An Analysis of the Century Of Türkiye Education Model’s 5th Grade Social Studies Curriculum in Terms of Life Skills

Öz

This study aims to analyze the 5th Grade Social Studies Course Curriculum, developed in alignment with The Century of Türkiye Education Model published in 2024, within the framework of the life skills outlined in the Life Skills Project. In this context, a total of 19 learning outcomes and 66 process components included in six learning domains—“Living Together,” “Our Home: The World,” “Our Common Heritage,” “Our Living Democracy,” “Economy in Our Lives,” and “Technology and Social Sciences”—were examined through the lens of life skills. To ensure the reliability of the study, expert opinions were sought during the analysis process. The research employed the document analysis method, one of the qualitative research techniques, and the data were interpreted using content analysis. The findings reveal that a significant portion of the curriculum outcomes can be associated with life skills categorized under Communication and Social Skills. Notably, listening and reflective thinking skills, critical thinking, creative thinking, and social problem-solving skills emerge as prominent competencies. Additionally, skills categorized under Creativity and Entrepreneurship, such as teamwork, peer collaboration, and the ability to organize activities, are also extensively represented in the curriculum. However, it was found that life skills related to Family Life and Personal Care and Hygiene are less emphasized, indicating the need for enhanced support in areas of individual responsibility and personal development. Considering the multidisciplinary nature of the Social Studies course, which encompasses history, culture, environment, and social structure, a more holistic integration of life skills into the curriculum emerges as a critical need. In conclusion, enriching the program—designed in line with the 2024 The Century of Türkiye Education Model—with more comprehensive coverage of life skills would contribute not only to students’ academic development but also to their social, emotional, and personal growth. In doing so, students will be better equipped to meet the demands of the 21st century as well-rounded individuals.

Anahtar Kelimeler

• Social Studies Course Curriculum
• The Century of Türkiye Education Model
• Life Skills
• Social studies
• Curriculum

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 5.Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nın Yaşam Becerileri Açısından İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, 2024 yılında yayımlanan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) doğrultusunda hazırlanan ortaokul 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (SBDÖP)’nın, Yaşam Becerileri Projesi'nde belirtilen yaşam becerileri bağlamında incelenmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda, öğretim programında yer alan “Birlikte Yaşamak”, “Evimiz Dünya”, “Ortak Mirasımız”, “Yaşayan Demokrasimiz”, “Hayatımızdaki Ekonomi” ve “Teknoloji ve Sosyal Bilimler” adlı altı öğrenme alanında yer alan 19 öğrenme çıktısı ve 66 süreç bileşeni yaşam becerileri açısından analiz edilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmış; elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, öğretim programında yer alan kazanımların büyük bir kısmının “İletişim ve Sosyal Beceriler” kategorisindeki yaşam becerileriyle ilişkilendirildiği görülmektedir. Özellikle dinleme ve düşünme becerileri, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve sosyal problem çözme becerileri öne çıkan beceriler arasında yer almaktadır. Bunun yanı sıra, “Yaratıcılık ve Girişimcilik” başlığı altında değerlendirilen takım çalışması, akran iş birliği ve etkinlik düzenleyebilme becerileri de öğretim programında geniş yer bulmuştur. Ayrıca “Aile Hayatım” ve “Kişisel Bakım ve Hijyen” kategorilerindeki yaşam becerilerine öğretim programında daha az yer verildiği tespit edilmiştir. Bu durum, öğrencilerin bireysel sorumluluk ve kişisel gelişim alanlarında daha fazla desteklenmesi gerektiğine işaret etmektedir. Sosyal Bilgiler dersinin tarih, kültür, çevre ve toplumsal yapı gibi çok yönlü içerikleriyle öğrencilerin çeşitli alanlardaki gelişimini desteklediği göz önüne alındığında, yaşam becerilerinin programa daha bütüncül bir biçimde entegre edilmesi önemli bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmaktadır. Sonuç olarak, 2024 TYMM ile uyumlu olarak hazırlanan bu programın yaşam becerilerini daha kapsamlı şekilde içermesi, öğrencilerin sadece akademik değil, sosyal, duygusal ve kişisel gelişimlerine de katkı sağlayacaktır. Böylece öğrenciler, 21. yüzyılın gereklerine uygun şekilde donanımlı bireyler olarak yetiştirilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal bilgiler dersi öğretim programı
• Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
• Yaşam becerileri
• Sosyal bilgiler
• Öğretim programı

