Araştırma Makalesi

Dijital oyun tabanlı tarih eğitimi araştırmalarında kavram ve eğilimlerin haritalanması: Bibliyometrik betimsel tarama

Sayı: 1 21 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Dijital oyun tabanlı tarih eğitimi araştırmalarında kavram ve eğilimlerin haritalanması: Bibliyometrik betimsel tarama

Öz

Bu çalışma, tarih eğitiminde dijital oyunların kullanımına ilişkin akademik literatürü bibliyometrik ve kavramsal analiz yoluyla kapsamlı bir biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Dijital teknolojilerin hızlı gelişimiyle birlikte oyun tabanlı öğrenme, öğrenci katılımını, motivasyonunu ve üst düzey düşünme becerilerini artıran yenilikçi bir pedagojik yaklaşım olarak giderek daha fazla ilgi görmektedir. Bu bağlamda çalışma, dijital oyun tabanlı tarih eğitimi alanındaki küresel araştırma eğilimlerini, tematik yapıları ve entelektüel gelişmeleri incelemektedir. Araştırma, nicel bir bibliyometrik desen benimsemekte ve Web of Science veri tabanında indekslenen 124 hakemli makaleyi analiz etmektedir. Veriler, R tabanlı Bibliometrix paketinin web arayüzü olan Biblioshiny kullanılarak incelenmiş; yayın eğilimleri, atıf örüntüleri, anahtar kelime eş-oluşumları, tematik haritalar, kurumsal üretkenlik ve uluslararası iş birliği ağları ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir. Bulgular, alanın özellikle 2019 ve 2023 yıllarında belirgin bir büyüme gösterdiğini ve bunun eğitimdeki daha geniş çaplı dijital dönüşümle paralel olduğunu ortaya koymaktadır. “Tarih”, “dijital oyunlar”, “oyun tabanlı öğrenme” ve “dijital hikâyeleştirme” gibi temel kavramların literatürde baskın olduğu ve güçlü bir kavramsal yakınsama oluşturduğu görülmektedir. Bununla birlikte, atıf analizi, alanın henüz yüksek etkiye sahip temel çalışmalar üretmediğini ve gelişiminin erken bir aşamada olduğunu göstermektedir. Ayrıca, uluslararası iş birliğinin sınırlı olduğu ve araştırmaların belirli ülkeler ile kurumlar etrafında yoğunlaştığı belirlenmiştir. Dijital oyunların öğrenci motivasyonu, katılımı ve tarihsel düşünme becerleriyle olumlu ilişkili olduğu görülse de kuramsal tutarlılık, yöntemsel çeşitlilik ve kültürel temsil açısından bazı sorunlar devam etmektedir. Sonuç olarak bu çalışma, alanın entelektüel yapısını ve gelişen eğilimlerini sistematik biçimde haritalandırarak literatüre katkı sağlamakta, araştırma boşluklarını ortaya koymakta ve gelecekte yapılacak çalışmalar için yön göstermektedir. Ayrıca, alanın gelişimi için daha güçlü kuramsal temellere dayanan, karşılaştırmalı ve kültürlerarası araştırmalara ihtiyaç olduğunu vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Dijital oyunlar, tarih öğretimi, oyun temelli öğrenme, bibliyometri, eğitim teknolojileri

Etik Beyan

Bu çalışma, mevcut literatürün bibliyometrik analizi olarak yürütülmüştür. Çalışmada insan katılımcılar, kişisel veriler veya deneysel müdahaleler yer almadığından, etik kurul onayı gerekmemektedir. Tüm işlemler, akademik ve telif hakları kurallarına uygun şekilde gerçekleştirilmiştir.

