Yönetim ve Öğretimin Kesişmesi Bağlamında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli

Öz

Bu araştırmanın amacı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) öğretim programları ve bu programların uygulanma sürecine dair okul yöneticilerinin görüşlerini belirlemektir. Tarama modeli ile yürütülen araştırmanın çalışma evreni, 2025-2026 eğitim ve öğretim yılında Siirt’te görev yapan okul yöneticileridir. Örneklem ise kolayda örnekleme ile belirlenen toplam 410 okul yöneticisinden oluşturulmuştur. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen anket ile toplanıp, betimsel istatistiki tekniklerden yüzde alma, frekans, sıklık analizi ve Ki-kare (χ²) testi ile çözümlenmiştir. Okul yöneticileri TYMM’yi, özgün yönleri bulunan bir eğitim reformu olarak görmektedirler. Bu reformun getirdiği yenilikler, öğretmen yetiştirme yaklaşımı, felsefi dayanaklar ve öğretim programları, şeklinde sıralanabilir. Katılımcılar ilgili modelin felsefi boyutu ile sosyal-duygusal gelişim, beceri temelli öğretim, bütüncül paradigma, farklılaştırma ve okuryazarlık becerilerine dair olumlu görüşlere sahiptirler. Okul yöneticileri adı geçen model ile ilgili verilen eğitimleri kısmen yeterli görmekte ve TYMM öğretim programların uygulama sürecindeki başarısının sırayla, öğretmenler, öğretim programı, öğrenciler, okul yöneticileri ve ders kitabına bağlı olduğu görüşündedirler. Konu ile ilgili eğitim ihtiyacına dikkat çeken katılımcı okul yöneticilerinin, modelin başarılı olacağına ve sürdürülebilirliğine dair öngörüleri ise beklenenden düşüktür. Öğretim programlarındaki yenilikler, sosyal-duygusal gelişim, beceri temelli öğretim, bütüncül paradigma, farklılaştırma, okuryazarlık becerileri ve 21. yüzyıla uyum, biçimindedir. TYMM öğretim programlarının uygulanmasındaki sorunlar, uygulama süreci aktörlerine verilecek eğitimler ile aşılabilir.

Anahtar Kelimeler

• TYMM
• okul yöneticileri
• müfredat
• öğretimsel liderlik
• müfredat okuryazarlığı

The Turkish Century Education Model in the context of the Intersection of Administration and Teaching

Öz

The aim of this research is to determine the opinions of school administrators regarding the Turkish Century Education Model (TCEM) curricula and the implementation process of these programs. The study, conducted using a survey model, included school administrators working in Siirt during the 2025-2026 academic year. The sample consisted of 410 school administrators selected through convenience sampling. Data were collected using a questionnaire developed by the researchers and analyzed using descriptive statistical techniques such as percentages, frequency analysis, and the chi-square (χ²) test. School administrators view TCEM as an educational reform with unique aspects. The innovations brought about by this reform can be listed as the teacher training approach, philosophical foundations, and curricula. These administrators have positive views on the philosophical dimension of the model, as well as on social-emotional development, skill-based teaching, the holistic paradigm, differentiation, and literacy skills. School administrators consider the training provided regarding the aforementioned model to be only partially sufficient and believe that the success of the implementation process of the TCEM curriculum depends, in order, on teachers, the curriculum, students, school administrators, and the textbook. While participating school administrators highlighted the need for further training on the subject, their predictions regarding the success and sustainability of the model were lower than expected. Innovations in the curriculum include social-emotional development, skills-based instruction, a holistic paradigm, differentiation, literacy skills, and adaptation to the 21st century. Problems in the implementation of the TCEM curriculum can be overcome through training provided to the actors involved in the implementation process.

