve yazara önemli etik sorumluluklar yükleyen bir süreç olduğunu belirtmektedir.
Makale yazma süreci oldukça özen isteyen ve yazara önemli etik sorumluluklar yükleyen bir süreçtir (Akın, 2015).
İki yazarlı çalışmalarda her iki yazarın da soyadları ve yıl bilgisi verilir (Bardakcı ve Akın, 2015).
Yazıcı ve Bardakcı (2015) iki yazarlı çalışmalarda her iki yazarın da soyadları ve yıl bilgisinin verileceğini belirtmektedir.
Bir düşünce birkaç farklı yazardan alınıyorsa, yazarlar metin içinde alfabetik sırayla aralarına noktalı virgül konularak kaynak gösterilmelidir (Akın, 2015; Bardakcı, 2012; Ünal, 2013; Yazıcı, 2014).
Üç, dört ve beş yazarlı çalışmalarda kaynağın ilk geçtiği yerde tüm yazarların soyadları verilir (Ünal, Yazıcı, Akın ve Bardakcı, 2015). Makalenin sonraki kısımlarında ise birinci yazarın soyadı verilerek “ve diğerleri” bağlacı konur (Ünal ve diğerleri, 2015).
Altı ya da daha fazla yazarlı çalışmalarda makalede ilk geçtiği yerden itibaren ilk yazarın soyadı verilir. Sonrasına ve diğerleri eklenir (Baloğlu ve diğerleri, 2008).
Yararlanılan kaynak bir kurum ya da kuruluşa aitse ilk geçtiği yerde hem kurum tam adı hem de kısaltması verilir (Devlet Planlama Teşkilatı [DPT] , 1999). Sonraki kısımlarda yalnızca kısaltma verilerek devam edilir (DPT, 1999).
Aynı soyadlı yazarların çalışmaları kaynak gösterilirken yazarların isimlerinin ilk harflerinin de yazılması gerekir (A. Yazıcı, 2001; S. Yazıcı, 2000).
A. Yazıcı (2001) ve S. Yazıcı (2000) aynı soyadlı yazarların çalışmaları kaynak gösterilirken yazarların isimlerinin ilk harflerinin de yazılması gerektiğini belirtmektedir.
Aynı yazarın farklı yıllarda yaptığı çalışmalar kaynak gösterilirken yazarın soyadından sonra yıllar aralarına virgül konularak verilir (Büyüköztürk, 1990, 1991, 2000, basımda).
Aynı yazarın aynı yıl yaptığı birden çok çalışma kaynak gösterilirken yılın yanına a’dan başlayarak harf eklenir (Özdemir, 2009a, 2009b).
Yazarsız bir gazete makalesine atıf yapılırken yazının başlığı ve yıl verilir. Yazı başlığı uzunsa uygun biçimde kısaltılabilir (Gazate Makalelerine Atıf, 2013).
Kitaptan yapılan alıntılarda yazar soyadı ve yıldan sonra bir virgül konulur ve ardından sayfa numarası verilir (Akın, 2015, s. 23).
İnternet sitelerinden yapılan ve yazarı belli olmayan alıntılarda metin içinde sitenin kısa adresi verilir (www.wikipedia.org).
Yasal metinlere atıf yapılıyorsa metin içinde yasal metnin adı verilir ve varsa madde numarası parantez içinde verilir. Örneğin; İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nde okulu yönetmekten birinci derecede sorumlu kişinin okul müdürü olduğu dile getirilmektedir (m. 60).
Alıntı ana kaynaktan değil de ana kaynağı kaynak gösteren bir eserden yapılıyorsa atıf aktaran biçiminde yapılır. Ancak, aktaran ana kaynağa ulaşma çabalarının yetersiz kalması durumunda kullanılabilir. Kaynakçada ana kaynak değil, yalnızca aktaran kaynak gösterilir (Dembo, 1980; akt. Brown, 2013, s. 104).
Kaynakça Sayfasında Kaynak Gösterme
Tek Yazarlı Makale (DOI numaralı)
Watkins, D. (1989). The role of confirmatory factor analysis in cross-cultural research. International Journal of Psychology, 24, 685–701. DOI: 10.1080/00207598908247839
Tek Yazarlı Makale (DOI numarasız)
Yalçınkaya, M. (2004). Okul merkezli yönetim. Ege Eğitim Dergisi. 5(2), 21–34.
İki Yazarlı Makale
Yılmaz, A. ve Ceylan, Ç. B. (2011). İlköğretim okul yöneticilerinin liderlik davranış düzeyleri ile öğretmenlerin iş doyumu ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 17(2), 277–294.
Üç- Yedi Yazarlı Makale
Turan, S. Yücel, C. Karataş, E. ve Demirhan, G. (2010). Okul müdürlerinin yerinden yönetim hakkındaki görüşleri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 1–18.
