Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerinin Fen Eğitiminde Bağlam Temelli Öğrenmenin Rolü: Bir Meta-sentez Çalışması

Yıl 2026, Sayı: 2026, 1 - 15, 06.02.2026

Oğuzhan Nacaroğlu

https://doi.org/10.17556/erziefd.1682972

Öz

Bu araştırmada ilkokul (3-4. sınıf) ve ortaokul öğrencilerinin fen eğitiminde bağlam temelli öğrenme (BTÖ) yaklaşımını kullanan çalışmaların amaçlarının, sonuçlarının ve önerilerinin meta-sentez ile yorumlanması amaçlanmıştır. Araştırma süreci PRISMA 2020 ölçütleri temel alınarak yapılandırılmış ve raporlanmıştır. Dâhil etme ve hariç tutma kriterleri bağlamında Web of Science, DergiPark, ERIC veri tabanlarındaki makaleler ile Türkiye Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi veri tabanındaki tez çalışmaları incelenmiştir. 2015-2024 yılları arasındaki 16 çalışma meta-sentez çalışmasına dâhil edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde Braun ve Clarke (2006) tarafından önerilen işlem basamakları takip edilmiştir. Araştırma sonucunda çalışmaların önemli bir kısmının akademik başarı, tutum ve kavramsal anlama üzerine BTÖ’nün etkisini inceledikleri tespit edilmiştir. Bununla birlikte çalışmaların sonuçları incelendiğinde çalışmaların çoğu BTÖ’nün öğrenmeyi kolaylaştırdığına, 21. yüzyıl becerilerini ve kalıcı öğrenmeyi desteklediğine ilişkin sonuçları rapor etmişlerdir. Buna karşın süreç, çevre ve iletişim bağlamında BTÖ’nün olumsuz yönlerinin olduğu tespit edilmiştir. Çalışmaların önerileri öğretmen, uygulama, içerik ve araştırma kategorileri altında ifade edilmiştir. Analizler sonucunda BTÖ’nün uygulanma sürecine ilişkin kavramsal model sunulmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Bağlam temelli öğrenme fen eğitimi metasentez ilkokul ve ortaokul öğrencileri

