Öz
In the rapidly changing and evolving technological environment of the 21st century, creative thinking skills are of vital importance. The purpose of this study is to examine the effect of critical thinking skills and attitudes toward digital technologies on students' creativity. This research aims to shed light on how technological tools and critical thinking can support students' creativity and to develop effective strategies in education. The study, conducted on a total of 1,026 9th-grade students in Gaziantep, was carried out using quantitative methods. The scales “How Creative Are You?”, “Critical Thinking Tendency”, and “Attitude Towards Digital Technologies” were applied in the research. IBM SPSS 23 and IBM AMOS 23 were used for data analysis, and model fit was evaluated using structural equation modeling (SEM). The fit indices indicate that the model fi ts well. The supported structural model includes direct and indirect effects. The regression coefficients showing the effect of attitudes toward digital technologies and critical thinking on creativity indicate that critical thinking positively and significantly affects creativity, and that attitudes toward digital technologies also have a strong and significant effect on creativity. These results indicate that critical thinking skills and attitudes toward digital technologies increase creativity. Overall, the explanatory power of these factors was 38%. The findings indicate that positive attitudes toward digital technologies and critical thinking tendencies support students' creative potential and that educational practices aimed at developing these areas can contribute to the literature.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Etik değerlendirmeyi yapan kurul adı: Gaziantep Üniversitesi Sosyal Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Etik kurul kararının tarihi:04.11.2024 Etik kurul belgesinin sayı numarası:556443
Kaynakça
- Akıllı, N. (2012). İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri ve yaratıcılık düzeylerinin değerlendirilmesi. , [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi] Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi.
- Akbıyık, C. (2002). Eleştirel düşünme eğilimleri ve akademik başarı. , [Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi], Ankara Hacettepe Üniversitesi.
- Aksoy, B. (2004). Coğrafya öğretiminde probleme dayalı öğrenme yaklaşımı. Yayımlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
- Anderson, J. C. & Gerbing, D. W. (1988). Structural equation modeling in practice: A review and recommended two - step approach. Psychological Bulletin, 103, 411-423.
- Aslan, A., & Zhu, C. (2016). Investigating variables predicting Turkish pre‐service teachers’ integration of ICT into teaching practices. British Journal of Educational Technology, 48, (2), 552-570.
- Atasoy, R., Özkul, R. & Karadaş, H. (2025). Takım Yaratıcılık Öz-Yeterlik Ölçeği Türkçe Uyarlaması. Artuklu Humanities, 19, 72-85. https://doi.org/10.46628/ahu.1735494
- Atnafu, M., & Michael, K. (2018). Perceptions of in-service mathematics teachers towards enhancing students’ critical thinking skills in mathematics. The Ethiopian Journal of Education, 38, (1), 37-71.
- Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. , Pegem Akademi Yayınları.
- Cabı, E. (2016). Dijital teknolojiye yönelik tutum ölçeği. Kastamonu Education Journal, 24(3), 1229-1244.
- Çeliköz, N. (2017). Okul öncesi dönem 5-6 yaş çocukların yaratıcılık düzeylerinin incelenmesi, YILDIZ Journal of Educational Research, 2, (1), 125.
- Dilek Eren, C. (2011). Fen eğitiminde probleme dayalı öğrenmenin eleştirel düşünme no:298525)[Doktora tezi, Marmara Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
- Durnacı, Ü., & Ültay, N. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının eleştirel ve yaratıcı düşünme eğilimleri. Turkish Journal of Primary Education, 5, (2), 75-97.
- Durukan, E., & Satılmış, S. (2021). 7.sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve yaratıcı yazma becerileri arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 5, (1), 53-70.
- Eğmir, E., & Ocak, G. (2018). Eleştirel düşünme öğretim programının öğrencilerin eleştirel düşünme becerisi ve özdeğerlendirme düzeylerine etkisi. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 5, (1), 138-156.
- Ennis, R. H. (1985). A logical basis for measuring critical thinking skills. Educational Leadership 43, (2), 44–48.
- Fisher, R. (2013). Teaching thinking (4th ed.). , Bloomsbury Akademic.
- Foster, N., & Schleicher, A. (2022). Assessing creative skills. Creative Education, 13,1-29.
- Ganda Saputra, I. A., Yusuf, A., Hakim, L. and Rohayati, S. (2023). Determination of generation z’s intention in using e-wallet for payment transactions. E-Jurnal Akuntansi, 33(1), 73.
- Kaplan, O., & Kara, T. M. (2025). The Effect Of Digital Technology Integration On Students’ Creative Thinking Skills: Pisa Evidence Using Propensity Score Matching. Problems of Education in the 21st Century, 83(3), 403.
