Analyzing the Spatial Needs of Individuals with Autism through Cinematic Representations

Yıl 2025, Sayı: 18, 196 - 236, 19.08.2025

Elif Gonca Gencer , Deniz Demirarslan

https://doi.org/10.21733/ibad.1658068

Öz

Although the exact cause of autism remains unknown, it is a neurodevelopmental disorder that can be identified at an early age. With appropriate education and support, the effects of autism can be mitigated, enabling individuals to adapt to daily life more effectively. Autism manifests in a range of symptoms and perceptual differences that vary from person to person, resulting in unique characteristics and spatial needs. Designing living environments tailored to these needs can significantly enhance the quality of life for individuals with autism and support their integration into society. This study aims to raise awareness of the spatial needs of individuals with autism in Turkey. To this end, a comprehensive literature review was conducted, and exploratory institutional research was carried out at two expert organizations, as detailed in the methodology section. In the second phase, selected films depicting autism were analyzed to identify the spatial needs of individuals with autism. Based on an initial review of 51 autism-related films identified through online sources, all Turkish-language films were viewed. From these, 10 films that most clearly conveyed spatial aspects of daily life for individuals with autism were selected for in-depth analysis. These films were examined to determine common spatial needs, with the goal of establishing interior design criteria. The study yielded two key conclusions. First, given the diverse characteristics of individuals with autism, it is not feasible to design completely personalized spaces for each individual; therefore, spatial designs should be informed by common traits observed across the autism spectrum. Second, in personal spaces designed specifically for individuals with autism, it is essential to consider the unique characteristics of each person, rather than relying solely on generalized data.

Anahtar Kelimeler

Autism , Autism and Cinema , Spatial Design , Spatial Analysis , Environmental Needs

Otizmli Bireylerin Mekânsal İhtiyaçlarının Sinema Filmleri Üzerinden Okunması

Öz

Otizm kesin nedeni bilinmemekle birlikte küçük yaşlarda tespit edilebilen nörogelişimsel bir bozukluktur. Otizmin etkisi eğitim ile azaltılabilir ve birey normal yaşama uyum sağlayabilir. Otizmli bireylerde farklı semptomlar gösteren otizm, bireylerin algılarında da farklılık oluşturmaktadır. Oluşan bu farklılık bireylerde özelliklerin çeşitlenmesine neden olmaktadır. Çeşitli özelliklere neden olan otizm, bireylerin mekân algılarını da değiştirmektedir. Otizmli bireylerin yaşam alanları bireye özel tasarlanarak bireylerin yaşam kalitelerinin arttırılması sağlanabilir. Böylelikle yaşam kalitesi artan bireyler normal yaşama daha hızlı bir şekilde uyum sağlayabilir. Bu çalışma; Türkiye’de otizmli bireylerin mekânsal gereksinimlerine dair farkındalık oluşturmayı amaçlamaktadır. Bu çalışma kapsamında literatür taraması yapılmış ve yöntem bölümünde belirtilen iki uzman kurumda, kurumsal düzeyde genel bilgi edinmeye yönelik araştırma gerçekleştirilmiştir. Bir sonraki aşamada örneklem olarak seçilen otizm konulu filmler üzerinden otizmli bireylerin mekânsal ihtiyaçları belirlenmiştir. İnternet kaynaklı yapılan literatür taraması sonucunda otizm konulu 51 adet film tespit edilmiştir. Bu filmlerden internet kaynaklı Türkçe içerikli olanların hepsi izlenerek içerisinden otizmli bireylerin günlük yaşamlarında mekân kullanımlarındaki gereksinimlerine dair en çok bilgi veren 10 adet film örneklem olarak seçilmiştir. Seçilen filmler izlenerek analiz edilmiş otizmli bireylerin mekânsal ihtiyaçları belirlenerek iç mekân tasarım kriterleri oluşturulmuştur. Çalışmada iki farklı sonuca ulaşılmıştır. Birinci sonuca göre otizmli bireylerin ortak kullanım alanlarındaki mekân tasarımlarında her otizmli birey farklı olduğundan ve her bireye ayrı bir tasarım yapılamayacağından otizmli bireylerin genel özellikleri dikkate alınarak tasarım yapılmalıdır. İkinci sonuca göre ise otizmli bireylere özel olarak yapılacak kişisel mekânlarda her bireyin kendi özellikleri dikkate alınarak tasarım yapılmalı, genel geçer bilgiler kullanılmamalıdır.

Anahtar Kelimeler

Otizm , Otizm ve Film , Mekân Tasarımı , Mekânsal Çözümleme , Mekânsal İhtiyaçlar

Kaynakça

• Akçin, N., Çapa Tayyare, B. & Mandan, S. (2014). Bağımsız otistik çocuklar eğitim merkezinde yaşanan sorunların öğretmen görüşlerine dayalı olarak incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 61-84.
• Akpınar, B. & Ersözlü, Z. N. (2008). Görme ve koklama duyularının bilişsel öğrenme sürecindeki rollerinin karşılaştırılması. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 42-53.
• Alver, E. & Gümüş, Ç. (2020). Otizm spektrum bozukluğuna sahip bireylerde eğitimin önemine dikkat çekmek üzere hazırlanmış dergi ilanı tasarımı örnekleri. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(39), 1436-1452.
• American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. American Psychiatric Publishing.
• Aslan, F., Aslan, E. & Atik, A. (2015). İç mekânda algı. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 5(11), 139-151. Aydın, D. & Özgen, Z. E. (2018). Çocuklarda otizm spektrum bozukluğu ve erken tanılamada hemşirenin rolü. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(3), 93-101.
• Beyoğlu, A. (2015). Sanat eğitiminde algı, görsel algı ve yanılsama: Victor Vasarely’nin çalışmaları üzerine bir inceleme. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 333-348.
• Çukur, D. & Güller Delice, E. (2011). Erken çocukluk döneminde görsel algı gelişimine uygun mekan tasarımı. Aile ve Toplum Eğitim-Kültür ve Araştırma Dergisi, 7(24), 25-36.
• Demir, E. & Erten Bilgiç, D. (2021). Otizm spektrum bozukluğu tanılı öğrencilerin eğitim mekânlarında görsel algı üzerinden iç mekân tasarım ölçütlerinin belirlenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(3), 1192-1210.
• Grandin, T. (2006). Thinking in pictures: my life with autism. Vintage.
• Hasol, D. (1975). Ansiklopedik mimarlık sözlüğü. Yapı Endüstri Merkezi Yayınları.
• Mostafa, M. (2014). Architecture for autism: autism ASPECTSS™ in school design. Archnet-IJAR: International Journal of Architectural Research, 8(1), 143–158.
• Scott, I. (2009). Designing learning spaces for children on the autism spectrum. Good Autism Practice Journal, 10(1), 36–48.
• Sennaroğlu, G. & Ertürk, A. (2019). Otizm. M. Yılmaz (Ed.), Otizm ve eğitim, sanat, mekan içinde (ss. 1-248). Pegem Akademi.
• Saymaz, E. B. (2008). Otizmde duygu algılama ve ifade etme: bir olgu sunumu. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 15(1), 32-36.
• Sunalp Gürçınar, C. & Abbasoğlu Ermiyagil, M. S. (2019). İç mimarlık tasarım eğitiminde malzeme kullanımının değerlendirilmesi. İdil, 1705-1718.
• TDK. (2022a). Biçim. https://sozluk.gov.tr/
• TDK. (2022b). Malzeme https://sozluk.gov.tr/
• Tola, G., Talu, V., Congiu, T., Bain, P., & Lindert, J. (2021). Built environment design and people with autism spectrum disorder (ASD): A scoping review. Int. J. Environ. Res. Public Health, 18(3203), 1-14.
• Tomchek, S. D., & Dunn, W. (2007). Sensory processing in children with and without autism: a comparative study using the short sensory profile. American Journal of Occupational Therapy, 61(2), 190–200.
• Url-1 https://www.instagram.com/bursa_otizm/
• Url-2 https://freegrafiker.com/renk-nedir/
• Url-3 https://dekoratif.dyo.com.tr/renkler/renk-bilgisi#:~:text=Renk%20Bilgisi,Renkler,y%C3%BCzeyden%20yans%C4%B1malar%C4%B1n%C4%B1n%20g%C3%B6z%C3%BCm%C3%BCze%20ula%C5%9Fmas%C4%B1%20gerekmektedir
• Url-4 https://www.filmmodu16.com/rain-man-turkce-dublaj-fhd-film-izle
• Url-5 https://kultfilmler.net/snow-cake-kar-pastasi-izle/
• Url-6 https://www.filmmodu16.com/ben-x-turkce-dublaj-fhd-film-izle
• Url-7 https://www.filmmodu16.com/temple-grandin-turkce-dublaj-fhd-film-izle
• Url-8 https://www.bilimkurgukulubu.com/sinema/bir-basari-oykusu-temple-grandin/
• Url-9 https://www.filmmodu16.com/burning-bright-turkce-dublaj-fhd-film-izle
• Url-10 https://www.hdfilmizle.to/askin-formulu-yok/
• Url-11 https://www.fullhdfilmizlesene.de/film/benim-adim-khan-fh-izle/
• Url-12 https://www.hdfilmizle.to/xy/
• Url-13 https://www.fullhdfilmizlesene.de/film/katil-balinalarin-umudu-fh1/
• Url-14 https://www.hdfilmizle.to/her-seyi-bilen-adam/