Kaynakça

  • Achor, E. E., Jack, G. U., & Uzomah, T. (2024). Use of context-based learning strategy and secondary students' academic achievement in Physics. International Centre for Science, Humanities & Education Research (ICSHER) Journal, 5(4), 15-29. https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4888835
  • *Adanur, E. (2023). 6. sınıf öğrencilerinin bağlam temelli STEM etkinliklerine yönelik deneyimlerinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  • *Akın Yanmaz, E. (2021). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımına göre geliştirilen rehber materyallerin ortaokul 7.sınıf öğrencilerinin kavramsal anlamaları üzerine etkisi: “Aynalar ve ışığın soğurulması” etkinliği (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Giresun Üniversitesi.
  • Arık Güngör, B., & Saraçoğlu, S. (2023). Fen eğitiminde bağlam temelli öğrenme yaklaşımı konulu tezlerin içerik analizi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 13(2), 564-598. https://doi.org/10.18039/ajesi.1118396
  • Arık Güngör, B., Bektaş, O., & Saraçoğlu, S. (2024). Teacher self-efficacy scale towards context-based science learning: Validity and reliability study. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi [Journal of Theoretical Educational Science], 17(3), 499-538. https://doi.org/10.30831/akukeg.1388214
  • Arıkan, İ., & Çakmak, Z. (2023). The effect of context based learning approach on students’ academic achievement, financial literacy and retention of learning in socilal studies. Van Yüzüncü Yıl University the Journal of Social Sciences Institute, 59, 153-183. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1189436
  • Avargil, S., Herscovitz, O., & Dori, Y. J. (2012). Teaching thinking skills in context-based learning: Teachers’ challenges and assessment knowledge. Journal of Science Education and Technology, 21, 207-225. https://doi.org/10.1007/s10956-011-9302-7
  • Ayvacı, H.Ş., & Köroğlu Ergel, B. G. (2024). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımına dayalı bilgisayar destekli ders materyalinin öğrencilerin fen bilgisi dersi başarısına ve tutuma etkisi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 71-96. https://doi.org/10.17679/inuefd.1205081
  • Ayvacı, H.Ş. (2010). Fizik öğretmenlerinin bağlam temelli yaklaşım hakkındaki görüşleri. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (15), 42-51.
  • *Baydere, F.K., & Bülbül, F. (2021). REACT stratejisinin 7. sınıf öğrencilerinin ampullerin bağlanma şekilleri konusundaki kavramsal anlamalarına etkisi. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 7(2), 116-135. https://doi.org/10.47714/uebt.874430
  • *Baydere, F.K., & Kır, H. Ş. (2021). REACT stratejisine göre hazırlanmış bir öğretim materyalinin etkililiğinin incelenmesi: “Sesin yayılması” ve “sesin farklı ortamlarda farklı duyulması”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 9(1), 89-110.
  • *Baydere, F.K., & Kurtoğlu, S. (2020). 5. sınıf öğrencilerinin biyolojik çeşitlilik konusundaki kavramsal anlamalarına REACT stratejisinin etkisi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 1015-1041. https://doi.org/10.33711/yyuefd.800921
  • Baydere, F.K., & Yanmaz, E. A. (2021). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımının REACT stratejisine göre geliştirilen öğretim materyalleri ile ilgili 7. sınıf öğrencilerinin görüşleri: Aynalar ve ışığın soğurulması. PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(1), 45-62. https://doi.org/10.25272/j.2149-8385.2021.7.1.05
  • Bennett, J., Lubben, F., & Hogarth, S. (2007). Bringing science to life: A synthesis of the research evidence on the effects of context-based and STS approaches to science teaching. Science Education, 91(3), 347–370. https://doi.org/10.1002/sce.20186
  • Berns, R. G., & Erickson, P. M. (2001). Contextual teaching and learning: Preparing students for the new economy. The Highlight Zone: Research @ Work No. 5. Columbus, OH.
  • Booth, A., Sutton, A., & Papaioannou, D. (2016). Systematic approaches to a successful literature review. Sage Publishing.
  • Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
  • Crawford, M. L. (2001). Teaching contextually: Research, rationale, and techniques for improving student motivation and achievement in mathematics and science. CCI Publishing.
  • Çelebi, E. (2021). 8. sınıf basınç ünitesi öğretiminde uygulanan bağlam temelli öğrenme yaklaşımının öğrencilerin bilgilerini günlük yaşamla ilişkilendirebilme düzeylerine ve akademik başarılarına etkisi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Dicle Üniversitesi, Diyarbakır.
  • Çeliker, H. D., & Kara, M. (2020). Fen öğretiminde REACT’ın etkileri: 21. yüzyıl becerileri ve fene yönelik öz yeterlilik inançları. OPUS International Journal of Society Researches, 16(Eğitim ve Toplum Özel sayısı), 5732-5763. https://doi.org/10.26466/opus.701189
  • Demircioğlu, H., & Özdemir, R. (2019). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımının öğretmen adaylarının nanoteknoloji konusunu anlamaları üzerindeki etkisi. Journal of Computer and Education Research, 7(14), 314-336. https://doi.org/10.18009/jcer.576978
  • *Derman, A., & Badeli, Ö. (2017). İlkokul 4. Sınıf “saf madde ve karışım” konusunun öğretiminde 5e modeli ile desteklenen bağlam temelli öğretim yönteminin öğrencilerin kavramsal anlamalarına ve fene yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(4), 1860-1881. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2017.17.32772-363969
  • Dori, Y. J., Avargil, S., Kohen, Z., & Saar, L. (2018). Context-based learning and metacognitive prompts for enhancing scientific text comprehension. International Journal of Science Education, 40(10), 1198-1220. https://doi.org/10.1080/09500693.2018.1470351
  • Duran, E., & Bitir, T. (2024). Bağlam temelli kelime öğretiminin kelime kazanımına katkısı. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, (11), 70-94.
  • Erdoğan, H. (2023). Ortaokulda fen bilimleri dersinde bağlam temelli öğrenme yaklaşımının etkililiği. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Amasya Üniversitesi, Amasya.
  • Erdoğan, H., & Sağır, Ş. U. (2024). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımının “ses ve özellikleri” ünitesi öğrenme ürünlerine etkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 51-66. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1323790
  • Erickson, F. (2012). Qualitative research methods for science education. In Second international handbook of science education (pp. 1451-1469). Dordrecht: Springer Netherlands. https://doi.org/10.1007/978-1-4020-9041-7_93
  • Finfgeld, D.L., (2003). Metasynthesis: The State of the art-so far. Qualitative Health Research, 13(7), 893-904. https://doi.org/10.1177/1049732303253462
  • Genç, M., Söğüt, S., Gün Şahin, E., & Zeynoğlu, E. (2023). Fen eğitiminde yaşam temelli öğrenme üzerine bir sistematik derleme çalışması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(3), 538-550. https://doi.org/10.17556/erziefd.938861
  • *Genç, M., Ulugöl, S., & Ünsal, S. (2017). Ortaokul öğrencilerinin yaşam temelli öğrenme hakkındaki görüşleri. Researcher: Social Science Studies, 5(9), 244-255.
  • Gilbert, J. K. (2006). On the nature of “context” in chemical education. International Journal of Science Education, 28(9), 957-976. https://doi.org/10.1080/09500690600702470
  • Gülüm, İ. V. (2017). Farkındalık eğitim ve uygulamalarının terapistlerin kişisel yaşamlarına etkisi: Bir meta-sentez çalışması. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 7(47), 117-134.
  • Güneş, T., & Öner, Z. (2017). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımının öğrencilerin çevreye yönelik tutumlarına etkisi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 3(1), 345-355.
  • Güneş, L., & Yılmazlar, M. (2024). REACT stratejisine yönelik yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 125-140. https://doi.org/10.53629/sakaefd.1459839
  • Haidet, P., Jarecke, J., Adams, N. E., Stuckey, H. L., Green, M. J., Shapiro, D., ... & Wolpaw, D. R. (2016). A guiding framework to maximise the power of the arts in medical education: a systematic review and metasynthesis. Medical Education, 50(3), 320-331. https://doi.org/10.1111/medu.12925
  • Hırça, N. (2012). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımına uygun etkinliklerin öğrencilerin fizik konularını anlamasına ve fizik dersine karşı tutumuna etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(17), 313-325.
  • Hoon, C. (2013). Meta-synthesis of qualitative case studies: An approach to theory building. Organizational Research Methods, 16(4), 522-556. https://doi.org/10.1177/1094428113484969
  • İlhan, N., & Hoşgören, G. (2017). Fen bilimleri dersine yönelik yaşam temelli başarı testi geliştirilmesi: Asit baz konusu. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 5(2), 87-110.
  • İnci, T. (2019). Bağlam temelli öğrenme ortamı algısı, derse ilgi, derse katılım ve akademik güdülenme etkileşiminin ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri başarısına etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.
  • İnci, T., & Cubukcu, Z. (2022). Fen başarısında bağlam temelli öğrenme ortamı, ilgi, katılım ve güdülenme etkileşiminin rolü. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(35), 1006-1025. https://doi.org/10.35675/befdergi.910531
  • Jensen L. & Allen M. (1996) Meta-synthesis of qualitative findings. Qualitative Health Research 6(4), 553-560. https://doi.org/10.1177/104973239600600407
  • Kabuklu, Ü. N., & Kurnaz, M. A. (2019). Fen eğitimi alanında Türkiye’de yapılmış bağlam temelli öğretim konulu çalışmaların tematik incelemesi. Asian Journal of Instruction (E-AJI), 7(1), 32-53.
  • *Kara, E. (2022). Yaşam temelli öğrenme yaklaşımı ile desteklenen fen öğretimine bir aksiyon örneği. Yayımlanmamış doktora tezi. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Erzincan.
  • *Kara, F. (2016). 5. sınıf "maddenin değişimi" ünitesinde kullanılan bağlam temelli öğrenmenin öğrencilerin bilgilerini günlük yaşamla ilişkilendirme düzeyleri, akademik başarıları ve fene yönelik tutumlarına etkisi Doktora tezi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
  • Karslı, F., & Yiğit, M. (2015). Effect of context-based learning approach on 12 grade students’ conceptual understanding about alkanes. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 16(1), 43-62. https://doi.org/10.17679/iuefd.16124860
  • *Karslı, G. (2019). Yaşam temelli öğrenme yönteminin 8. sınıf ses ünitesinde öğrencilerin akademik başarısına ve tutumuna etkisi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
  • Kelley, T. & Kellam, N. (2009). A theoretical framework to guide the re-engineering of technology education. Journal of Technology Education, 20(2), 37-49.
  • Keskin, F., & Çam, A. (2019). Yaşam temelli REACT stratejisinin altıncı sınıf öğrencilerinin akademik başarısına ve fen okuryazarlığına etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (49), 38-59. https://doi.org/10.21764/maeuefd.375043
  • King, D., & Henderson, S. (2018) Context-based learning in the middle years: achieving resonance between the real-world field and environmental science concepts. International Journal of Science Education, 40(10), 1221-1238. https://doi.org/10.1080/09500693.2018.1470352
  • Maxwell, J. A. (2013). Qualitative research design: An interactive approach (3rd ed.). SAGE Publications.
  • Mohammed, M. A., Moles, R. J., & Chen, T. F. (2016). Meta-synthesis of qualitative research: the challenges and opportunities. International journal of clinical pharmacy, 38, 695-704. https://doi.org/10.1007/s11096-016-0289-2
  • Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., Altman, D. G., & The PRISMA Group. (2009). Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses: The PRISMA Statement. PLoS Med, 6(7), e1000097. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1000097
  • Mutlu, M., & Aydoğdu, M. (2003). Fen bilgisi eğitiminde Kolb’un yaşantısal öğrenme yaklaşımı. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(13), 15-29.
  • Naida, R., Korolova, N., Danylchenko, I., Chorna, H., & Sadova, H. (2022). Context-based learning in the process of training modern teachers (Preschool education). Amazonia Investiga, 11(52), 240-249
  • Nentwig, P., & Waddington, D. (2005). Context based learning of science. Waxmann
  • Ngozi, P. O. (2021). Enhancing science process skills acquisition in chemistry among secondary school students through context-based learning. Science Education International, 32(4), 323-330. https://doi.org/10.33828/sei.v32.i4.7
  • Noblit, G. W., & Hare, R. D. (1988). Meta-ethnography: Synthesizing qualitative studies. Sage Publications.
  • Obay, M. & Çelik, H.C. (2019). İlköğretim matematik öğretmen adayları bağlam temelli öğrenme hakkında ne düşünüyor? Nitel bir araştırma. Journal of Computer and Education Research, 7(14), 284-313. https://doi.org/10.18009/jcer.574528
  • Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., ... & Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 372, n71. https://doi.org/10.1136/bmj.n71
  • Panprueksa, K. (2012). Development of Science Instructional Model Emphasizing Contextual Approach to Enhance Analytical Thinking and Application of Knowledge For Lower Secondary School Students (Doctoral dissertation, Srinakharinwirot University).
  • Pilot, A., & Bulte, A. M. (2006). Why do you “need to know”? Context-based education. International Journal of Science Education, 28(9), 953-956. https://doi.org/10.1080/09500690600702462
  • Polat, S. (2015). The evaluation of qualitative studies in Turkey about critical thinking skills: A meta-synthesis study. International Online Journal of Educational Sciences,7(3), 229-243. http://dx.doi.org/10.15345/iojes.2015.02.022
  • Polat, S., & Ay, O. (2016). Meta-sentez: Kavramsal bir çözümleme. Journal of Qualitative Research in Education, 4(1), 52-64. http://dx.doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.4c2s3m
  • PRISMA. (2024). Transparent reporting of systematic reviews and meta-analyses. https://www.prisma-statement.org/
  • Rose, D. E. (2012). Context-based learning. In N. Seel (Ed.), Encyclopedia of the sciences of learning (pp. 799-802). New York: Springer US.
  • *Rusçuklu, P. (2017). Yaşam temelli öğrenme yaklaşımının 6. sınıf öğrencilerinin „maddenin tanecikli yapısı‟ ünitesindeki akademik başarı ve kalıcılıklarına etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
  • Sandelowski, M., & Barroso, J. (2006). Handbook for synthesizing qualitative research. Springer Publishing Company. 0826156959
  • *Sarı Ay, Ö. (2017). Yaşam temelli fen eğitiminin öğrenci başarısına ve çevre bilinci üzerine etkisi. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • *Sarıoğlu, S., Yıldız, G., Ormancı, Ü., & Çepni, S. (2021). 4. sınıf fen bilimleri dersi madde ve özellikleri ünitesinde kullanılan bağlam temelli etkinliklere ilişkin öğrenci görüşleri: Durum çalışması. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 9(2), 334-360.
  • Sertdemir, Y., & Yener, Y. (2023). Laboratuvar Yöntemiyle Desteklenen Bağlam Temelli Öğretimin Canlılar Dünyasına Yolculuk Ünitesindeki Öğrenci Akademik Başarısına Etkisinin İncelenmesi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 11(1), 112-131.
  • Sevian, H., Dori, Y. J., & Parchmann, I. (2018). How does STEM context-based learning work: What we know and what we still do not know. International Journal of Science Education, 40(10), 1095-1107. https://doi.org/10.1080/09500693.2018.1470346
  • *Şimşek, F. (2022). Bağlam temelli stem etkinliklerinin öğrencilerin bilimsel okuryazarlıkları ve stem’e yönelik güdülenmeleri ile fene ilişkin tutum ve kaygıları üzerine etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara.
  • Tatlı, A., & Bilir, V. (2021). Ortaokul öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri üzerine react stratejisinin etkisi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (43), 120-144. https://doi.org/10.33418/ataunikkefd.824326
  • Thomas, J., & Harden, A. (2008). Methods for the thematic synthesis of qualitative research in systematic reviews. BMC Medical Research Methodology, 8(1), 45. https://doi.org/10.1186/1471-2288-8-45
  • Tsadik Getu, G., kidan Mebrahitu, G., & Yohannes, G. (2024). Effects of context-based teaching chemistry on students' achievement: A systematic review. Jurnal Pijar Mipa, 19(2), 190-197. https://doi.org/10.29303/jpm.v19i2.6458
  • Tulum, G. (2019). Fen bilimleri dersi ışık konusuna yönelik geliştirilen bağlam temelli materyalin akademik başarı üzerine etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
  • Tutal, Ö. (2023). Does context-based learning increase academic achievement and learning retention?: A review based on meta-analysis. Journal of Practical Studies in Education, 4(5), 1-16. https://doi.org/10.46809/jpse.v4i5.71
  • *Ültay, N., Tanrıverdi, A., & Eren, G. (2024). 4. sınıf öğrencilerinin insan ve çevre konusunu REACT stratejisi ile öğrenme deneyimi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 450-464. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1131120
  • Walsh, D., & Downe, S. (2005). Meta‐synthesis method for qualitative research: a literature review. Journal of advanced nursing, 50(2), 204-211. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2005.03380.x
  • Yıldırım, G., & Gültekin, M. (2017). İlkokul 4. sınıf fen ve teknoloji dersinde bağlam temelli öğrenme uygulamaları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 81-101.
  • Yu, K. C., Fan, S. C., & Lin, K. Y. (2015). Enhancing students’problem-solving skills through context-based learning. International Journal of Science and Mathematics Education, 13, 1377-1401. https://doi.org/10.1007/s10763-014-9567-4
  • Yulaisa, G., & Desnita, D. (2024). The effect of using context-based learning videos on fluid materials on students critical thinking ability. Jurnal Pijar Mipa, 19(3), 391-395. https://doi.org/10.29303/jpm.v19i3.6510
  • *Yüzbaşıoğlu, M. K. (2022). Kuvvetin ölçülmesi ve sürtünme" ünitesine yönelik bağlam temelli tasarlanan çizgi romanların öğrencilerin temellendirilmiş zihinsel model gelişimine etkisi. Doktora tezi. Kastamonu Üniversitesi, Kastamonu.