Kahraman R. C., Borman, C., Hanımgil, M., Özler, H., Perçin, D., Işıl, M. ve Sergen, L. (1993). Kroner kalp rahatsızlığının belirlenmesinde rol oynayan faktörler. Sağlık Psikolojisi, 12(2), 301–307.
Yediden Fazla Yazarlı Makale
Grouzet, F. M., Kasser, T., Ahuvia, A., Dols, J. M., Kim, Y. Lau, S., … Sheldon, K. M. (2005). The structure of goals across 15 cultures. Journal of Personality and Social Psychology, 89, 800–816.
Baskıda Olan Makale
Zekeriya, M., ve Kermenek, S. C. (Baskıda). Suçlu davranışların kalıtsal kökenleri. Çocuk Psikolojisi, 17, 24–31.
Yazarsız Gazete Makalesi
Eğitim bilimlerinin tarihsel yolculuğu (22 Ağustos 2013). Milliyet, s. 5.
Çeviri Makale
Bruce, T. (1994). Çocukların yaşamında oyunun rolü (çev. A. F. Altınoğlu). Eğitim ve Bilim, 18 (92), 64–69. (Orijinal makalenin yayım tarihi, 1970)
Kitap
Şişman, M. ve Turan, S. (2002). Eğitimde toplam kalite yönetimi. Ankara: Pegem Akademi.
Tabachnick, B. G. ve Fidel, L. S. (2007). Using multivariate statistics. New York: Pearson.
Kurumca Yazılan ya da Yayımlanan Kitap
MEB (2013). Türkiye Cumhuriyeti milli eğitim istatistikleri. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı.
Editör/ler Tarafından Hazırlanmış Kitap
Memduhoğlu, H. B. ve Yılmaz, K. (Editörler). (2010). Yönetimde yeni yaklaşımlar. Ankara: Pegem Akademi.
Çeviri Kitap
Hollingsworth, P. M. ve Hoover, K. H. (1999). İlköğretimde öğretim yöntemleri (çev. T. Gürkan, E. Gökçe ve D. S. Güler). Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Yayınları No 214. (Eserin orijinali 1991’de yayımlandı).
Ansiklopedi ve Sözlük
Balcı, A. (2010). Açıklamalı eğitim yönetimi terimleri sözlüğü. Ankara: Pegem Akademi.
English, F. W. (Ed.). (2006). Encyclopedia of educational leadership and administration. (Vols. 1–2). California: Sage.
Editörlü Kitapta Makale ya da Bölüm
Bandura, A. (2009). Cultivate self-efficacy for personal and organizational effectiveness. E. A. Locke (Ed.), Handbook of principles of organizational behavior: ındispensable knowledge for evidence based management (2nd Edition) içinde (s. 179–200). United Kingdom: John Wiley and Sons.
Aydın, İ. (2005). Okul-çevre ilişkileri. Y. Özden (Editör). Eğitim ve okul yöneticiliği el kitabı içinde (s. 161–185). Ankara: Pegem Akademi.
Kongrede Sunulmuş Bildiri
Akın, U. (2010, Mayıs). Eğitim yöneticilerinin yetiştirilmesi: Türkiye ve seçilmiş ülkelerin karşılaştırılması. V. Ulusal Eğitim Yönetimi Kongresi’nde sunuldu, Antalya.
Yayımlanmamış Tez
Diamond, D. (1997). An analysis of leadership bahavior and self-efficacy of principals of catholic secondary schools. Yayımlanmamış doktora tezi, The Catholic University of America, USA.
Gürbüz, S. (2007). Yöneticilerin örgütsel vatandaşlık davranışlarının iş tatmini ve algıladıkları örgütsel adalet ile ilişkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Glaub, M. E. (2009). Training personal ınitiative to business owners in developing countries: a theoritical derived ıntervention and ıts evaluation. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Justus-Liebig University, Giessen, Germany.
Zarifoğlu, N. (2006). Yönetimde yaratıcılığın koşulları ve Beyçelik A.Ş.’de bir uygulama. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
İnternetten Yapılan Alıntılar
Llobet, J. M. (2009). Self-starter profile: administrator’s manuel. HR Assessments. http://www.gneil.com/graphics/landingpages/testingmanuals/pdfs/T0501DL_SlfStrtrPrflMnl.pdf adresinden alınmıştır.
DPT (2011). İstatistikî bölge birimleri sınıflandırması. http://www.dpt.gov.tr/bgyu/biid/ibbs.html adresinden alınmıştır.
Yasal Metinler
Milli Eğitim Temel Kanunu (1973). Resmi Gazete (24.06.1973). Sayı: 14574.