Anahtar Kelimeler

• TCEM
• school administrators
• curriculum
• instructional leadership
• curriculum literacy

Kaynakça

1. Adams, D. (1998). Eğitimde kalitenin tanımlanması (Çeviren Necati Cernaloğlu). Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 14, 233-248. https://izlik.org/JA87TF62EW
2. Akpınar, B. (2010). Eğitim programları ve öğretim. Data Yayınları.
3. Akpınar, B. (2017). Eğitimde program geliştirme ve değerlendirme. Data Yayınları.
4. Aksoy, E. ve Işık, H. (2008). İlköğretim okul müdürlerinin öğretim liderliği rolleri. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(19), 235-249. https://izlik.org/JA48HG57BK
5. Alpaydın, Y. (2024). Milli Eğitim Bakanlığı’nın müfredat değişimi ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. SETA Perspektif, 397,1-4.
6. Amanet Araz, Z. ve Altın, Z. Ş. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ölçme değerlendirme süreçlerinde dijital teknolojilerin kullanımı: İmam Hatip Lisesi örneğinde bir durum çalışması, Talim, 9(2), 173-195. https://doi.org/10.37344/talim.2025.74
7. Arslankara, V. B. ve Arslankara, E. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin felsefi temelleri: Ontolojik, epistemolojik ve aksiyolojik bakış açılarından bir değerlendirme. İstanbul Eğitim Dergisi, 1(1), 121-145. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1557889
8. Aşiret, S., & Özenir, Ö. S. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 öğretim programlarında ölçme ve değerlendirme yaklaşımının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(3), 895-931. https://doi.org/10.29299/kefad.1659146