The Role of Context-Based Learning in Science Education of Primary and Secondary School Students: A Meta-Synthesis Study

Yıl 2026, Sayı: 2026, 1 - 15, 06.02.2026

Oğuzhan Nacaroğlu

https://doi.org/10.17556/erziefd.1682972

Öz

This study examines the aims, results, and recommendations of studies using the context-based learning (CBL) approach in science education of primary (3rd-4th grade) and middle school students through meta-synthesis. The research process was structured and reported based on PRISMA 2020 criteria. In the context of inclusion and exclusion criteria, articles in the Web of Science, DergiPark, and ERIC databases, as well as theses in the Turkish Council of Higher Education Thesis Center database, were examined. Sixteen studies between 2015 and 2024 were included in the meta-synthesis study. The process steps recommended by Braun and Clarke (2006) were followed in the data analysis. The research found that a significant portion of the studies examined the impact of CBL on academic achievement, attitudes, and conceptual understanding. When the results were examined, most of the studies reported that CBL facilitated learning and supported 21st-century skills and sustained learning. However, CBL also had negative aspects in terms of process, environment, and communication. The study recommendations were presented under the categories of teacher, implementation, content, and research. A conceptual model for the CBL implementation process was presented as a result of the analyses. Recommendations were made based on the findings.

Anahtar Kelimeler

Context-based learning meta-synthesis science education primary and secondary school students

