Okul Öncesi Dönemde Psikolojik Dayanıklılık ile Yalnızlık Arasındaki İlişki

Öz

Okul öncesi dönem, çocukların sosyal duygusal gelişimlerinin temellerinin atıldığı, akran ilişkilerinin ve bireysel farklılıklarının şekillenmeye başladığı önemli bir zaman dilimidir. Bu dönemde karşılaşılan zorluklarla baş edebilme gücü olarak tanımlanan psikolojik dayanıklılık ile yalnızlık arasındaki dinamiklerin anlaşılması sağlıklı bir gelişim süreci açısından büyük önem taşımaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, okul öncesi dönemde psikolojik dayanıklılık ile yalnızlık arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu okul öncesi eğitime devam eden 5-6 yaş grubundan 80 çocuk (42 kız, 38 erkek) oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Yalnızlık ve Sosyal Memnuniyetsizlik Ölçeği (60-72 ay) ve Çocuk Ego Sağlamlığı Ölçeği (Öğretmen Formu) kullanılmıştır. Kişisel Bilgi Formu ve Çocuk Ego Sağlamlığı Ölçeği, öğretmenler tarafından doldurulmuştur. Yalnızlık ve Sosyal Memnuniyetsizlik Ölçeği araştırmacılar tarafından çocuklarla yapılan bireysel görüşmeler doğrultusunda doldurulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre okul öncesi dönem çocuklarının psikolojik dayanıklılıkları ile yalnızlıkları arasında anlamlı düzeyde ilişki bulunmamaktadır. Ek olarak kız ve erkek çocukların psikolojik dayanıklılık ve yalnızlık puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı belirlenmiştir. Yaşamın ilk yıllarında iki değişkenin ayrı ayrı ele alınması ve birbirleri arasındaki ilişkinin ortaya konulması konu ile ilgili çalışmalara ve eğitim programlarına rehberlik sağlayabilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Psikolojik dayanıklılık
• yalnızlık
• okul öncesi dönem

The Relationship Between Psychological Resilience and Loneliness in the Preschool Period

Öz

The preschool period represents a critical developmental window where children’s social-emotional foundations are established and individual differences in peer relations begin to emerge. Understanding the dynamics between psychological resilience - defined as the capacity to cope with adversity - and loneliness is essential for supporting healthy development. Accordingly, this study aims to examine the relationship between psychological resilience and loneliness in preschool children. The study group consisted of 80 children (42 girls, 38 boys) aged 5-6 years attending preschool education. Data were collected using the Personal Information Form, the Loneliness and Social Dissatisfaction Scale (for 60-72 months), and the Child Ego Resiliency Scale (Teacher Form). The resilience scale was completed by teachers, whilst the loneliness scale was administered through individual interviews with the children. The results indicated no statistically significant relationship between the children's psychological resilience and their loneliness levels. Furthermore, no significant differences were found in resilience and loneliness scores based on gender. Addressing these two variables separately in the early years and revealing the nature of their relationship may guide future research and the development of early intervention programmes.

Anahtar Kelimeler

• Resiliency
• loneliness
• preschool period

Kaynakça

1. Akdoğan, S., & Gülay Ogelman, H. (2024). Okul öncesi dönemde psikolojik dayanıklılığın akran ilişkilerini yordayıcı etkilerinin incelenmesi. International Primary Education Research Journal, 8(3), 374-389. https://doi.org/10.38089/iperj.2024.191.
2. Berk, L. E. (2013). Child development (9th ed.). Pearson.
3. Bullock, J. R. (1998). Loneliness in Young Children. ERIC Clearinghouse on Elementary and Early Childhood Education Champaign IL.
4. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri (25. baskı). Pegem Akademi.
5. Cassidy J., & Asher S. R. (1992). Loneliness and peer relations in young children. Child Development, 63(2):350-65. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.1992.tb01632.
6. Chaplin T. M., & Aldao A. (2013). Gender differences in emotion expression in children: a meta-analytic review. Psychol Bulletin, 139(4):735-65. https://doi.org/10.1037/a0030737.
7. Chen, H., Hong, Q., Xu, J., Liu, F., Wen, Y., & Gu, X. (2021). Resilience Coping in Preschool Children: The Role of Emotional Ability, Age, and Gender. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(9), 5027. https://doi.org/10.3390/ijerph18095027.
8. Cicchetti D. (2010). Resilience under conditions of extreme stress: a multilevel perspective. World Psychiatry, 9(3):145–154. https://doi. org/10.1002/j.2051-5545.2010.tb00297.x

9. Coplan, R. J., Closson, L. M., & Arbeau, K. A. (2007). Gender differences in the behavioral associates of loneliness and social dissatisfaction in kindergarten. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 48(10), 988–995. https://doi. org/10.1111/j.1469-7610.2007.01804.x
10. De Los Reyes, A., Augenstein, T. M., Wang, M., Thomas, S. A., Drabick, D. A., Burgers, D. E., & Rabinowitz, J. (2015). The validity of the multi-informant approach to assessing child and adolescent mental health. Psychological Bulletin, 141(4), 858-900. https://doi.org/10.1037/a0038498
11. Eisenberg, N., Fabes, R. A., Guthrie, I. K., Murphy, B. C., Maszk, P., Holmgren, R. and Suh, K. (1996). The relations of regulation and emotionality to problem behavior in elementary school children. Development and Psychopathology, 8: 141–162. https://doi.org/10.1017/S095457940000701X[Opens in a new window]
12. Evans, L. M., Hopkins, J., Lavigne, J. V., & Gouze, K. R. (2023). Preschool predictors of loneliness in school-age children. Social Development, 32(3), 905-921. https:// doi.org/10.1111/sode.12676
13. Gresham, F. M., Elliott, S. N., Cook, C. R., Vance, M. J., & Kettler, R. (2010). Cross-informant agreement for ratings for social skill and problem behavior ratings: An investigation of the Social Skills Improvement System—Rating Scales. Psychological Assessment, 22(1), 157–166. https://doi.org/10.1037/a0018124
14. Gülay Ogelman, H., Sarac, S., & Abanoz, T. (2023). Küçük çocuklarda psikolojik dayanıklılık ve oyun davranışları. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 1-12. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1034869
15. Hawkley, L. C., & Cacioppo, J. T. (2010). Loneliness matters: A theoretical and empirical review of consequences and mechanisms. Annals of Behavioral Medicine, 40(2), 218-227. https://doi.org/10.1007/s12160-010-9210-8
16. Jakobsen, I. S., Madsen, L. M. R., Mau, M. et al. (2020). The relationship between resilience and loneliness elucidated by a Danish version of the resilience scale for adults. BMC Psychology, 8(1), 131. https://doi.org/10.1186/s40359-020- 00493-3
17. Karaırmak, Ö. (2006). Psikolojik sağlamlık, risk faktörleri ve koruyucu faktörler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(26), 129-142. https://doi. org/10.17066/pdrd.22262
18. Karasar, N. (2020). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (36. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
19. Ladd, G. W., Kochenderfer, B. J., & Coleman, C. C. (1996). Friendship quality as a predictor of young children's early school adjustment. Chıld Development, 67(3), 1103-1118. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.1996.tb01785.x
20. Margalit, M. (2012). Children’s resilience, loneliness and hope: The positive psychology perspectives. Journal of Psychology and Education, 7(1), 45-54.
21. Masten, A. S. (2001). Ordinary magic: Resilience processes in development. American Psychologist, 56(3), 227–238. https://doi.org/10.1037//0003-066x.56.3.227
22. Masten A. S., Cutuli J. J., Herbers J. E., & Reed M-G. J. (2009). In: Oxford Handbook of Positive Psychology. 2. Snyder C. R., Lopez S. J., editor. New York: Oxford University Press; Resilience in development; pp. 117–131.
23. Masten, A. S., Gewirtz, A. H., & Sapienza, J. K. (2024). Resilience in development: the ımportance of early childhood. Resilience. Encyclopedia on Early Childhood Development. https://www.child-encyclopedia.com/pdf/expert/resilience/according-experts/resilience-development-importance-early-childhood
24. Meke Yapucu, S. (2024). Okul öncesi çocuklarının yalnızlık ve sosyal memnuniyetsizlik düzeyi ile benlik kavramları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyon.
25. Miller-Lewis, L. R., Searle, A. K., Sawyer, M. G., Baghurst, P. A., & Hedley, D. (2013). Resource factors for mental health resilience in early childhood: An analysis with multiple methodologies. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health, 7(1), 6. https://doi.org/10.1186/1753-2000-7-6
26. Önder, A., & Gülay Ogelman, H. (2011). The reliability-validity study for the Ego Resiliency Scale (Teacher-Mother-Father Forms) for children aged between 5 and 6. International Refereed Academic Social Sciences Journal, 2(1), 5-21.
27. Pepler, D. J., & Bierman, K. L. (2018). With a Little Help from my Friends: The Importance of Peer Relationships for Social-Emotional Development. Edna Bennett Pierce Prevention Research Center, Pennsylvania State University.
28. Perlman D., & Peplau L. A. (1981). Toward a social psychology of loneliness. In S. Duck & R. Gilmour (Eds.), (pp. 3-31). Personal Relationships in Disorder. London: Academic Press.
29. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Boston, Pearson.
30. Vellymalay, S. K. N. (2010). Loneliness and social dissatisfaction among preschool children. Canadian Social Science, 6(4), 167-174. http://dx.doi.org/10.3968/j.css.1923669720100604.017
31. Weiss, R. S. (1973). Loneliness: The experience of emotional and social isolation. The MIT Press.
32. Xu, D., Li, X. S., Chen, Q., Zhu, Y., & Zhang, Y. (2024). The relationship among loneliness, emotional flexibility and resilience in left-behind children: A longitudinal study. Journal of Child and Family Studies, 33(7), 2185-2194. https://doi.org/10.1007/s10826-024-02850-x
33. Yazıcı, Z., Duyan, V. & Gelbal, S. (2013) Yalnızlık ve Sosyal Memnuniyetsizlik Ölçeği'nin 60-72 aylık Türk çocuklarına uyarlanması. Journal of Society & Social Work, 24(2), 45-58.