- Karataş, S., & Özcan, S. (2010). Yaratıcı düşünme etkinliklerinin öğrencilerin yaratıcı düşünmelerine ve proje geliştirmelerine etkisi, . Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11, (1), 225-243.
- Kline, R. B. (2011). Principles And Practice Of Structural Equation Modeling (3. Baskı). New York, : NY: Guilford.
- Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). New York: Guilford publications.
- Little, T. D. (2013). Longitudinal structural equation modeling. New York: Guilford Press.
- Liu, M. (1998). “The Effect Of Hypermedia Authoring On Elementary School Students‟ Creative Thinking”,. Journal of Educational Computing Research, 9, 7-51.
- Matsunaga, M. (2008). Item parceling in structural equation modeling: A primer. Communication Methods and Measures, 2(4), 260-293.
- OECD. (2019). OECD Skills Outlook 2019. OECD. https://doi.org/10.1787/e11c1c2d-en .
- Özerbaş, M. A. (2011). Yaratıcı düşünme öğrenme ortamının akademik başarı ve bilgilerin kalıcılığa etkisi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, (3), 675-705.
- Seferoğlu, Y., & Akbıyık, C. (2006). Eleştirel düşünme ve öğretimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, , 193-200.
- Senemoğlu, N. (1996). Yaratıcılık ve öğretmen nitelikleri. 01.01.2017 tarihinde http://yunus. hacettepe.edu.tr/~n.senem/makaleler/yaratici.htm adresinden erişilmiştir.
- Sevinç, M., & Tok, E. (2010). Düşünme becerileri eğitim programlarının okul öncesi öğretmen adaylarının düşünme becerilerine ilişkin görüşlerine etkisi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 5, (3), 875-891.
- Sternberg, R. J. (2003). Wisdom, İntelligence and Creativity Synthesized. Cambridge University Press.
- Sternberg, R. J., & Swerling, L. S. (2002). Teaching thinking (3th ed.). , American Psychological Association.
- Şengül, M., & Demirel, A. (2022). The Relationship between the Digital Literacy Levels of Turkish Language Teacher Candidates and Their Attitudes towards Digital Writing. International Journal of Education and Literacy Studies, 10(4), 19-26.
- Üstündağ, T. (2005). Yaratıcılığa yolculuk. Ankara: Pegem A Yayıncılık. ISBN:975-6802-84-7.
- Wang, A., & Burdina, G. (2024). Developing students' creative thinking using innovative education technologies. Interactıve Learnıng Envıronments,32, (7) , pp.3490-3500.
- Worthington, R. L., & Whittaker, T. A. (2006). Scale development research: A content analysis and recommendations for best practices. The Counseling Psychologist, 34(6), 806-838.
- Yannick, M. R. (2008). An assessment of the relationshıp between creativity and information and media literacy skills of community college students for a selected major. Doctoral Dissertation, Pepperdine University, Malibu.
- Yeşilyurt, E. (2020). Yaratıcılık ve yaratıcı düşünme: tüm boyut ve paydaşlarıyla kapsayıcı bir derleme çalışması. OPUS International Journal of Society Researches,15, (25), 3874-3915.
- Zohar, A., & Ben-Ari, G. (2022). A model of critical thinking as an ımportant attribute for success in the 21st Century.
Öz
21. yüzyılın hızla değişen ve gelişen teknolojik ortamında, yaratıcı düşünme becerisi hayati öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, eleştirel düşünme becerisi ve dijital teknolojilere yönelik tutumun, öğrencilerin yaratıcılıkları üzerindeki etkisini incelemektir. Bu araştırma, teknolojik araçların ve eleştirel bakış açısının öğrencilerin yaratıcılıklarını nasıl destekleyebileceğine ışık tutmayı ve eğitimde etkin stratejiler geliştirmeyi amaçlamaktadır. Gaziantep ilinde toplam 1026 adet 9. sınıf öğrencisi üzerinde gerçekleştirilen çalışma, nicel yöntemler kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmada “Ne Kadar Yaratıcısınız?”, “Eleştirel Düşünme Eğilimi” ve “Dijital Teknolojilere Yönelik Tutum” ölçekleri uygulanmıştır. Verilerin analizi için IBM SPSS v23 ve IBM AMOS v23 kullanılmış ve yapısal eşitlik modeli (YEM) ile model uygunluğu değerlendirilmiştir. Uyum indeksleri, modelin iyi uyum sağladığını göstermektedir. Desteklenen yapısal model doğrudan ve dolaylı etkileri içermektedir. Dijital teknolojilere yönelik tutum ve eleştirel düşünmenin yaratıcılık üzerindeki etkisini gösteren regresyon katsayıları, eleştirel düşünmenin yaratıcılığı pozitif yönlü etkilediği, anlamlı olduğu ve dijital teknolojilere yönelik tutumun da yaratıcılık üzerinde güçlü ve anlamlı bir etkisi olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, eleştirel düşünme becerilerinin ve dijital teknolojilere yönelik tutumun yaratıcılığı artırdığına işaret etmektedir. Toplamda, bu faktörlerin açıklayıcı gücü %38 oranında gerçekleşmiştir. Bulgular, dijital teknolojilere yönelik olumlu tutum ve eleştirel düşünme eğilimlerinin, öğrencilerin yaratıcı potansiyelini desteklediğini ve bu alanların geliştirilmesine yönelik eğitimsel uygulamaların alanyazına katkı sağlayabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Etik değerlendirmeyi yapan kurul adı: Gaziantep Üniversitesi Sosyal Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Etik kurul kararının tarihi:04.11.2024 Etik kurul belgesinin sayı numarası:556443
Kaynakça
- Akıllı, N. (2012). İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri ve yaratıcılık düzeylerinin değerlendirilmesi. , [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi] Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi.