Kaynakça

  • Achor, E. E., Jack, G. U., & Uzomah, T. (2024). Use of context-based learning strategy and secondary students' academic achievement in Physics. International Centre for Science, Humanities & Education Research (ICSHER) Journal, 5(4), 15-29. https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4888835
  • *Adanur, E. (2023). 6. sınıf öğrencilerinin bağlam temelli STEM etkinliklerine yönelik deneyimlerinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  • *Akın Yanmaz, E. (2021). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımına göre geliştirilen rehber materyallerin ortaokul 7.sınıf öğrencilerinin kavramsal anlamaları üzerine etkisi: “Aynalar ve ışığın soğurulması” etkinliği (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Giresun Üniversitesi.
  • Arık Güngör, B., & Saraçoğlu, S. (2023). Fen eğitiminde bağlam temelli öğrenme yaklaşımı konulu tezlerin içerik analizi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 13(2), 564-598. https://doi.org/10.18039/ajesi.1118396
  • Arık Güngör, B., Bektaş, O., & Saraçoğlu, S. (2024). Teacher self-efficacy scale towards context-based science learning: Validity and reliability study. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi [Journal of Theoretical Educational Science], 17(3), 499-538. https://doi.org/10.30831/akukeg.1388214
  • Arıkan, İ., & Çakmak, Z. (2023). The effect of context based learning approach on students’ academic achievement, financial literacy and retention of learning in socilal studies. Van Yüzüncü Yıl University the Journal of Social Sciences Institute, 59, 153-183. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1189436
  • Avargil, S., Herscovitz, O., & Dori, Y. J. (2012). Teaching thinking skills in context-based learning: Teachers’ challenges and assessment knowledge. Journal of Science Education and Technology, 21, 207-225. https://doi.org/10.1007/s10956-011-9302-7
  • Ayvacı, H.Ş., & Köroğlu Ergel, B. G. (2024). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımına dayalı bilgisayar destekli ders materyalinin öğrencilerin fen bilgisi dersi başarısına ve tutuma etkisi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 71-96. https://doi.org/10.17679/inuefd.1205081
  • Ayvacı, H.Ş. (2010). Fizik öğretmenlerinin bağlam temelli yaklaşım hakkındaki görüşleri. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (15), 42-51.
  • *Baydere, F.K., & Bülbül, F. (2021). REACT stratejisinin 7. sınıf öğrencilerinin ampullerin bağlanma şekilleri konusundaki kavramsal anlamalarına etkisi. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 7(2), 116-135. https://doi.org/10.47714/uebt.874430
  • *Baydere, F.K., & Kır, H. Ş. (2021). REACT stratejisine göre hazırlanmış bir öğretim materyalinin etkililiğinin incelenmesi: “Sesin yayılması” ve “sesin farklı ortamlarda farklı duyulması”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 9(1), 89-110.
  • *Baydere, F.K., & Kurtoğlu, S. (2020). 5. sınıf öğrencilerinin biyolojik çeşitlilik konusundaki kavramsal anlamalarına REACT stratejisinin etkisi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 1015-1041. https://doi.org/10.33711/yyuefd.800921
  • Baydere, F.K., & Yanmaz, E. A. (2021). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımının REACT stratejisine göre geliştirilen öğretim materyalleri ile ilgili 7. sınıf öğrencilerinin görüşleri: Aynalar ve ışığın soğurulması. PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(1), 45-62. https://doi.org/10.25272/j.2149-8385.2021.7.1.05
  • Bennett, J., Lubben, F., & Hogarth, S. (2007). Bringing science to life: A synthesis of the research evidence on the effects of context-based and STS approaches to science teaching. Science Education, 91(3), 347–370. https://doi.org/10.1002/sce.20186
  • Berns, R. G., & Erickson, P. M. (2001). Contextual teaching and learning: Preparing students for the new economy. The Highlight Zone: Research @ Work No. 5. Columbus, OH.
  • Booth, A., Sutton, A., & Papaioannou, D. (2016). Systematic approaches to a successful literature review. Sage Publishing.
  • Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
  • Crawford, M. L. (2001). Teaching contextually: Research, rationale, and techniques for improving student motivation and achievement in mathematics and science. CCI Publishing.
  • Çelebi, E. (2021). 8. sınıf basınç ünitesi öğretiminde uygulanan bağlam temelli öğrenme yaklaşımının öğrencilerin bilgilerini günlük yaşamla ilişkilendirebilme düzeylerine ve akademik başarılarına etkisi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Dicle Üniversitesi, Diyarbakır.
  • Çeliker, H. D., & Kara, M. (2020). Fen öğretiminde REACT’ın etkileri: 21. yüzyıl becerileri ve fene yönelik öz yeterlilik inançları. OPUS International Journal of Society Researches, 16(Eğitim ve Toplum Özel sayısı), 5732-5763. https://doi.org/10.26466/opus.701189
  • Demircioğlu, H., & Özdemir, R. (2019). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımının öğretmen adaylarının nanoteknoloji konusunu anlamaları üzerindeki etkisi. Journal of Computer and Education Research, 7(14), 314-336. https://doi.org/10.18009/jcer.576978
  • *Derman, A., & Badeli, Ö. (2017). İlkokul 4. Sınıf “saf madde ve karışım” konusunun öğretiminde 5e modeli ile desteklenen bağlam temelli öğretim yönteminin öğrencilerin kavramsal anlamalarına ve fene yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(4), 1860-1881. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2017.17.32772-363969
  • Dori, Y. J., Avargil, S., Kohen, Z., & Saar, L. (2018). Context-based learning and metacognitive prompts for enhancing scientific text comprehension. International Journal of Science Education, 40(10), 1198-1220. https://doi.org/10.1080/09500693.2018.1470351
  • Duran, E., & Bitir, T. (2024). Bağlam temelli kelime öğretiminin kelime kazanımına katkısı. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, (11), 70-94.
  • Erdoğan, H. (2023). Ortaokulda fen bilimleri dersinde bağlam temelli öğrenme yaklaşımının etkililiği. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Amasya Üniversitesi, Amasya.
  • Erdoğan, H., & Sağır, Ş. U. (2024). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımının “ses ve özellikleri” ünitesi öğrenme ürünlerine etkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 51-66. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1323790
  • Erickson, F. (2012). Qualitative research methods for science education. In Second international handbook of science education (pp. 1451-1469). Dordrecht: Springer Netherlands. https://doi.org/10.1007/978-1-4020-9041-7_93
  • Finfgeld, D.L., (2003). Metasynthesis: The State of the art-so far. Qualitative Health Research, 13(7), 893-904. https://doi.org/10.1177/1049732303253462
  • Genç, M., Söğüt, S., Gün Şahin, E., & Zeynoğlu, E. (2023). Fen eğitiminde yaşam temelli öğrenme üzerine bir sistematik derleme çalışması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(3), 538-550. https://doi.org/10.17556/erziefd.938861
  • *Genç, M., Ulugöl, S., & Ünsal, S. (2017). Ortaokul öğrencilerinin yaşam temelli öğrenme hakkındaki görüşleri. Researcher: Social Science Studies, 5(9), 244-255.
  • Gilbert, J. K. (2006). On the nature of “context” in chemical education. International Journal of Science Education, 28(9), 957-976. https://doi.org/10.1080/09500690600702470
  • Gülüm, İ. V. (2017). Farkındalık eğitim ve uygulamalarının terapistlerin kişisel yaşamlarına etkisi: Bir meta-sentez çalışması. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 7(47), 117-134.
  • Güneş, T., & Öner, Z. (2017). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımının öğrencilerin çevreye yönelik tutumlarına etkisi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 3(1), 345-355.
  • Güneş, L., & Yılmazlar, M. (2024). REACT stratejisine yönelik yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 125-140. https://doi.org/10.53629/sakaefd.1459839
  • Haidet, P., Jarecke, J., Adams, N. E., Stuckey, H. L., Green, M. J., Shapiro, D., ... & Wolpaw, D. R. (2016). A guiding framework to maximise the power of the arts in medical education: a systematic review and metasynthesis. Medical Education, 50(3), 320-331. https://doi.org/10.1111/medu.12925
  • Hırça, N. (2012). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımına uygun etkinliklerin öğrencilerin fizik konularını anlamasına ve fizik dersine karşı tutumuna etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(17), 313-325.
  • Hoon, C. (2013). Meta-synthesis of qualitative case studies: An approach to theory building. Organizational Research Methods, 16(4), 522-556. https://doi.org/10.1177/1094428113484969
  • İlhan, N., & Hoşgören, G. (2017). Fen bilimleri dersine yönelik yaşam temelli başarı testi geliştirilmesi: Asit baz konusu. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 5(2), 87-110.
  • İnci, T. (2019). Bağlam temelli öğrenme ortamı algısı, derse ilgi, derse katılım ve akademik güdülenme etkileşiminin ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri başarısına etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.
