The Turkish Journal of Special Education Research and Practice (TRSPED), akademik yayıncılıkta en yüksek düzeyde yayın etiği ve araştırma bütünlüğünü korumayı taahhüt eder. Dergi, bilimsel yayıncılıkta uluslararası düzeyde kabul görmüş etik ilkeleri ve standartları takip etmektedir.
TRSPED, Yayın Etiği Komitesi (Committee on Publication Ethics – COPE) tarafından belirlenen ilke ve önerilere uymakta ve editörler için geliştirilen Publishing Ethics Resource Kit (PERK) gibi kaynaklarda belirtilen en iyi uygulamaları benimsemektedir. Bu rehberler, derginin yayın etiği ihlallerini önleme ve ele alma politikalarının temelini oluşturmaktadır.
TRSPED’e gönderilen tüm makaleler çift kör hakemlik (double-blind peer review) sürecinden geçmekte ve özgünlüğü ve araştırma bütünlüğünü sağlamak amacıyla intihal tespit yazılımları kullanılarak kontrol edilebilmektedir.
Editörler, gönderilen makaleleri yalnızca akademik değerlerine göre değerlendirir. Bu değerlendirme özgünlük, bilimsel geçerlilik, çalışmanın önemi ve açıklığı gibi ölçütlere dayanır. Editoryal kararlar; yazarların ırkı, cinsiyeti, milliyeti, kurumsal bağlılığı, dini inançları veya politik görüşleri gibi unsurlardan bağımsız olarak verilir.
Editörler tam editoryal bağımsızlığa sahiptir ve makalenin yayımlanmasına ilişkin nihai karardan sorumludur.
Editörler ve editoryal ekip, gönderilen tüm makaleleri gizli belgeler olarak değerlendirmek zorundadır. Makalelere ilişkin bilgiler yalnızca gerekli durumlarda yazarlar, hakemler, editoryal danışmanlar ve yayınevi ile paylaşılabilir.
Editörler, yazarlarla veya yazarların kurumlarıyla profesyonel, finansal ya da kişisel ilişkilerden kaynaklanan bir çıkar çatışması söz konusu olduğunda ilgili makalenin değerlendirme sürecinden çekilmelidir. Bu durumda makalenin değerlendirme süreci başka bir editöre devredilir.
Baş Editör, tüm makalelerin en az iki bağımsız uzman tarafından değerlendirilmesini sağlar. Yayın kararı; makalenin bilimsel değeri, hakem önerileri ve etik ile hukuki standartlara uygunluk dikkate alınarak verilir.
Editörler, araştırma veya yayın etiği ihlallerine ilişkin iddiaları araştırmaktan sorumludur. Bu araştırmalar COPE yönergeleri ve editoryal karar çerçeveleri doğrultusunda yürütülür.
Hakemler, gönderilen makalelerin kalitesini, özgünlüğünü ve alana katkısını değerlendirmede editörlere yardımcı olur.
Hakemler, değerlendirme süresine uymayacaklarını düşündükleri durumlarda editörleri derhal bilgilendirmelidir.
Hakemlere gönderilen makaleler gizli belgeler olarak değerlendirilmelidir. Hakemler, yayımlanmamış materyalleri izinsiz olarak paylaşamaz, tartışamaz veya kullanamaz.
Hakem değerlendirmeleri nesnel ve profesyonel bir şekilde yapılmalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiriler uygun değildir.
Hakemler, yazarların atıf yapmadığı önemli çalışmalar varsa bunları belirtmeli ve makale ile daha önce yayımlanmış çalışmalar arasında olası benzerlikleri editörlere bildirmelidir.
Hakemler, değerlendirmelerini etkileyebilecek herhangi bir çıkar çatışması varsa bunu editörlere bildirmeli ve değerlendirme sürecinden çekilmelidir.
Yazarlar, araştırmalarını doğru ve nesnel bir şekilde sunmalı ve çalışmanın tekrarlanabilmesine olanak sağlayacak yeterli yöntemsel ayrıntıyı sağlamalıdır.
Yazarlar yalnızca özgün çalışmalar sunmalıdır. Kullanılan tüm kaynaklar uygun şekilde belirtilmelidir. Her türlü intihal etik dışıdır ve kabul edilemez.