- Akbıyık, C. (2002). Eleştirel düşünme eğilimleri ve akademik başarı. , [Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi], Ankara Hacettepe Üniversitesi.
- Aksoy, B. (2004). Coğrafya öğretiminde probleme dayalı öğrenme yaklaşımı. Yayımlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
- Anderson, J. C. & Gerbing, D. W. (1988). Structural equation modeling in practice: A review and recommended two - step approach. Psychological Bulletin, 103, 411-423.
- Aslan, A., & Zhu, C. (2016). Investigating variables predicting Turkish pre‐service teachers’ integration of ICT into teaching practices. British Journal of Educational Technology, 48, (2), 552-570.
- Atasoy, R., Özkul, R. & Karadaş, H. (2025). Takım Yaratıcılık Öz-Yeterlik Ölçeği Türkçe Uyarlaması. Artuklu Humanities, 19, 72-85. https://doi.org/10.46628/ahu.1735494
- Atnafu, M., & Michael, K. (2018). Perceptions of in-service mathematics teachers towards enhancing students’ critical thinking skills in mathematics. The Ethiopian Journal of Education, 38, (1), 37-71.
- Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. , Pegem Akademi Yayınları.
- Cabı, E. (2016). Dijital teknolojiye yönelik tutum ölçeği. Kastamonu Education Journal, 24(3), 1229-1244.
- Çeliköz, N. (2017). Okul öncesi dönem 5-6 yaş çocukların yaratıcılık düzeylerinin incelenmesi, YILDIZ Journal of Educational Research, 2, (1), 125.
- Dilek Eren, C. (2011). Fen eğitiminde probleme dayalı öğrenmenin eleştirel düşünme no:298525)[Doktora tezi, Marmara Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
- Durnacı, Ü., & Ültay, N. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının eleştirel ve yaratıcı düşünme eğilimleri. Turkish Journal of Primary Education, 5, (2), 75-97.
- Durukan, E., & Satılmış, S. (2021). 7.sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve yaratıcı yazma becerileri arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 5, (1), 53-70.
- Eğmir, E., & Ocak, G. (2018). Eleştirel düşünme öğretim programının öğrencilerin eleştirel düşünme becerisi ve özdeğerlendirme düzeylerine etkisi. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 5, (1), 138-156.
- Ennis, R. H. (1985). A logical basis for measuring critical thinking skills. Educational Leadership 43, (2), 44–48.
- Fisher, R. (2013). Teaching thinking (4th ed.). , Bloomsbury Akademic.
- Foster, N., & Schleicher, A. (2022). Assessing creative skills. Creative Education, 13,1-29.
- Ganda Saputra, I. A., Yusuf, A., Hakim, L. and Rohayati, S. (2023). Determination of generation z’s intention in using e-wallet for payment transactions. E-Jurnal Akuntansi, 33(1), 73.
- Kaplan, O., & Kara, T. M. (2025). The Effect Of Digital Technology Integration On Students’ Creative Thinking Skills: Pisa Evidence Using Propensity Score Matching. Problems of Education in the 21st Century, 83(3), 403.
- Karataş, S., & Özcan, S. (2010). Yaratıcı düşünme etkinliklerinin öğrencilerin yaratıcı düşünmelerine ve proje geliştirmelerine etkisi, . Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11, (1), 225-243.
- Kline, R. B. (2011). Principles And Practice Of Structural Equation Modeling (3. Baskı). New York, : NY: Guilford.
- Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). New York: Guilford publications.
- Little, T. D. (2013). Longitudinal structural equation modeling. New York: Guilford Press.
- Liu, M. (1998). “The Effect Of Hypermedia Authoring On Elementary School Students‟ Creative Thinking”,. Journal of Educational Computing Research, 9, 7-51.