  • İnci, T., & Cubukcu, Z. (2022). Fen başarısında bağlam temelli öğrenme ortamı, ilgi, katılım ve güdülenme etkileşiminin rolü. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(35), 1006-1025. https://doi.org/10.35675/befdergi.910531
  • Jensen L. & Allen M. (1996) Meta-synthesis of qualitative findings. Qualitative Health Research 6(4), 553-560. https://doi.org/10.1177/104973239600600407
  • Kabuklu, Ü. N., & Kurnaz, M. A. (2019). Fen eğitimi alanında Türkiye’de yapılmış bağlam temelli öğretim konulu çalışmaların tematik incelemesi. Asian Journal of Instruction (E-AJI), 7(1), 32-53.
  • *Kara, E. (2022). Yaşam temelli öğrenme yaklaşımı ile desteklenen fen öğretimine bir aksiyon örneği. Yayımlanmamış doktora tezi. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Erzincan.
  • *Kara, F. (2016). 5. sınıf "maddenin değişimi" ünitesinde kullanılan bağlam temelli öğrenmenin öğrencilerin bilgilerini günlük yaşamla ilişkilendirme düzeyleri, akademik başarıları ve fene yönelik tutumlarına etkisi Doktora tezi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
  • Karslı, F., & Yiğit, M. (2015). Effect of context-based learning approach on 12 grade students’ conceptual understanding about alkanes. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 16(1), 43-62. https://doi.org/10.17679/iuefd.16124860
  • *Karslı, G. (2019). Yaşam temelli öğrenme yönteminin 8. sınıf ses ünitesinde öğrencilerin akademik başarısına ve tutumuna etkisi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
  • Kelley, T. & Kellam, N. (2009). A theoretical framework to guide the re-engineering of technology education. Journal of Technology Education, 20(2), 37-49.
  • Keskin, F., & Çam, A. (2019). Yaşam temelli REACT stratejisinin altıncı sınıf öğrencilerinin akademik başarısına ve fen okuryazarlığına etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (49), 38-59. https://doi.org/10.21764/maeuefd.375043
  • King, D., & Henderson, S. (2018) Context-based learning in the middle years: achieving resonance between the real-world field and environmental science concepts. International Journal of Science Education, 40(10), 1221-1238. https://doi.org/10.1080/09500693.2018.1470352
  • Maxwell, J. A. (2013). Qualitative research design: An interactive approach (3rd ed.). SAGE Publications.
  • Mohammed, M. A., Moles, R. J., & Chen, T. F. (2016). Meta-synthesis of qualitative research: the challenges and opportunities. International journal of clinical pharmacy, 38, 695-704. https://doi.org/10.1007/s11096-016-0289-2
  • Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., Altman, D. G., & The PRISMA Group. (2009). Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses: The PRISMA Statement. PLoS Med, 6(7), e1000097. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1000097
  • Mutlu, M., & Aydoğdu, M. (2003). Fen bilgisi eğitiminde Kolb’un yaşantısal öğrenme yaklaşımı. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(13), 15-29.
  • Naida, R., Korolova, N., Danylchenko, I., Chorna, H., & Sadova, H. (2022). Context-based learning in the process of training modern teachers (Preschool education). Amazonia Investiga, 11(52), 240-249
  • Nentwig, P., & Waddington, D. (2005). Context based learning of science. Waxmann
  • Ngozi, P. O. (2021). Enhancing science process skills acquisition in chemistry among secondary school students through context-based learning. Science Education International, 32(4), 323-330. https://doi.org/10.33828/sei.v32.i4.7
  • Noblit, G. W., & Hare, R. D. (1988). Meta-ethnography: Synthesizing qualitative studies. Sage Publications.
  • Obay, M. & Çelik, H.C. (2019). İlköğretim matematik öğretmen adayları bağlam temelli öğrenme hakkında ne düşünüyor? Nitel bir araştırma. Journal of Computer and Education Research, 7(14), 284-313. https://doi.org/10.18009/jcer.574528
  • Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., ... & Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 372, n71. https://doi.org/10.1136/bmj.n71
  • Panprueksa, K. (2012). Development of Science Instructional Model Emphasizing Contextual Approach to Enhance Analytical Thinking and Application of Knowledge For Lower Secondary School Students (Doctoral dissertation, Srinakharinwirot University).
  • Pilot, A., & Bulte, A. M. (2006). Why do you “need to know”? Context-based education. International Journal of Science Education, 28(9), 953-956. https://doi.org/10.1080/09500690600702462
  • Polat, S. (2015). The evaluation of qualitative studies in Turkey about critical thinking skills: A meta-synthesis study. International Online Journal of Educational Sciences,7(3), 229-243. http://dx.doi.org/10.15345/iojes.2015.02.022
  • Polat, S., & Ay, O. (2016). Meta-sentez: Kavramsal bir çözümleme. Journal of Qualitative Research in Education, 4(1), 52-64. http://dx.doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.4c2s3m
  • PRISMA. (2024). Transparent reporting of systematic reviews and meta-analyses. https://www.prisma-statement.org/
  • Rose, D. E. (2012). Context-based learning. In N. Seel (Ed.), Encyclopedia of the sciences of learning (pp. 799-802). New York: Springer US.
  • *Rusçuklu, P. (2017). Yaşam temelli öğrenme yaklaşımının 6. sınıf öğrencilerinin „maddenin tanecikli yapısı‟ ünitesindeki akademik başarı ve kalıcılıklarına etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
  • Sandelowski, M., & Barroso, J. (2006). Handbook for synthesizing qualitative research. Springer Publishing Company. 0826156959
  • *Sarı Ay, Ö. (2017). Yaşam temelli fen eğitiminin öğrenci başarısına ve çevre bilinci üzerine etkisi. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • *Sarıoğlu, S., Yıldız, G., Ormancı, Ü., & Çepni, S. (2021). 4. sınıf fen bilimleri dersi madde ve özellikleri ünitesinde kullanılan bağlam temelli etkinliklere ilişkin öğrenci görüşleri: Durum çalışması. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 9(2), 334-360.
  • Sertdemir, Y., & Yener, Y. (2023). Laboratuvar Yöntemiyle Desteklenen Bağlam Temelli Öğretimin Canlılar Dünyasına Yolculuk Ünitesindeki Öğrenci Akademik Başarısına Etkisinin İncelenmesi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 11(1), 112-131.
  • Sevian, H., Dori, Y. J., & Parchmann, I. (2018). How does STEM context-based learning work: What we know and what we still do not know. International Journal of Science Education, 40(10), 1095-1107. https://doi.org/10.1080/09500693.2018.1470346
  • *Şimşek, F. (2022). Bağlam temelli stem etkinliklerinin öğrencilerin bilimsel okuryazarlıkları ve stem’e yönelik güdülenmeleri ile fene ilişkin tutum ve kaygıları üzerine etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara.
  • Tatlı, A., & Bilir, V. (2021). Ortaokul öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri üzerine react stratejisinin etkisi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (43), 120-144. https://doi.org/10.33418/ataunikkefd.824326
  • Thomas, J., & Harden, A. (2008). Methods for the thematic synthesis of qualitative research in systematic reviews. BMC Medical Research Methodology, 8(1), 45. https://doi.org/10.1186/1471-2288-8-45
  • Tsadik Getu, G., kidan Mebrahitu, G., & Yohannes, G. (2024). Effects of context-based teaching chemistry on students' achievement: A systematic review. Jurnal Pijar Mipa, 19(2), 190-197. https://doi.org/10.29303/jpm.v19i2.6458
  • Tulum, G. (2019). Fen bilimleri dersi ışık konusuna yönelik geliştirilen bağlam temelli materyalin akademik başarı üzerine etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
  • Tutal, Ö. (2023). Does context-based learning increase academic achievement and learning retention?: A review based on meta-analysis. Journal of Practical Studies in Education, 4(5), 1-16. https://doi.org/10.46809/jpse.v4i5.71
  • *Ültay, N., Tanrıverdi, A., & Eren, G. (2024). 4. sınıf öğrencilerinin insan ve çevre konusunu REACT stratejisi ile öğrenme deneyimi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 450-464. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1131120
  • Walsh, D., & Downe, S. (2005). Meta‐synthesis method for qualitative research: a literature review. Journal of advanced nursing, 50(2), 204-211. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2005.03380.x
  • Yıldırım, G., & Gültekin, M. (2017). İlkokul 4. sınıf fen ve teknoloji dersinde bağlam temelli öğrenme uygulamaları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 81-101.
  • Yu, K. C., Fan, S. C., & Lin, K. Y. (2015). Enhancing students’problem-solving skills through context-based learning. International Journal of Science and Mathematics Education, 13, 1377-1401. https://doi.org/10.1007/s10763-014-9567-4
  • Yulaisa, G., & Desnita, D. (2024). The effect of using context-based learning videos on fluid materials on students critical thinking ability. Jurnal Pijar Mipa, 19(3), 391-395. https://doi.org/10.29303/jpm.v19i3.6510
  • *Yüzbaşıoğlu, M. K. (2022). Kuvvetin ölçülmesi ve sürtünme" ünitesine yönelik bağlam temelli tasarlanan çizgi romanların öğrencilerin temellendirilmiş zihinsel model gelişimine etkisi. Doktora tezi. Kastamonu Üniversitesi, Kastamonu.
Toplam 83 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Fen Bilgisi Eğitimi
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Oğuzhan Nacaroğlu 0000-0001-8516-9152

Gönderilme Tarihi 24 Nisan 2025
Kabul Tarihi 9 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi 6 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Sayı: 2026

Kaynak Göster

APA Nacaroğlu, O. (2026). İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerinin Fen Eğitiminde Bağlam Temelli Öğrenmenin Rolü: Bir Meta-sentez Çalışması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2026, 1-15. https://doi.org/10.17556/erziefd.1682972

Amaç ve Kapsam

Uluslararası hakemli bir dergi olan EUJEF genel olarak Türkiye’de ve dünyada etkili eğitim sistemlerinin geliştirilmesine ve eğitimin nitelikli bir şekilde uygulanmasına hizmet etmeyi amaçlamaktadır. Bu genel amaç doğrultusunda EUJEF eğitim alanında yayın yapan araştırmacıların çalışmalarını ulaşılabilir kılmayı, eğitim alanındaki özgün ve güncel çalışmaları ön plana çıkarmayı, eğitim alanında çalışan uzmanlara etkili uygulama örnekleri sunmayı, araştırmacı ve uygulayıcıların eğitim alanındaki güncel çalışmaları takip edebileceği bir platform oluşturmayı hedeflemektedir. 

Bu amaçlar doğrultusunda eğitim bilimleri ve eğitim-öğretim süreçleri ile ilgili çalışmalar EUJEF’in kapsamında yer almaktadır. Okul öncesi eğitimden yüksek öğretime, yüksek öğretimden yaşam boyu eğitime kadar eğitimin tüm kademelerine yönelik eğitim-öğretim süreçlerinin herhangi bir bileşenine odaklanan çalışmalar EUJEF’in yayın odağında yer almaktadır. Bu kapsamda EUJEF özellikle aşağıda sıralanan makalelerin yayınlanmasına odaklanmaktadır;

• Tüm eğitim kademelerin eğitimin niteliğini ve eğitim-öğretim uygulamalarını geliştirmeyi amaçlayan çalışmalar,
• Tüm eğitim kademelerinde karşılaşılan eğitimle ilgili problemleri araştıran ve bu problemlerin çözümüne yönelik öneri sağlayan çalışmalar,
• Eğitimde psikolojik hizmetler, kariyer gelişimi, eğitim yönetimi, eğitimde program geliştirme, teknoloji kullanımı gibi eğitim bilimleri ile ilgili çalışmalar,
• Öğretmen eğitimine yönelik problemlere, daha nitelikli eğitim sistemlerine ve uygulamalarına odaklanan çalışmalar,
• Eğitim-öğretim süreçlerine paydaşların (aile, toplum, sağlık hizmetleri, vb.) katılımına odaklanan çalışmalar,
• Eğitim-öğretim süreçlerinde kullanılan ölçme ve değerlendirme araçlarının geliştirilmesine ve kullanılmasına odaklanan çalışmalar
• Eğitimle ilgili multidisipliner ve transdisipliner çalışmalar.

EUJEF’in amaç ve kapsamı ile tutarlı olarak EUJEF’te kabul edilen çalışmalar eğitim alanında uygulamalara yönelik çıkarımların tartışmasını içermelidir.


Kapsam Dışında Olan Çalışmalar
Temel odak noktası eğitim ve eğitim bilimleri olmayan çalışmalar EUJEF’in yayın kapsamı içerisinde yer almamaktadır. Bu bağlamda aşağıda belirtilen alanlarda yer alan çalışmalar EUJEF’in yayın kapsamı dışında olup değerlendirme sürecine alınmamaktadır.

  • Eğitim-öğretim süreçleri ile ilişkili olan bir konuyu, konunun sahip olduğu bilim alanı temelinde ele alan ve eğitime yönelik çıkarımları bulunmayan çalışmalar. Örneğin tarihsel bir olayı, matematikte bir teoremi, sanat alanında kullanılan bir tekniği, spora özgü bir konuyu kendi alanı itibariyle inceleyen ve eğitim süreçlerine yönelik bulgu ve çıkarım içermeyen çalışmalar EUJEF’in kapsamı dışında yer almaktadır.
  • Belirli bir derste kullanılan bir öğretim yönteminin öğrenci bilgi ve başarısına etkisini veya öğrenci görüşlerini belirlemeye yönelik çalışmalar. Örneğin matematik dersinin kümeler konusunun çizgi filmlerle işlenmesinin kümeler konusundaki başarıya etkisini belirlemeyi amaçlayan bir çalışma kapsam dışında yer almaktadır.
  • Belir bir konu alanında yer alan çalışmaların zaman içerisindeki değişimine ve/veya demografik özelliklerine odaklanan çalışmalar. Örneğin belirli bir zaman aralığında belirli bir konu alanında yapılan çalışmaların betimsel özellikleri bağlamında incelendiği çalışmalar EUJEF’in kapsamı dışında yer almaktadır. Aynı şekilde ders kitaplarının veya eğitim müfredatının demografik açıdan incelendiği çalışmalar da kapsam dışında yer almaktadır. Ancak EUJEF’in amaç ve kapsamında belirtilen durumlara doğrudan temas eden ve eğitim alanına özgü çıkarımları olan çalışmalar değerlendirmeye alınabilir.
  • Sadece demografik veya kategorik verilerin (sınıf düzeyi, okul türü, bölüm, cinsiyet, vb.) toplandığı ve sadece temel düzeyde istatistik tekniklerinin kullanılarak demografik bulguların (bir değişkene ait puanların dağılımı, bir değişkene ait puanların cinsiyet veya sınıf düzeyine göre değişimi, vb.) elde edildiği çalışmalar.
  • Nite yönteme sahip olup nitel bulguların özellikle nicel düzeyde (frekans ve yüzdelerin hesaplanması) analiz edildiği, belirli bir konuda katılımcıların görüşlerinin kategorik düzeyde alındığı, belirli bir konuda metaforların üretilmesine odaklanan çalışmalar,
  • Eğitim bilimleri dışındaki kendi alanına özgü çalışmalar. Örneğin mühendislik eğitimi, muhasebe eğitimi, hemşirelik eğitimi gibi çalışmalar. 

YAZIM KURALLARI
Makale Gönderimi
Makale gönderiminde aşağıda belirtilen dosyalar yazım kurallarına göre düzenlenerek ayrı ayrı olacak şekilde sisteme yüklenmelidir.
1. Başlık Sayfası
2. Makale Ana Metni
3. Etik Kurul İzin Belgesi
4. Benzerlik Raporu
5. Telif Hakkı Formu
6. Kapak Yazısı
7. Hakeme/Editöre Cevap Mektubu

Makale Gönderim Dosyası
1. Başlık Sayfası
Başlık sayfası hem Türkçe hem de İngilizce olarak hazırlanacaktır. Başlık sayfası makalenin tam ismini (en fazla 15 kelime), yazarların ad ve soyadlarını, unvan ve kurum bilgilerini, ORCID bilgilerini ve e-posta bilgilerini içermelidir. Ayrıca sayfanın altında alt bilgi olarak sorumlu yazarın iletişim ve açık adres bilgilerini de içermelidir.
Makale başlığı sayfanın en üstünde, ilk harfler büyük, Times New Roman 11 punto, ortalı ve kalın, 1,5 satır aralığında yazılmalıdır.
Makale başlığının altında yazarlar sırasıyla İsim Soyisim şeklinde verilmeli ve yazarlar arasına virgül konulmalıdır. Yazarlara ait unvan, kurum, e-posta ve ORCID bilgileri yazar isimlerinin hemen altında dipnot ile verilmelidir.


2. Makale Ana Metni
Makale ana metni yazarların isim soyisim ve iletişim bilgilerini veya yazarların kimliklerini açığa çıkartacak herhangi bir bilgiyi içermemelidir. Genel olarak aşağıda belirtilen kurallara uygun şekilde hazırlanmalıdır.
Önemli: Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür. Bu bağlamda, makale ana metinde, yazar(lar)a ait kimlik, kurum, yayın gibi kişisel bilgileri barındıran içeriklere yer verilmemesi hususuna dikkat edilmelidir.

Sayfa Yapısı ve Yazım Kuralları
Önemli: Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi’ne gönderilecek makale için hazır şablon bulunmamaktadır. Aşağıda belirtilen kurallar göz önüne alınarak makalenizi düzenleyiniz.