Kaynakça

1. Akkaya, A., & Çalışkan, N. (2022). Hayat Bilgisi Dersi 3. Sınıf kazanım ve konularının temel yaşam becerileri ve değerler açısından incelenmesi. In IX. International Eurasian Educational Research Congress. 30-46.
2. Bektaş, Ö. (2019). Sosyal bilimler ve sosyal bilgiler. R. Turan & T. Yıldırım (Ed.), Sosyal bilgilerin temelleri içinde (s. 1-32). Anı Yayıncılık.
3. Bekiroğlu, D., & Güllühan, N. Ü. (2022). Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler derslerinde yaşam becerilerinin eğilimleri: Bir meta-sentez çalışması. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 1-35.
4. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
5. Dönmez, N. (2024). Senaryo temelli 4.sınıf yaşam becerileri öğretim programı tasarısının öğrencilerin yaşam becerilerine etkisinin incelenmesi. (Doktora tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorgu SonucYeni.jsp
6. Elgüna, İ. Ö., & Uysalb, F. (2022). Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı kazanımlarının yaşam becerileri kapsamında incelenmesi. Hayat, 9(2), 122-135.
7. Gadotti, M. (2008). Education for sustainability: A critical contribution to the Decade of Education for Sustainable Development. Green Theory and Praxis: The Journal of Ecopedagogy, 4(1), 15–64. https://doi.org/10.3903/gtp.2008.4.1.2
8. Görçam, K. S., & Kılıçoğlu, G. (2024). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı ve ders kitaplarının sosyoloji konuları açısından incelenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 28(1), 235-248. https://doi.org/10.20296/tsadergisi.1399414