- Matsunaga, M. (2008). Item parceling in structural equation modeling: A primer. Communication Methods and Measures, 2(4), 260-293.
- OECD. (2019). OECD Skills Outlook 2019. OECD. https://doi.org/10.1787/e11c1c2d-en .
- Özerbaş, M. A. (2011). Yaratıcı düşünme öğrenme ortamının akademik başarı ve bilgilerin kalıcılığa etkisi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, (3), 675-705.
- Seferoğlu, Y., & Akbıyık, C. (2006). Eleştirel düşünme ve öğretimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, , 193-200.
- Senemoğlu, N. (1996). Yaratıcılık ve öğretmen nitelikleri. 01.01.2017 tarihinde http://yunus. hacettepe.edu.tr/~n.senem/makaleler/yaratici.htm adresinden erişilmiştir.
- Sevinç, M., & Tok, E. (2010). Düşünme becerileri eğitim programlarının okul öncesi öğretmen adaylarının düşünme becerilerine ilişkin görüşlerine etkisi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 5, (3), 875-891.
- Sternberg, R. J. (2003). Wisdom, İntelligence and Creativity Synthesized. Cambridge University Press.
- Sternberg, R. J., & Swerling, L. S. (2002). Teaching thinking (3th ed.). , American Psychological Association.
- Şengül, M., & Demirel, A. (2022). The Relationship between the Digital Literacy Levels of Turkish Language Teacher Candidates and Their Attitudes towards Digital Writing. International Journal of Education and Literacy Studies, 10(4), 19-26.
- Üstündağ, T. (2005). Yaratıcılığa yolculuk. Ankara: Pegem A Yayıncılık. ISBN:975-6802-84-7.
- Wang, A., & Burdina, G. (2024). Developing students' creative thinking using innovative education technologies. Interactıve Learnıng Envıronments,32, (7) , pp.3490-3500.
- Worthington, R. L., & Whittaker, T. A. (2006). Scale development research: A content analysis and recommendations for best practices. The Counseling Psychologist, 34(6), 806-838.
- Yannick, M. R. (2008). An assessment of the relationshıp between creativity and information and media literacy skills of community college students for a selected major. Doctoral Dissertation, Pepperdine University, Malibu.
- Yeşilyurt, E. (2020). Yaratıcılık ve yaratıcı düşünme: tüm boyut ve paydaşlarıyla kapsayıcı bir derleme çalışması. OPUS International Journal of Society Researches,15, (25), 3874-3915.
- Zohar, A., & Ben-Ari, G. (2022). A model of critical thinking as an ımportant attribute for success in the 21st Century.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Uygulamalı ve Gelişimsel Psikoloji (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 23 Ekim 2025 |
| Kabul Tarihi | 17 Şubat 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 20 Nisan 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.22596/hej.1809249 |
| IZ | https://izlik.org/JA42FM48KE |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: 11 |
Amaç ve Kapsam
Harran Üniversitesi Eğitim Fakültesi tarafından yayınlanan Harran Maarif Dergisi, uluslararası, hakemli ve elektronik bir dergidir ve 'eğitim' alanında yapılan çalışma ve araştırmaları yayınlama ve bilim insanlarının hizmetine sunmayı amaçlamaktadır. Dergimiz sürekli yayın modelini benimsemiştir. Bu doğrultuda, yayına kabul edilen makaleler, belirli bir sayının oluşması beklenmeksizin kabul işleminin tamamlanmasını takiben çevrim içi olarak derhal yayımlanmaktadır. Harran Üniversitesi, Harran Maarif Dergisi aracılığıyla eğitim sorunlarına ışık tutmayı ve bu sorunlara kalıcı çözümler üretilmesini amaçlamaktadır. Harran Maarif Dergisi açık erişimli bir dergi olup, eğitim alanında çalışan tüm bilim insanlarına açıktır. Dergimiz 
üyesi olup, yayınlanan tüm makalelere DOI numarası verilir.
Harran Maarif Dergisi yayın politikası gereğince, eğitimin tüm alanlarıyla ilgili nicel, nitel ve karma yöntem araştırma makalelerine yer vermektedir.
Yazım Kuralları
Yazar rehberi
Dergide uygulanmakta olan yazım kuralları ve gerekli bilgiler aşağıda belirtilmiştir. (Yeni yazım kuralları 5.cilt 2.sayıdan itibaren geçerli olacaktır. Makale gönderen yazarların bu hususlara dikkat etmeleri gerektiği önemle duyurulur.)