Yazarlar aynı makaleyi aynı anda birden fazla dergiye göndermemeli veya aynı araştırmayı birden fazla dergide yayımlamamalıdır.
Yazarlık yalnızca çalışmaya önemli katkı sağlamış kişilerle sınırlı olmalıdır. Tüm yazarlar makalenin son halini onaylamalı ve gönderimini kabul etmelidir.
Yazarlar, çalışmaya ait ham verileri editoryal inceleme için sağlamaları istenebileceğini kabul eder. Veriler makul bir süre saklanmalı ve uygun durumlarda paylaşılmalıdır.
Yazarlar, araştırma sonuçlarını veya yorumlarını etkileyebilecek finansal ya da kişisel ilişkileri açıklamakla yükümlüdür.
İnsan katılımcılar veya hayvanlar üzerinde yürütülen araştırmalar ilgili etik standartlara uygun olmalıdır. Gerekli durumlarda etik kurul onayı ve bilgilendirilmiş onam alındığı belirtilmelidir.
Yazarlar yayımlanan çalışmalarında önemli hatalar tespit etmeleri durumunda dergiyi derhal bilgilendirmeli ve gerekli düzeltme veya geri çekme süreçlerinde editörlerle iş birliği yapmalıdır.
TRSPED, akademik yazım süreçlerinde üretken yapay zekâ araçlarının kullanımının arttığını kabul etmektedir.
Yazarlar, yapay zekâ araçlarını sınırlı amaçlarla (örneğin dil düzenleme veya yazım düzeltme) kullanabilir. Ancak:
Hakemler, makaleye ait gizli içerikleri yapay zekâ araçlarına veya üçüncü taraf platformlara yükleyemez.
Editörler teknik kontroller için yapay zekâ araçlarından yararlanabilir; ancak editoryal kararlar her zaman insan editörler tarafından verilir.
TRSPED, araştırma veya yayın etiği ihlallerine ilişkin iddiaları ele alırken yapılandırılmış bir süreç izler.
İddianın Alınması
Editör, hakem, okuyucu veya kurum tarafından iletilen bir şikâyeti alır.
Ön Değerlendirme
Editör, iddianın güvenilir ve ilgili olup olmadığını değerlendirir.
Yazarlarla İlk İletişim
Yazarlarla iletişime geçilerek açıklama veya destekleyici belgeler talep edilebilir.
Kanıtların Değerlendirilmesi
Editörler kanıtları inceler ve gerekirse hakemler, editoryal kurul üyeleri veya kurum temsilcileri ile görüşebilir.
Kurumsal Bildirim (gerekli durumlarda)
Ciddi etik ihlallerinde yazarların kurumu veya destekleyici kuruluşlar bilgilendirilebilir.
Editoryal Karar
Dergi, elde edilen bulgular doğrultusunda uygun işlemleri belirler.
Sorunun ciddiyetine bağlı olarak TRSPED aşağıdaki işlemleri gerçekleştirebilir:
Bulguların geçerliliğini etkilemeyen küçük hatalar tespit edildiğinde yayımlanır.
Ciddi etik sorunlar ortaya çıktığında ancak inceleme devam ediyorsa yayımlanır.
Araştırma sonuçlarının ciddi hatalar, intihal veya etik ihlaller nedeniyle güvenilir olmadığı durumlarda yayımlanır.
Tüm düzeltme ve geri çekme bildirimleri ilgili makaleyi açıkça tanımlar ve gerekçeyi şeffaf biçimde açıklar.
Araştırma veya yayın etiği ihlali şüphesi bulunan okuyucular, hakemler veya yazarlar dergiye şikâyette bulunabilir.
Şikâyetler aşağıdaki bilgileri içermelidir:
Etik konular aşağıdaki adrese gönderilebilir:
Baş Editör
The Turkish Journal of Special Education Research and Practice (TRSPED)
E-posta: srakaptr@gmail.com
Tüm şikâyetler gizli şekilde ele alınacak ve COPE yönergeleri doğrultusunda incelenecektir.
TRSPED, yazarları, hakemleri ve editörleri aşağıdaki kaynakları incelemeye teşvik eder: