Gıda Kayıp ve İsrafının Azaltılmasında Gıda Bankacılığı

Gıda tedarik zincirinin çeşitli aşamalarında meydana gelen kayıplar sebebiyle, dünyada üretilen gıdaların üçte birlik kısmı yok olmaktadır. Bu durumun neticesinde, insanlar açlık ve yetersiz beslenme ile birlikte küresel olarak çözülmesi gereken gıda kaybı ve israf sorunlarına odaklanmıştır. Kaybolan veya israf edilen gıdanın üretimi için kullanılan su, enerji, toprak, emek ve sermaye girdilerinin miktarı düşünüldüğünde, durumun önemi daha açık hale gelmektedir. Buna ek olarak gelecekte insan nüfusunun artması gıdaya olan talebi de artıracaktır. Bu nedenle, tarımsal üretimin artırılması, insanlar için gerekli olan gıdanın karşılanması için bir çözüm yolu olarak görülmektedir. Fakat gıdaların üretiminde kullanılan kaynakların sınırlı olması; daha fazla üretmekten çok üretilen gıdanın korunmasına yönelik önleyici tedbirlerin alınmasına neden olmaktadır. Bu kapsamdaki çözüm yollarından bir tanesi olan gıda bankaları; işletmelerin stoklarında bulunup, çeşitli sebeplerden dolayı değerini kaybeden ve bu nedenle atılma ihtimali bulunan insan tüketimine uygun gıdaları, ihtiyacı olan insanlara ulaştırmada görev alan organizasyonlar olarak tanımlanmaktadır. Gıda bankaları bu sistem aracılığıyla hem açlık hem yoksulluk hem de israfın önlenmesine katkıda bulunmakta ve gıdaya herkesin adaletli biçimde ulaşmasını kolaylaştırmayı amaçlamaktadır. Gıda bankaları sadece yoksul tüketicilere fayda sağlamamakta, ayrıca bağış yapan şirketlere de vergi avantajı yaratmaktadır. Bu nedenle, bu makalede gıda kayıp ve israfların nedenleri, kayıpların meydana geldiği gıda grupları, meydana gelen ekonomik kayıplar, gıda bankacılığının kapsamı, sağladığı avantajlar, uygulamada görülen zorluklar ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerileri hakkında bilgi verilmektedir.

One third of the food produced in the world has been lost due to losses occurring at various stages of the food supply chain. This situation caused people to focus on food loss and wastage problems that need to be solved globally as well as hunger and malnutrition. When considered the amount of water, energy, land, labor and capital inputs used for the production of food lost or wasted, the importance of the situation becomes clearer. Moreover, the increase in the human population in the future will increase the food demand. For this reason, increasing agricultural production is seen as a solution to meet the food required for humans. However, the fact that the resources used in the production of food are limited causes preventive measures to be taken to protect the produced food rather than producing more. One of the solutions within this scope is the food banks. Food banks are defined as organizations participating to deliver the food which is proper for human consumption, is in the stocks of businesses and loses their nutritional value due to various reasons and are likely to be disposed of to the people in need. Through this system, food banks contribute to the prevention of hunger, poverty and waste, and aim to facilitate fair access to food for everyone. Food banks not only benefit poor consumers, but also provide tax advantage for grantor companies. For this reason, this study gives information about the reasons for food loss and waste, the food groups where the losses occur, the economic losses that occur, the scope of food banking, their advantages, the difficulties seen in practice and the solution suggestions for these problems.