Kaynakça

  1. Akhmetova, A. I., Seitenova, S. S., Khodjaev, B. K., Jamoldinova, O. R., Yerkebaeva, S. Z., & Kazybayeva, K. U. (2025). Evolution of game-based learning research: A cross-database bibliometric analysis and visualization study (2015-2024). Contemporary Educational Technology, 17(3). https://doi.org/10.30935/cedtech/16451
  2. Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959–975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
  3. Broadus, R. N. (1987). Toward a definition of “bibliometrics”. Scientometrics, 12(5–6), 373–379. https://doi.org/10.1007/BF02016680
  4. Björner, T. (2024, October). A systematic review of examples and the effectiveness of game-based learning used to teach history in k-12 education. In European Conference on Games Based Learning (pp. 108-115). Academic Conferences International Limited.
  5. Broadus, R. (1987). Toward a definition of “bibliometrics”. Scientometrics, 12(5-6), 373-379.
  6. Chapman, A. (2016). Digital games as history: How videogames represent the past and offer access to historical practice. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315732060
  7. Cobo, M. J., López-Herrera, A. G., Herrera-Viedma, E., & Herrera, F. (2011). Science mapping software tools: Review, analysis, and cooperative study among tools. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 62(7), 1382–1402. https://doi.org/10.1002/asi.21525
  8. Connolly, T. M., Boyle, E. A., MacArthur, E., Hainey, T., & Boyle, J. M. (2012). A systematic literature review of empirical evidence on computer games and serious games. Computers & Education, 59(2), 661–686. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2012.03.004
  9. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The" what" and" why" of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological inquiry, 11(4), 227-268.
  10. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285–296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070 Elliott, A. B. (2017). Simulations and simulacra: History in video games. Práticas da História, 5(5), 11-41.

Kaynak Göster

APA
Pala, F. (2026). Dijital oyun tabanlı tarih eğitimi araştırmalarında kavram ve eğilimlerin haritalanması: Bibliyometrik betimsel tarama. Turkish History Education Journal, 1, 20-37. https://doi.org/10.17497/tuhed.1784672
AMA
1.Pala F. Dijital oyun tabanlı tarih eğitimi araştırmalarında kavram ve eğilimlerin haritalanması: Bibliyometrik betimsel tarama. TUHED. 2026;(1):20-37. doi:10.17497/tuhed.1784672
Chicago
Pala, Fatih. 2026. “Dijital oyun tabanlı tarih eğitimi araştırmalarında kavram ve eğilimlerin haritalanması: Bibliyometrik betimsel tarama”. Turkish History Education Journal, sy 1: 20-37. https://doi.org/10.17497/tuhed.1784672.
EndNote
Pala F (01 Mart 2026) Dijital oyun tabanlı tarih eğitimi araştırmalarında kavram ve eğilimlerin haritalanması: Bibliyometrik betimsel tarama. Turkish History Education Journal 1 20–37.
IEEE
[1]F. Pala, “Dijital oyun tabanlı tarih eğitimi araştırmalarında kavram ve eğilimlerin haritalanması: Bibliyometrik betimsel tarama”, TUHED, sy 1, ss. 20–37, Mar. 2026, doi: 10.17497/tuhed.1784672.
ISNAD
Pala, Fatih. “Dijital oyun tabanlı tarih eğitimi araştırmalarında kavram ve eğilimlerin haritalanması: Bibliyometrik betimsel tarama”. Turkish History Education Journal. 1 (01 Mart 2026): 20-37. https://doi.org/10.17497/tuhed.1784672.
JAMA
1.Pala F. Dijital oyun tabanlı tarih eğitimi araştırmalarında kavram ve eğilimlerin haritalanması: Bibliyometrik betimsel tarama. TUHED. 2026;:20–37.
MLA
Pala, Fatih. “Dijital oyun tabanlı tarih eğitimi araştırmalarında kavram ve eğilimlerin haritalanması: Bibliyometrik betimsel tarama”. Turkish History Education Journal, sy 1, Mart 2026, ss. 20-37, doi:10.17497/tuhed.1784672.
Vancouver
1.Fatih Pala. Dijital oyun tabanlı tarih eğitimi araştırmalarında kavram ve eğilimlerin haritalanması: Bibliyometrik betimsel tarama. TUHED. 01 Mart 2026;(1):20-37. doi:10.17497/tuhed.1784672