Turkish Journal of Special Education Research and Practice (TRSPED), akademik yayıncılıkta dürüstlük, şeffaflık ve etik davranışı teşvik etmeyi taahhüt eder. Dergi; yazarların, hakemlerin, editörlerin ve yayın sürecine dahil olan tüm paydaşların uluslararası düzeyde kabul edilmiş araştırma bütünlüğü standartlarına uymasını beklemektedir.
TRSPED, Yayın Etiği Komitesi (Committee on Publication Ethics – COPE) tarafından belirlenen etik ilkeleri ve Publishing Ethics Resource Kit (PERK) kapsamında sunulan rehberleri takip etmektedir.
Araştırma suistimali, araştırma ve akademik yayıncılıkta kabul edilen etik standartları ihlal eden davranışları ifade eder. Bu tür ihlaller araştırma sürecinde, makale hazırlanırken, hakemlik sürecinde veya yayın sonrasında ortaya çıkabilir.
Araştırma suistimaline örnek olarak aşağıdaki durumlar verilebilir; ancak bunlarla sınırlı değildir:
İntihal (Plagiarism) – Başkalarına ait fikirlerin, ifadelerin veya çalışmaların uygun atıf yapılmadan kullanılması.
Veri uydurma (Data Fabrication) – Gerçekte elde edilmemiş veri veya sonuçların oluşturulması.
Veri tahrifatı (Data Falsification) – Araştırma materyallerinin, ekipmanların, süreçlerin veya verilerin manipüle edilmesi.
Tekrarlı veya yinelenen yayın (Duplicate/Redundant Publication) – Aynı veya büyük ölçüde benzer bir çalışmanın birden fazla dergide yayımlanması.
Uygunsuz yazarlık (Improper Authorship) – Çalışmaya önemli katkısı olmayan kişilerin yazar olarak gösterilmesi veya katkı sağlayan kişilerin yazar listesine dahil edilmemesi.
Beyan edilmeyen çıkar çatışmaları – Araştırma sonuçlarını etkileyebilecek finansal veya kişisel ilişkilerin açıklanmaması.
Görsel manipülasyonu – Şekil veya görsellerin yanıltıcı şekilde değiştirilmesi.
Hakemlik sürecinin manipülasyonu – Hakem değerlendirme sürecini haksız şekilde etkilemeye yönelik girişimler.
Etik araştırma standartlarının ihlali – Gerekli etik kurul onayı veya bilgilendirilmiş onam alınmadan araştırma yürütülmesi.
TRSPED olası etik ihlallerini aşağıdaki yollarla tespit edebilir:
Etik ihlal iddialarının tamamı ciddiyetle ele alınır ve titizlikle incelenir.
Olası bir etik ihlal tespit edildiğinde dergi, COPE yönergeleri ile uyumlu yapılandırılmış bir inceleme süreci izler.
Editör, iddianın güvenilir olup olmadığını ve inceleme gerektirip gerektirmediğini değerlendirir.
Gerekli durumlarda sorumlu yazar ile iletişime geçilerek açıklama veya ek belgeler talep edilir.
Editoryal ekip mevcut kanıtları inceler ve gerekirse bağımsız uzmanlara danışabilir.
Ciddi etik ihlallerinde yazarların bağlı bulunduğu kurum veya ilgili araştırma otoriteleri bilgilendirilebilir.
Elde edilen bulgular doğrultusunda dergi uygun editoryal işlemleri belirler.
Araştırma suistimali doğrulanırsa dergi aşağıdaki işlemlerden bir veya birkaçını uygulayabilir:
Dergi tüm işlemlerin uluslararası etik standartlara uygun ve şeffaf bir şekilde yürütülmesini sağlar.
Türk Özel Eğitim Araştırmaları ve Uygulamaları Dergisi (TRSPED), bilimsel kayıtların doğruluğunu ve güvenilirliğini korumayı amaçlamaktadır. Yayımlanan makalelerde hata veya etik sorunlar tespit edildiğinde literatürü düzeltmek amacıyla gerekli işlemler yapılır.
Bu işlemler şunları içerebilir:
Bir makalede çalışmanın temel bulgularını geçersiz kılmayan hatalar tespit edildiğinde düzeltme yayımlanabilir.
Buna örnek olarak:
Düzeltmeler, ilgili makaleyi açık şekilde tanımlar ve yapılan değişiklikleri açıklar.
Aşağıdaki durumlarda endişe bildirimi yayımlanabilir:
Bu bildirim okuyucuları makale hakkında ortaya çıkan endişeler konusunda bilgilendirmeyi amaçlar.
Aşağıdaki durumlarda makale geri çekilebilir:
Geri çekme bildirimleri:
Geri çekilen makaleler dergi arşivinde erişilebilir kalır ancak geri çekildiği açık şekilde belirtilir. Bu uygulama bilimsel kayıtların şeffaflığını korumayı amaçlamaktadır.
Yazarlar çalışmalarında önemli hatalar tespit ettiklerinde makalenin geri çekilmesini talep edebilirler. Bu durumda yazarların literatürü düzeltme sürecinde editörlerle iş birliği yapması beklenir.
Tüm düzeltmeler, endişe bildirimleri ve geri çekmeler mümkün olan en kısa sürede yayımlanır ve ilgili makaleye bağlanarak bilimsel kayıtların doğruluğu ve şeffaflığı sağlanır.