9. Ateş, H. ve Gürdağ, K. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde yer alan programı arası bileşenlerden sosyal-duygusal öğrenme becerilerinin incelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(75), 17-34. http://dx.doi.org/10.29228/SOBIDER.81446
10. Ateş, H. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde bahsedilen öğrenci profili “yetkin ve erdemli insan”a ulaşmanın yolu. Akademik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(71), 13-35. http://dx.doi.org/10.29228/SOBIDER.77101
11. Banaz, E. (2024). 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortaokul Türkçe dersi öğretim programının dijital okuryazarlık açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 279-290. https://doi.org/10.48066/kusob.1483671
12. Baz, B. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin sınıf öğretmenlerinin görüşleri bağlamında incelenmesi. Eğitim Felsefesi ve Sosyolojisi Dergisi, 5(2), 106-123. https://doi.org/10.29329/jeps.2024.1105.2
13. Bolat, Y. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ni temel alan okul öncesi eğitim programındaki öğrenme çıktılarının incelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 14(3), 1871-1900. https://doi.org/10.15869/itobiad.1591733
14. Bulca, Y. (2025). Araştırmaya dayalı öğretim modelinin ortaokul öğrencilerinin fiziksel uygunluk bilgisine etkisi. Hacettepe Journal of Sport Sciences, 36(4), 346-356. https://doi.org/10.17644/sbd.1754945
15. Büyüköztürk, Ş (2005). Anket geliştirme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(2), 133-151. https://izlik.org/JA82JY24MP Ceylan, T. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli DKAB öğretim programlarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, 63(1), 55-70. https://doi.org/10.29288/ilted.1598481
16. Cırık, İ., Genç, E., Demirel Kaya, ve Yılmaz, M. İ. (2023). K12 beceriler çerçevesi öğretim tasarımı modeli: Anahtar ögeler. Millî Eğitim, 52(Özel Sayı), 997-1026. http://dx.doi.org/10.37669/milliegitim.1307715
17. Coşkun Armağan, İ., Öntaş, T., Yıldız, Z… (2024). 2024’te eğitim yenilikler, gelişmeler ve arayışlar. Enstitü Sosyal Yayınları: Değerlendirme Raporu.
18. Çakır, Y. (2025). Eğitimde öğretmen iyi oluşunun rolü (Ed. Recep Kahramanoğlu) Eğitimde bütüncül dönüşüm: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli içinde (ss.371-386). Vizetek Yayıncılık. http://dx.doi.org/10.54637/vizetek.9786255711502
19. Duyul, S., Duyul, Y., Kesman, M. ve Kesman, M. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli konusunda öğretmen görüşleri. Ulusal Eğitim Dergisi, 5(3), 1-19. https://doi.org/10.5281/zenodo.15002346
20. Efe, M. E. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Eğitimde kültürel değerler ve dijitalleşme perspektifi. Route Educational & Social Science Journal, 11(6), 213-224. http://dx.doi.org/10.17121/ressjournal.3606
21. Eranıl, A. K. (2023). Okul yöneticilerinin görev, sorumluluk ve yeterlikleri (Eds. Asuman Seda Saracaoğlu ve Anıl Kadir Eranıl). Türkiye'de okul yöneticiliği içinde (ss.24-53). Pegem Akademi.
22. Ertek Eroğlu, B., Eker, Z., & Eker, C. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli okul öncesi eğitim programının hassas beceriler açısından incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 897-909. https://doi.org/10.17755/esosder.1574163
23. Fidan, N. (1996). Okulda öğrenme ve öğretme. Alkım Yayınları.
24. Fullan, M. (2016). The new meaning of educational change. Fifth Edition. Teachers College Press.
25. Gülbahar, B. (2014). Okul yöneticilerinin öğretim programlarının uygulanmasındaki öğretim liderliği rollerini belirlemeye yönelik bir alanyazın tarama çalışması. Milli Eğitim, 201, 83-108. https://izlik.org/JA72SF58DD
26. Güler, O. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi'nin hermeneutik analizi. Temel Eğitim, 7(27), 49-68. https://doi.org/10.52105/temelegitim.1728391
27. Güleş, E. (2022). İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin program okuryazarlıkları ve öğretim programına bağlılıklarının incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
28. Güneş, G. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ve öğretmen yetiştirme süreci: Karşılaştırmalı bir değerlendirme. Sosyal Bilimler Dergisi-IBAD, 19, 168-194. https://doi.org/10.21733/ibad.1762302
29. Kadıoğlu Ateş, H. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde bahsedilen öğrenci profili “yetkin ve erdemli insan”a ulaşmanın yolu. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(71), 13-35, http://dx.doi.org/10.29228/SOBIDER.77101
30. Karaçelik-Varol, Ş. N., Karakaya-Dohman, N.K. ve Ömeroğlu, E. (2026). Okul öncesi öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli okul öncesi eğitim programına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. JRES, 13(1), 89-112. https://doi.org/10.51725/etad.1800381
31. Karaduman, B. (2024). Öğretim Programının Uygulayıcıları Ne Kadar Program Okuryazarı? Educational Academic Research, 54, 132-143. https://doi.org/10.33418/education.1416962
32. Karasar, N. (1999). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
33. Karataş, İ. H. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli hakkında. Alanyazın, 5(1), 6-11. https://izlik.org/JA93MS86XG
34. Kaya, M. ve Katmer Bayraklı, V. (2022). Okul yöneticilerinin “lider” kavramına ilişkin algıları: Bir metafor çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 61, 296-328. https://izlik.org/JA72ND72JR
35. Kaya, R. ve Uyangör, N. (2024). Türkiye’de öğretim programlarının uygulanmasında yaşanan güçlüklerle ilgili yayınlanmış tezlerin incelenmesi (2018-2024). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(51-1), 15-29. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1507229
36. Koçak, T., Özer, Y., Sözveren, R., Yabul, E., Aras, H. & Yetkin, H. (2023). Okul yöneticilerinin öğretmen ve veli ilişkilerinde problemlere yönelik rollerinin incelenmesi. International Social Sciences Studies Journal, 9(109), 6008-6020. http://dx.doi.org/10.29228/sssj.682 98
37. Kuzu, O., Göçer, V., & Akçay, A. O. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında ilkokul matematik dersi öğretim programının incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 41, 640-667. https://10.5281/zenodo.13337757
38. Küçük, O. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (1. Baskı). Ekin Basım Yayın Dağıtım.
39. Küçük, Z. A. ve Kurt, T. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin eğitim reformlarının etkililiği bağlamında okul yöneticilerinin görüşlerine göre değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Bilimlerde Mükemmellik Arayışı Dergisi, 8, 2-27. https://izlik.org/JA99DC48BZ
40. Leithwood, K., Harris, A., & Hopkins, D. (2008). Seven strong claims about successful school leadership. School Leadership and Management, 28(1), 27-42. https://doi.org/10.1080/13632430701800060
41. Leithwood, K., Harris, A., & Hopkins, D. (2020). Seven strong claims about successful school leadership revisited. School Leadership & Management, 40(1), 5-22. https://doi.org/10.1080/13632434.2019.1596077
42. MEB (2025). Milli Eğitim Bakanlığı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli veli-öğrenci bilgilendirme kılavuzları, https://tymm.meb.gov.tr.
43. MEB (2024). Milli Eğitim Bakanlığı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortak Metni, https://tymm.meb.gov.tr › ortak-metin.
44. Özçelik, D. A. (1998). Eğitim programları ve öğretim. ÖSYM Yayınları.
45. Özkan, N. K. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 ortaokul Türkçe dersi öğretim programında üst düzey düşünme becerileri. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 68-89. https://doi.org/10.48066/kusob.1611586
46. Özoğlu, S. Ç. (2019). Davranış bilimlerinde anket (bilgi toplama aracının) geliştirilmesi. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences, 25(2), 321-337. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000570
47. Sağbaş, N. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Programı’nın öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 15(3), 1566-1583. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1724374 Sarıca, R. (2021). Öğretmenlerin eğitim programı okuryazarlıkları üzerine bir çalışma. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 132-170. https://doi.org/10.29299/kefad.776214
48. Senemoğlu, N. (2007). Gelişim öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya. Gönül Yayıncılık.
49. Sönmez, G. (2023). Anket geliştirme kılavuzu. Gelişim Üniversitesi Yayınları.
50. Şengür, E. ve Özdemir, T. Y. (2025, Haziran). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programı’nın sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri bağlamında değerlendirilmesi. I. Uluslararası Eğitim Kongresi, Köklerden Geleceğe, 3-4 Haziran 2025, Ankara.
51. Taş, Ş., Şentürk, Ş., & Şiraz, F. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) okul öncesi eğitim programının, program ögeleri açısından incelenmesi. Uluslararası Eğitimde Nitel Araştırmalarda Mükemmellik Arayışı Dergisi, 3(2), 85-99.
52. Ünver, G. (2021). Program çalışmaları için öğretmen eğitimi. Öğretmen Eğitimi ve Öğretim, 2(2), 30-55. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jnate.
53. Üstün, A. ve Balcı, M. (2023). Yöneticiler ile öğretmenler arasındaki iletişim sorunlarının eğitime yansıması. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 9(62), 2461-2471. http://dx.doi.org/10.29228/JOS HAS.67989
54. Yeşilyurt, E. (2019). Güncellenen öğretim programları bağlamında okul yöneticilerinin programı liderliğinin değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(62), 1-19. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2019.3124
55. Yıldırım, N. (2025). Ortaokul Türkçe dersi öğretim programının (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli-2024) konuşma öğrenme alani bağlamında değerlendirilmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 14(2), 568-586. https://doi.org/10.7884/teke.1598993
56. Yıldırım, Y. ve Çalışkan, A. (2024) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin 21. yüzyıl insan profili açısından değerlendirilmesi. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(26), 204-220. http://dx.doi.org/10.55605/ejedus.1548121
57. Yurdakal, İ. H. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: 2024 ilkokul Türkçe dersi öğretim programı’nın (1, 2, 3 ve 4. sınıflar) incelenmesi. Temel Eğitim, 6(24), 76-88. https://izlik.org/JA79ZH26BT
58. Yüzüak Aydın, B. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortaokul matematik dersi öğretim programı ve beşinci sınıf geometri temaları hakkında öğretmen görüşleri. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.