1. Yayın dili Türkçe ve İngilizcedir. . Türkçe metinlerin imlâları Türk Dil Kurumu' nun yayımladığı İmlâ Kılavuzu esas alınmalıdır. http://tdk.gov.tr/tdk/kurumsal/yazim-kilavuzu/
2. Dergimiz online yayın takip sistemine sahiptir. Bu nedenle aday makale başvuru işlemleri sadece derginin web adresinden yapılır. Lütfen gerekli kayıt işlemlerini eksiksiz tamamlayarak makalenizi sisteme yükleyiniz.
3. Bir çalışmanın uzunluğu, ekler dâhil 9000 sözcüğü aşmayacak biçimde hazırlanmalıdır. Harran Education Journal ulusal ve uluslararası indekslerde taranma çalışmalarını yürüttüğü için, kabul almış makaleler için Türkçe gönderilecek çalışmalarda ayrıca 600 - 1.000 sözcük arası geniş İngilizce özet, İngilizce gönderilecek çalışmalarda ayrıca 600 - 1.000 sözcük arası geniş Türkçe özet hazırlanmalıdır (örn. Giriş, yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç bölümleri şeklinde). Makale yayına kabul edildikten sonra makalenin son hali sorumlu yazar tarafından aşağıda yer alan şablona göre hazırlanıp sisteme yüklenmelidir. İngilizce geniş özet makale yayına kabul edildikten sonra makaleyi dergi şablona göre düzenlerken o aşamada da eklenebilir.
Etik kurul gerektiren çalışmalar için şablon
Etik kurul gerektirmeyen çalışmalar için şablon
Şablonda yer alan stiller bölmesini kullanarak makalenizi kolaylıkla şablona ekleyebilirsiniz.
4.Makalenin Türkçe ve İngilizce başlığı sola yaslı 14 punto, Book Antique yazı tipinde, 15 sözcüğü geçmeyecek ve bağlaçlar hariç her sözcüğün ilk harfi büyük, satır aralığı 1 olacaktır.
5. Yazılar, Word formatında, A4 boyutunda sayfaya, üstten, alttan, sağdan ve soldan 2.50 cm boşluk bırakılarak, Book Antique yazı karakteri ile 12 punto, iki yana yaslı ve 1.15 satır aralıkla hazırlanmalıdır.
6. Yazıların her biri ve ingilizce geniş özet ayrı bir sayfada başlamalıdır.
a) Türkçe özet 150-200 kelime arasında, Book Antique yazı tipinde, iki yana yaslı, 10 punto, anahtar kelimeler 3-5 arasında olacak ve satır aralığı 1 olacaktır.
b) İngilizce özet 150-200 kelime arasında, Book Antique yazı tipinde, iki yana yaslı, 10 punto, anahtar kelimeler 3-5 arasında olacak ve satır aralığı 1 olacaktır.
c) Paragraf girinti 1.25 cm olacaktır. Paragraftan önce 6 nk paragraftan sonra 6 nk olacaktır.
d) Tablolar, Book Antique yazı tipinde 10 punto ve 1 satır aralığında olacaktır.
e) Tablo ve şekil başlıkları Book Antique yazı tipinde 11 punto ve sola yaslı olacaktır.
f) 40 veya üzeri sözcüklerden oluşan doğrudan alıntılarda soldan ve sağdan 1.25 cm boşluk bırakılacaktır. Yazılar Book Antique yazı tipinde 11 punto, iki yana yaslı ve italik olacaktır. Satır aralığı ise 1 olacaktır.
Başlıklar
*1.düzey başlık ortada Book Antique yazı tipinde 12 punto ve koyu olacaktır. Bağlaçlar hariç sözcüklerin ilk harfi büyük olacaktır.
*2.düzey başlık sola yaslı Book Antique yazı tipinde 12 punto ve koyu olacaktır. Bağlaçlar hariç sözcüklerin ilk harfi büyük olacaktır.
*3.düzey başlık sola yaslı Book Antique yazı tipinde 12 punto ve italik olacaktır. Bağlaçlar hariç sözcüklerin ilk harfi büyük olacaktır.
g) Araştırma çalışmalara ait ana metin giriş, yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç bölümlerini içermelidir. Yöntem kısmında ise örneklem, veri toplama araçları ve verilerin analizi vb. alt bölümleri bulunmalıdır.
h) Derleme türü çalışmalarda problem ortaya koyulmalı, ilgili alan yazın etkili bir biçimde analiz edilmeli, problemler ortaya konulmalı ve çözüm önerileri geliştirilmelidir.
i) Kaynakça yazımında, metin içinde ya da kaynakça ekinde, başlıklar, tablolar, resimler, şemalar, alıntılar, atıflar, ve diğer hususlar için APA (6th) stili kullanılmalıdır.
j) Gönderilen tablo ve şekillerin derginin sayfa boyutları dışına taşmaması gerekmektedir. Eğer sayfa sonuna geliyor ve bir kısmı taşıyorsa takip eden sayfaya yerleştirilmelidir.
k) Kaynakça, iki yana yaslı Book Antique yazı tipinde 11 punto ve satır aralığı 1 olacaktır.