9. Güney, M. (2021). Okul öncesi eğitime devam eden çocukların yaşam becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
10. Gündoğan, A. (2017). 2015 Hayat Bilgisi Öğretim Programının sosyal beceriler bağlamında incelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(23), 437-456.
11. Hanbury, C. (2008). The life skills handbook. https://www.childrenforhealth.org/wpcontent/uploads/2016/11/Download-4-LifeSkills-Handbook.pdf
12. Kahn, R. (2010). Critical pedagogy, ecoliteracy, and planetary crisis: The ecopedagogy movement. Peter Lang. Kaya, D. K. (2024). İlkokul öğrencilerinin yaşam becerileri ile hayat bilgisi dersinin yaşam becerileri edindirmesine yönelik öğretmen ve veli görüşleri. (Doktoratezi).https://acikerisim.uludag.edu.tr/entities/publication/63e1d25d -dda3-4828-9fb3- a6bf139 02cf1
13. Kennedy, F., Pearson, D., Brett-Taylor, L., & Talreja, V. (2014). The life skills assessment scale: Measuring life skills of disadvantaged children in the developing world. Social Behavior and Personality, 42(2), 197-210.
14. Kılıç, Z., & Gültekin, M. (2015). Hayat Bilgisi dersinde öğrencilerin yaşam becerilerinin geliştirilmesinde etkin öğrenme uygulamaları. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17 (2), 261-281.
15. Koç, E. S. (2020). Yaşam becerilerinin hayat bilgisi dersi öğretim programlarında yer alma durumu. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(2), 605-624.
16. Koran, N. (2020). Yaşam becerileri. Azize Ummanel (Ed.) içinde, Yaşam becerilerinin tanımı ve önemi (s.128). İstanbul Açıktan ve Uzaktan Eğitim Yayınları.
17. Külekçi Akyavuz, E., & Karakaş, A. (2020). Öğretmen adaylarının yaşam becerilerinin incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 9(4), 1832-1851.
18. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2018). Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı. Ankara. 05.02.2024 tarihinde https://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=325 adresinden erişilmiştir.
19. Milli Eğitim Bakanlığı (2024a). İlkokul ve Ortaokullarda Yaşam Becerileri Projesi. https://www.meb.gov.tr/ilkokul-ve-ortaokullarda-yasam-becerileri-projesi-hayata-geciriliyor/haber/35326/tr
20. Milli Eğitim Bakanlığı (2024b). Temel Eğitimde Yaşam Becerileri Ortaokul Etkinlik Kitabı. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://tegm.meb.gov.tr/dosya/yasambecerileri/ortaokuletkinlikkitabi.pdf
21. Milli Eğitim Bakanlığı (2024c). Sosyal Bilgiler Dersi 5.Sınıf. https://tymm.meb.gov.tr/ogretim-programlari/sosyal-bilgiler-dersi/6
22. Milli Eğitim Bakanlığı (2024d). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortak Metni. https://tymm.meb.gov.tr/ortak-metin Mutlu, D. (2024). 4. sınıf sosyal bilgiler öğretim programı ve ders kitabının temel yaşam becerileri açısından incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
23. Mwachande, I., Lukindo, J., & Mtitu, E. (2023). Stakeholders' perceptions of improving students' acquisition of life skills competencies through social science curricula. Social Education Research, 144-152.
24. Nasheeda, A., Abdullah, H. B., Krauss, S. E., & Ahmed, N. B. (2018). A narrative systematic review of life skills education: Effectiveness, research gaps and priorities. International Journal of Adolescence and Youth, 24(3),362–379. https://doi.org/10.1080/02673843.2018.1479278
25. OECD. (2019). OECD skills outlook 2019: Thriving in a digital world. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/df80bc12-en
26. Otuz, B., Görkaş-Kayabaşı, B., & Ekici, G. (2018). 2017 Sosyal bilgiler dersi öğretim programının beceri ve değerlerinin anahtar yetkinlikler açısından analizi. Journal of Theoretical Educational Science, 11(4), 944-972. https://doi.org/10.30831/akukeg.409791
27. Özcan, Y. (2021). Acil yardım ve afet yönetimi bölümü öğrencilerinin yaşam becerilerinin meslek tercihleri üzerine etkisi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Örneği (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
28. Özkan Elgün, İ., & Uysal, F. (2022). Hayat bilgisi dersi öğretim programı kazanımlarının yaşam becerileri kapsamında incelenmesi. Başkent Üniversitesi Eğitim Dergisi, 9(2), 122-135.
29. Singh, B. D., & Menon, R. (2015). Life skills in India an overview of evidence and current practices in our education system. Central Square Foundation.
30. Selçuk, A. M. (2019). Öğretim elemanlarının yaşam becerileri hakkındaki görüşleri (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
31. UNESCO (2013). Skills for life for children: life skills and psychosocial support for children in emergencies; teacher guide for children. http://education4resilience.iiep.unesco.org/en/node/1034
32. Papacharisis, V., Goudas, M., Danish, S. J., & Theodorakis, Y. (2005). The effectiveness of teaching a life skills program in a sport context. Journal of Applied Sport Psychology, 17(3), 247-254.
33. Prajapati, R., Sharma, B., & Sharma, D. (2017). Significance of life skills education. Contemporary Issues in Education Research, 10(1), 1–6. https://doi.org/10.19030/cier.v10i1.9875
34. Topaloğlu, S. (2023). Hayat bilgisi ders içeriklerinin temel yaşam becerileri ve değerler bakımından analizi ve öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. (Yüksek lisans tezi). https://www.proquest.com /docview/2925077374?pqorigsite=gscholar&fromopenview=true&sourcety pe=Dissertations%20&%20Theses UNICEF (2019). Comprehensive life skills framework. 20.01.2024 tarihinde https://www.unicef.org/india/media/2571/file/Comprehensive-lifeskills-framework.pdf adresinden erişilmiştir.
35. World Health Organization (WHO). (1997). Life skills education for children and adolescents in schools. Programme on Mental Health World Health Organization. Geneva, Switzerland: World Health Organization. 18.02.2024 tarihinde https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/63552/WHO_MNH_PSF_93.7A_Rev.2.pdf adresinden erişilmiştir.
36. Yalçıntaş Sezgin, E., & Ulus, L. (2019). Yaşam becerileri. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin yayınları
37. Yıldırım, Y., & Temel, Z. F. (2020). Yaşam becerileri eğitim programının anasınıfına devam eden çocukların yaşam becerilerine ve sosyal uyumlarına etkisinin incelenmesi. Yaşadıkça Eğitim, 34(2), 384-405.