7. Yayına kabul edilen makaleler için yazar(lar)dan, çalışmanın tüm yazarlarca okunduğunun, onaylandığının, başka bir dergide yayınlanmamış veya değerlendirme için gönderilmemiş olduğunun ve yayınlandığı takdirde tüm yayın haklarının dergiye devredildiğinin belirtildiği telif hakkı formunun makale yükleme esnasında ekler bölümüne eklenmesi gerekir. Ayrıca etik kurul gerektirmeyen çalışmalarda sorumlu yazar tarafından aşağıda yer alan "Araştırma Etik Taahhütnamesi" doldurulup renkli şekilde taratıp makale yükleme esnasında ekler kısmına yüklenmesi, etik kurul gerektiren çalışmalarda ise doğrudan etik kurul yazısının taratılıp makale yükleme esnasında ekler kısmına yüklenmesi zorunludur.
Telif Hakkı Devri Formu için tıklayınız
Araştırma Etik Taahhütnamesi için tıklayınız
8. Harran Education Journal’a gönderilmiş yazılardan kaynaklanması muhtemel herhangi bir yasal, hukuksal, ekonomik ve etik sorumluluk, söz konusu yazı yayınlanmış olsa bile yazarlarına aittir. Dergi herhangi bir yükümlülük kabul etmez.
Gönderi kontrol listesi
Başvuru sürecinde yazarlar gönderilerinin aşağıdaki listede bulunan tüm maddelere uygunluğunu kontrol etmelidirler, bu rehbere uymayan başvurular yazarlara geri gönderilecektir.
a) Gönderilen yazı daha önceden yayınlanmamış ve herhangi bir dergiye değerlendirilmek üzere sunulmamıştır (veya Editöre Notlar kısmında bir açıklama yapılmıştır).
b) Gönderi dosyası OpenOffice, Microsoft Word, RTF veya WordPerfect dokümanı dosyası biçimindedir
c) Mevcut olduğu durumlarda referansların URL'leri verilmiştir
d) Metin, "Dergi Hakkında" kısmındaki Yazar Rehberi'nde belirtilen biçimsel ve bibliyografik gerekliliklere uygun olarak hazırlanmıştır.
e) Hakem incelemesinden geçen yazıların yayınlandığı bir dergi bölümüne makale gönderilirken, Kör Hakemlik bölümünde verilen talimatlar uygulanır.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Harran Maarif Dergisi eğitim alanlarında üretilen özgün araştırmaların bilimsel ve etik ilkeler doğrultusunda değerlendirilerek yayınlandığı bir dergidir. Dergimizin yayın politikasında etik ilkeler önemli bir yere sahiptir. Bu etik ilkeler, COPE (Committee on Publication Ethics) tarafından hazırlanan yönergeler ve Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi esas alınarak hazırlanmıştır.
ETİK KURUL ONAYI
25 Şubat 2020 tarihli ULAKBİM kararıyla,"Tüm bilim dalları için (Sosyal bilimler dahil) etik kurul kararı gerektiren çalışmalar için ETİK KURUL ONAYI alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir." şartı getirilmiştir. Bu sebeple 2020 yılı yılında süreci başlayan veya bundan sonraki yıllarda süreci yeni başlatılacak olan çalışmalarını dergimize gönderecek yazarların bu konuya dikkat etmeleri önemli olup, makale yükleme esnasında ETİK KURUL ONAYI'nı ek dosya olarak yüklemeleri gerekmektedir. Ayrıca yazarların yöntem bölümünde ve makale son sayfasında etik kurulu onayı ile ilgili bilgileri (kurul adı, tarih ve sayı numarası) belirtmeleri gerekmektedir.
Etik Kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıdaki gibidir:
1-Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar
2-İnsanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
3-İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
4-Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar,
Ayrıca;
1-Olgu sunumlarında “Aydınlatılmış onam formu”nun alındığının belirtilmesi,
2-Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,
3-Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi
Etik kurul onayı olmayan (2019 yılı ve önceki yıllarda süreci tamamlanan veya süreci başlatılan makaleler için) sorumlu yazar tarafından, son sayfaya " ....... başlıklı çalışmanın yazım sürecinde bilimsel, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış, karşılaşılacak tüm etik ihlallerde “Harran Maarif Dergisi ve Editörünün” hiçbir sorumluluğunun olmadığı, tüm sorumluluğun Sorumlu Yazara ait olduğunu taahhüt ederim." şeklinde bir ibare eklenerek, imzalanacaktır. Bu dosyanın da imzalı şekilde makale yükleme esnasında ek dosya olarak yüklenmesi gerekmektedir.
SORU: Tüm makaleler için etik kurul izni gerekli midir?
Hayır. Kriterlerde de “Etik Kurul İzni gerektiren” makaleler olarak belirtilmektedir.
SORU: Geçmiş yıllarda tamamlanmış çalışma ve tezden üretilen yayınlar için geriye dönük etik Kurul İzni alınmalı mıdır?
2020 yılı öncesi araştırma verileri kullanılmış, yüksek lisans/doktora çalışmalarından üretilmiş (makalede belirtilmelidir), bir önceki yıl dergiye yayın başvurusunda bulunulmuş, kabul edilmiş ama henüz yayımlanmamış makaleler için geriye dönük etik kurul izni gerekmemektedir.
Editörlerin Etik Sorumlulukları
• Dergiye gönderilen ve yayımı uygun görülen çalışmalar din, dil, ırk, cinsiyet, milliyet, kıdem veya kurumsal ilişki gözetmeksizin değerlendirilmeye tabi tutulur.
• Editör, dergiye gönderilen yazılardaki kişisel verilerin korunmasına özen göstermeli ve bu kişisel verileri, bireylerin açık rızası olmadan yayımlamamalıdır. Editör, dergiye gönderilen yazı ile ilgili tüm bilgilerin yayımlanana kadar gizli tutulmasını sağlamalıdır.
• Editör, dergiye gönderilen yazılarla ilgili yazışma, dosya ve diğer kayıtları elektronik ortamda veya basılı olarak saklamalıdır.
• Editör, akademik fikir çeşitliliğini ve bilimsel düşünce özgürlüğünü savunmalıdır. Aynı zamanda fikri mülkiyet hakları ile etik standartları gözeterek dergi işleyişini sürdürmelidir.
• Editör, yayın politikası gereği tüm yayın süreçlerinde şeffaflık ilkesini ön planda tutmalıdır.
• Editör, kör ve çift hakemlik süreçlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağlamalıdır.
Yazarların Etik Sorumlulukları
Harran Maarif Dergisi'ne çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:
Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir.Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir. Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir. Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır. Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır. Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır. Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır. Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma Harran Maarif Dergisi'ne gönderilemez. Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda gerçekleştirilecek araştırmalar için araştırma uygulama izni alınmalıdır. Bu izinler araştırmacı/lar tarafından "Araştırma Uygulama İzinleri Başvuru ve Değerlendirme Modülü" üzerinden https://arastirmaizinleri.meb.gov.tr/ adresinden başvuru yapılarak alınmalıdır.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
• Hakemler değerlendirme sürecini üçüncü kişilerle paylaşmamalıdır.
• Dergiye gönderilen her çalışma hakemlerce tarafsız değerlendirmeye tabi tutulmalıdır.
• Hakemler, belirlenen süre içerisinde çalışmayla ilgili değerlendirme yapmalıdır.
• Çalışmanın intihal olduğu ya da önceden başka bir yerde yayımlandığı anlaşılması üzerine hakemler durumu derhal editöre bildirmelidir.
Yapay Zekâ Kullanımına Dair Etik İlkeler
Harran Maarif Dergisi, bilimsel araştırmalarda yapay zekâ (YZ) kullanımının etik sınırlar içinde gerçekleştirilmesini zorunlu kılmaktadır. YZ, literatür taraması, dil kontrolü ve veri analizi gibi süreçlerde destekleyici bir araç olarak kullanılabilir ancak bu kullanım, araştırmacının akademik ve bilimsel sorumluluklarını hiçbir şekilde ortadan kaldırmaz. YZ'nin hangi aşamalarda ve ne şekilde kullanıldığının açıkça belirtilmesi gereklidir. Kullanılan YZ aracının türü, işlevi ve kapsamı, çalışmanın yöntem kısmında ayrıntılı olarak açıklanmalı ve bu süreçte elde edilen çıktıların doğruluğu, bilimsel geçerliliği ve etik uygunluğu tamamen yazarın sorumluluğunda olmalıdır.
İntihal Denetimi
Harran Maarif Dergisi yayın etiği gereği "Kör Hakemlik Değerlendirme Süreci"nden geçmiş her çalışmanın bütünlüğünü korumak adına intihal denetiminden geçirilmesini zorunlu kılar. Bu kapsamda her çalışmanın Türkçe ve İngilizce nüshaları intihal denetiminden geçirilir. Denetim kapsamında oluşan maddi sorumlulular yazar(lar)a aittir. Makalenin türüne bağlı olarak makalelerin benzerlik indeksi değerinin %15’in (kaynakçalar ve alıntılar çıkarıldıktan sonra) altında olması beklenir.
İntihal denetimi Turnitin, iThenticate ve İntihal.net yazılımları aracılığıyla gerçekleştirilir. Her çalışmanın yazılımlar aracılığıyla ortaya çıkan eşleşmeleri derinlemesine incelenerek gönderme ve atıfı doğru olan eşleşmeler ayıklanır. Ayıklama sonucunda kalan eşleşmeler incelenerek hatalar tespit edilir ve yayın kurulu için raporlaştırılır. Yayın kurulu her çalışmanın intihal denetim raporu ışığında çalışma hakkında nihai kararını verir. Raporda yer alan hataların yazarlar tarafından düzeltilmesi istenebilir veya çalışma yazarlara iade edilebilir.
Telif hakkı düzenlemesi
Bu dergide eserlerini yayımlayan yazarlar aşağıdaki şartları kabul etmiş bulunmaktadır:
a) Yazar eserin telif hakkını ve ilk yayımlama hakkını dergiye verir. Eser, yazarının belirtilmesi ve ilk yayımının bu dergide yapılması koşuluyla diğerleri tarafından paylaşılmasına olanak veren Creative Commons Atrribution lisansı altında lisanslanır.
b) Yazar, eserin dergide yayımlanmış versiyonunun tam yetki vermeden dağıtımı (örneğin, kurumsal bir veri bankasına gönderilmesi ya da bir kitapta yayımlanması) için ayrı sözleşme düzenlemeleri yapabilir.
c) Yazarların eserlerini dergiye göndermeden önce ya da gönderi süreci devam ederken internet üzerinden (örneğin, kurumsal veri tabanında ya da kendi web sitelerinde) paylaşmaları teşvik edilir; bu, hem verimli fikir alışverişlerine hem de eserin daha erken ve daha çok atıf almasına yol açabilir (bakınız Açık Erişimin Etkisi).
Yayın Politikası
Harran Maarif Dergisine gönderilecek makalelerin içeriği, Anayasa ve Millî Eğitim Temel Kanunu’nda açıkça belirtilmiş eşitlik ilkesine uygun olarak, temel insan hak ve özgürlüklerini destekleyen ve her türlü ayrımcılığı reddeden bir yaklaşımla hazırlanmalıdır. İçerikte bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edecek unsurlar bulunmamalıdır. Ayrıca ırk, renk, dil, din, siyasi tercih, etnik köken, mülkiyet veya başka herhangi bir ayrım içeren ifade yer almamalıdır.
Açık erişim politikası
Bu dergi; bilimsel araştırmaları halka ücretsiz sunmanın bilginin küresel paylaşımını artıracağı ilkesini benimseyerek, içeriğine anında açık erişim sağlamaktadır.
Ücret Politikası
Harran Maarif Dergisinde başvuru, inceleme, değerlendirme, okuma, yayınlama vb. adı altında herhangi bir ücret talep edilmez. Dergiye makale gönderilmesi ve değerlendirme sürecinde kabul gören makalelerin yayınlanması tamamen ücretsizdir.
Dizinler
Atıf Dizinleri
Diğer Dizinler
Dergi Kurulları
Baş Editör
Editör
Editör Kurulu
Alan Editörleri
Turan KAÇAR, Gaziantep Üniversitesi Nizip Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalında Doçent olarak görev yapmaktadır.
Türkan Yıldırım, Türkçe eğitimi alanında doktor öğretim üyesidir. Lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimini Türkçe eğitimi alanında tamamlamıştır. Akademik çalışmaları; Türkçe öğretimi, iki dillilik, göç ve dil, yabancılara Türkçe öğretimi, okuma-yazma becerileri ve eğitimde kapsayıcılık konularında yoğunlaşmaktadır. Ulusal ve uluslararası dergilerde yayımlanmış çok sayıda makalesi ve kitap bölümü bulunan Yıldırım, çeşitli bilimsel projelerde ve akademik etkinliklerde görev almıştır. Hâlen akademik çalışmalarını sürdürmektedir.
Yayın Editörü
Yazım ve Dil Editörü
Yabancı Dil Editörü
Mizanpaj Editörü
Dil Editörü
Türkan Yıldırım, Türkçe eğitimi alanında doktor öğretim üyesidir. Lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimini Türkçe eğitimi alanında tamamlamıştır. Akademik çalışmaları; Türkçe öğretimi, iki dillilik, göç ve dil, yabancılara Türkçe öğretimi, okuma-yazma becerileri ve eğitimde kapsayıcılık konularında yoğunlaşmaktadır. Ulusal ve uluslararası dergilerde yayımlanmış çok sayıda makalesi ve kitap bölümü bulunan Yıldırım, çeşitli bilimsel projelerde ve akademik etkinliklerde görev almıştır. Hâlen akademik çalışmalarını sürdürmektedir.