Makalede kullanılacak yazı tipi Times New Roman ve yazı karakterinin büyüklüğü 11 punto olmalıdır. Makale A4 boyutlarındaki sayfaya, tüm kenarlarından (sağ, sol, üst ve alt) 2,5 cm boşluk olacak şekilde iki yana dayalı yazılmalıdır. Paragraf başlarında girinti olmalıdır. Paragraf sonrasında 12nk boşluk bırakılmalıdır. Makalede kullanılacak satır aralığı 1,5 olmalıdır.

Başlıklar
Makalede numaralandırışmış başlıklar kullanılmamalıdır. Birinci derece başlıklar soldan hizalı, kalın, her kelimenin ilk harfleri büyük olmalıdır. İkinci derece başlıklar soldan girintili, her kelimenin ilk harfleri büyük, kalın olmalıdır. Üçüncü derece başlıklar soldan girintili, cümle düzeni, kalın olmalıdır. Dördüncü derece başlıklar soldan girintili, cümle düzeni olmalıdır.

Tablolar
Tablo içeriğindeki yazılar 10-12 punto olmalıdır. Tablo başlığı kalın, tablo metni cümle düzeni olmalıdır. Tablonun üzerinde yer almalıdır. Tablo içeriğinde APA7 formatına göre düzenlenmelidir. Sadece Tablo başlığı altında ve ana bölümleri ayırmada satır çizgileri kullanılmalıdır. Tablolar Word formatında ve düzenlenebilir şekilde hazırlanmalıdır.

Şekil ve grafikler
Şekiller sayfanın ortasında yer almalıdır. Şekil başlığı şeklin altın da ortalı şekilde yer almalıdır. Şekil başlığı kalın, şekil metni cümle düzeninde yer almalıdır.

Makalenin Bölümleri
Makalenin ana metni içerisinde başlık, Türkçe ve İngilizce öz/özet, giriş, yöntem, bulgular, tartışma, sonuç ve öneriler, kaynakça ve genişletilmiş İngilizce özet başlıklarını içermelidir.

Makale başlığı. Sayfanın en üstünde, ilk harfler büyük, Times New Roman 11 punto, ortalı ve kalın, 1,5 satır aralığında yazılmalıdır.

Özet
Her makalenin başında Türkçe ve İngilizce özeti bulunmalıdır. Makalenin dili Türkçe ise "Özet", İngilizce ise "Abstract" başa gelmelidir. Özetlerde araştırmanın amacı, yöntemi, örneklem veya çalışma grubu, veri toplama aracı ve önemli bulunan sonuçlara yer verilmelidir. Özetler, iki yana yaslı ve 150-200 sözcüğü geçmeyecek şekilde yazılmalıdır. Özet Times New Roman yazı karakterinde, 10 punto ve tek satır aralıklı yazılmalıdır. Özetlerin altında, makalenin içeriğini yansıtacak 4-6 Türkçe anahtar sözcük bulunmalıdır. Koyu yazılmış olan Özet başlığından sonra iki nokta konur ve metin aynı satırdan devam eder.

Giriş
Bu bölümde çalışmanın problemi, amacı, öneminden bahsedilmeli, ilgili literatür ortaya konulmalıdır. Giriş yapılan çalışmanın kuramsal temellerini kitabi olmayan bir şekilde temel kaynaklara dayalı olarak açıklamalı, özellikle anahtar kelime ve ele alınan değişkenler açıklanmalıdır. Aynı zamanda çalışma ile ilgili alanda yapılmış çalışmalara girişte yer verilmelidir. Bu bölümde de gerekirse alt başlıklar yazar tarafından kullanılabilir. Giriş içerisinde alt başlık ya da yeni bir paragraf ile çalışmanın amacı sade, anlaşılır olarak mutlaka verilmeli ve araştırma hipotez/problem/sorularına temel oluşturmalıdır. Yazılan amacın, girişte anılan kuramsal yapı ve literatür çerçevesinde oluşturulmuş bir problem durumuna dayanmasına dikkat edilmelidir.

Yöntem
Bu bölümde araştırma sorularına cevap aranması için benimsenen yol anlaşılır olarak sergilenmelidir. Bunun için araştırmanın türüne göre değişiklikler yapılabilmek koşuluyla şu alt başlıklar açıklanmalıdır; araştırmanın deseni, çalışma grubu/örneklem, veri toplama araçları, veri analizi, süreç/işlem. Araştırmanın deseni araştırma soruları ve süreç ile bağlantılı olacak şekilde verilmeli, veri toplama araçlarının psikometrik özellikleri tanıtılmalıdır. Verilerin analizi için veri üzerinde yapılan çalışmalar ve analiz tekniğine karar verme süreci gerekli ise yapılan analizi kısa tanıtımı yapılmalıdır.
Bu kısımda ayrıca etik kurul bilgilerine (kurul adı, tarihi ve belge sayı numarası) yer verilmelidir. Etik kurul veren kurum adı XXX şeklinde yazılmalı, üniversite ve kurum adı açık bir şekilde verilmemelidir. Bu bilgi değerlendirme sonrasında yazılacaktır.

Bulgular
Bu bölümde araştırma bulguları yazılmalıdır. Bu bölüm makalenin genelinde belirtilen yazım kurallarına göre yazılmalıdır. Tablo ve şekiller yazım kurallarına göre yazılmalıdır. Bulgularda rakamların, formüllerin ve istatistiki bulguların gösteriminde APA 7 kuralları takip edilmelidir.

Tartışma
Bu bölümde araştırmanın sonuçları ortaya konulmalı, elde edilen sonuçların ne anlama geldiği farklı veri kaynakları ve ilgili literatürle karşılaştırılmalıdır. Bu bölümün sadece araştırmanın bulgularını destekleyen veya desteklemeyen önceki çalışmaların listelenmemesine özellikle dikkat edilmeli, araştırma bulguları ilgili kuramsa yapı ve alanyazın çerçevesinde tartışılmalıdır. Aynı zamanda araştırmanın sahip olduğu sınırlılıklar da verilmelidir.

Sonuç ve Öneriler
Bu bölümde araştırmanın bulgularına ilişkin sonuçlar ve öneriler yazılmalıdır. Sonuç araştırma bulgularının özeti şeklinde olmamalı, araştırmadan elde edilen bulguların kuramsal ve uygulama açısından ne anlama geldiğini gösterir nitelikte olmalıdır. Öneriler doğrudan araştırma bulgularına ve sınırlılıklarına dayalı olarak yazılmalı, genel öneriler verilmemelidir.

Yazar Katkı Oranı (Başlık Sayfasında Yer Verilecektir)
Her bir yazarın, makalenin hazırlanma sürecinden yayınlanmasına kadar ki yaptığı katkı/katkıların beyan edilmesidir.
Örnek-1. Tüm yazarlar makalenin tüm süreçlerinde eşit oranda rol almışlardır. Tüm yazarlar çalışmanın son halini okumuş ve onaylamıştır.
Örnek-2. Birinci yazar çalışmanın planlanması ve alan yazın taraması sürecini gerçekleştirmiştir. Tüm yazarlar veri toplama sürecine katkı sağlamıştır. Birinci ve ikinci yazar istatiksel analizleri gerçekleştirmiştir. Tüm yazarlar makalenin yazımına katkı sağlamış ve çalışmanın son halini okumuş ve onaylamıştır.
Örnek-3. Yazar çalışmada başka bir yazarın katkısı olmadığını ve çalışmanın son halini okuduğunu ve onayladığını beyan etmektedir.

Etik Kurul Beyanı(Başlık Sayfasında Yer Verilecektir)
Etik kurul beyanı aşağıda verilen örnek metne göre uyarlanarak verilmelidir.
Etik kurul iznine tabi olması durumunda: Bu çalışma XXX Üniversitesi Sosyal Bilimlerde İnsan Araştırmaları Etik Kurulunda (Protokol No. 2022/01) 01.01.2022 tarihli 2022/02 toplantısında alınan onay kararı ile yürütülmüştür.
Etik kurul iznine tabi olmaması durumunda: Yazarlar çalışmasının etik kurul iznine tabi olmadığını ve çalışmanın tüm sürecinde Committee on Publication Ethics (COPE)' tarafından belirlenen kurallara uyulduğunu beyan etmektedir.

Çatışma Beyanı (Başlık Sayfasında Yer Verilecektir)
Dergiye gönderilen makalede gerçek anlamda katkı koyan kişiler yazar olarak belirtilmelidir. Yazarlar çalışmaları ile ilgili olarak taraf olabilecek tüm kişisel ve finansal ilişkileri bildirmekle yükümlüdürler. Eğer çalışmada herhangi bir kişisel ve finansal bir çıkar çatışması yoksa yazarlar aşağıdaki gibi bildirebilirler.
“Yazarlar çalışma kapsamında herhangi bir kurum veya kişi ile çıkar çatışması bulunmadığını beyan etmektedir.”

Teşekkür (Başlık Sayfasında Yer Verilecektir)
Eğer varsa, yazarlar bu bölümde teşekkür metnini yazmalıdır.

Üretken Yapay Zekâ Kullanım Beyanı (Başlık Sayfasında Yer Verilecektir)
Makalede yapay zekâ araçları kullanılmışsa, bu durum ilk gönderim sırasında açıkça beyan edilmeli ve makale içerisinde de yer almalıdır. Yazarlar üretken yapay zeka kullanım beyanını aşağıda verilen örnekteki gibi bildirebilir. 
Örnek İfade- 1 (Yapay zekâ araçları kullanılmışsa):
"Bu çalışmanın [İLGİLİ BÖLÜM, Örneğin; yöntem bölümünde veri analizi / İngilizce dil düzenlemesi] aşamasında [ARAÇ/PLATFORM ADI] kullanılmıştır. Kullanım amacı [KULLANIM AMACI] olup, üretilen çıktıların doğruluğu yazarlar tarafından kontrol edilmiş ve gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Yazarlar, çalışmanın içeriğinden tamamen sorumludur."
Örnek İfade- 2 (Yapay zekâ araçları kullanılmamışsa):
"Yazarlar, bu çalışmada herhangi bir yapay zeka aracı kullanmadıklarını beyan ederler."

Kaynakça
Kaynakça APA7 formatına göre hazırlanmalıdır. Bunların dışında aşağıda verilen kurallara da özellikle dikkat edilmelidir.
• Kaynakçada doi numarası bulunan kaynakların doi numarası mutlaka verilmelidir. Doi numarası verilirken, “https://doi.org/” şeklinde olması gerekmektedir.
Örnek: Çıkrıkçı, N. & Yalçın, R. Ü. (2023). The Relationship Between Alexithymia and Positive Beliefs to Rumination and Psychological Resilience. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25 (1), 72-77. https://doi.org/10.17556/erziefd.1176809
• Birden fazla yazarlı çalışmalarda kaynak gösteriminde "&" kullanımı sadece yabancı dilde yazılan çalışmalar için kullanılmalıdır. Türkçe yazılan çalışmalarda mutlaka "ve" kullanılmalıdır.
Örnek:
Türkçe yapılan çalışmalarda kaynak gösterimi:
Metin içi gösterimi; (Yaşa ve Kale, 2023)
                          
Yabancı dilde yapılan çalışmalarda kaynak gösterimi:
Metin içi gösterimi;  (Çıkrıkçı & Yalçın, 2023)

• 2’den fazla yazarlı çalışmalara atıf verilirken birinci sıradaki yazara yer verilir akabinde Türkçe dilinde yapılan çalışmalarda “vd.,” İngilizce dilinde yapılan çalışmalarda “et al.” şeklinde devam etmelidir.
Örnek:
Türkçe ise; (Karal, vd., 2023)  İngilizce ise;  (Parker et al., 2018)

Genişletilmiş İngilizce Özet
Yazarlar makalenin genel yazım kurallarına uygun şekilde; giriş, yöntem, bulgular, tartışma, sonuç ve öneriler başlıklarını içeren ve makalenin tümünü özet bir şekilde yansıtan bir İngilizce özet hazırlamalıdır. Genişletilmiş İngilizce özet en az 1500 kelime uzunluğuna olmalıdır.
Not: Yazar Katkı Oranı, Etik Kurul Beyanı ve Çatışma Beyanı Genişletilmiş İngilizce Özet Bölümünde İngilizce olarak da eklenmelidir.

3. Etik Kurul İzin Belgesi
Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalarda, insan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılmasını içeren çalışmalarda, insanlar ve hayvanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalarda, kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalarda etik kurul izini alınması ve izin belgesinin sisteme yüklenmesi zorunludur.
Ayrıca olgu sunumlarında “Aydınlatılmış onam formu”nun alındığının belirtilmesi, başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi, kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi zorunludur.
Eğer çalışma etik kurul izni gerektirmeyen bir çalışma ise aşağıda verilen belge doldurularak beyan edilmesi gerekmektedir.

4. Benzerlik Raporu
Yazarların çalışmalarının tam metnine ait benzerlik raporunu yüklemeleri gerekmektedir. Benzerlik raporu şu kurallara uygun olarak hazırlanmalı ve PDF formatında yüklenmelidir: “Alıntıları çıkart: Kapalı; Bibliyografyayı çıkart: Açık; Eşleşmeleri Çıkart: Kapalı, Kaynak hariç tutma eşiği: Kelime sayısı 5.” EUJEF için kabul edilebilir benzerlik oranı en fazla %15’tir. %15’i aşan oranda özgünlük raporuna sahip olan çalışmaların, ön incelemeye alınıp alınmayacağına, Editörler Kurulu tarafından yapılan incelemeden sonra karar verilir.

5. Telif Hakkı Formu
Başvuru sürecinin bir parçası olarak, yazarlardan orijinal çalışmalarını gönderdiklerini, çalışma üzerindeki haklara sahip olduklarını, kendilerine ait olmayan telif hakkı çalışmalarının çoğaltılması için gerekli tüm izinleri aldıklarını ve sağlayabileceklerini, çalışmayı Dergide ilk kez yayınlanmak üzere gönderdiklerini ve başka bir yerde yayınlanmak üzere değerlendirilmediğini ve daha önce başka bir yerde yayınlanmadığını Telif Hakkı Formu’nda garanti etmeleri istenecektir.
Telif Hakkı Formu tüm yazarların isim, soy isim, unvan, kurum ve imzalarını içermeli, sorumlu yazar tarafından imzalanarak sisteme yüklemelidir.

6. Kapak Yazısı
Yazarlar kendi ifadeleriyle çalışmanın özgünlüğünü ve önemini, çalışmada ele alınan araştırma problemini ve bu çalışmanın neden bu dergiye uygun olduğunu açıklamalıdır. Çalışmanın özeti aynen bu kısma yazılmamalıdır. Yazarlar kısaca makalede gerçekleştirdikleri araştırmayı tanıtmalı ve çalışmanın neden önemli olduğunu ve okuyucuların neden bu çalışma ile ilgileneceklerini ifade etmelidir.

7. Hakeme/Editöre Cevap Mektubu
Hakemler tarafından makaleye değerlendirme sürecinde verilen düzeltme ve değişiklik önerilerinin her birinin nasıl yapıldığını, yapılmadı ise yapılmama gerekçesini açıklayan bir cevap mektubudur. Mektup her bir hakemin her önerisine cevap verilecek şekilde hazırlanmalıdır.

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DERGİSİ YAYIN ETİĞİ İLKELERİ


Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (EUJEF)’de uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Dergimiz, yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşıması beklenmektedir.
Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar oluşturulurken açık erişim olarak Committee on Publication Ethics(COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Yazarların Etik Görev ve Sorumlulukları

Dergimize telif eser gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:
1. Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir. Paraphrase vb. yöntemler dergimiz açısından etik ihlali sayılır.
2. Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
3. Telif eserlerde esere en çok katmadeğeri olan eser sahibinin adı birinci ad olarak yazılmalı, akademik camiada yeterli katmadeğeri sağlamasa bile akademik unvanı üstün olan yazar 1. yazar olarak tanımlanmamalıdır.
4. Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
5. Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
6. Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır. Dergimiz bunu talep etmemiş olsa bile, bu belgelerin alınmış 'hazır) olması gerekmektedir.
7. Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
8. Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma tarafımıza gönderilemez.
9. Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez. Ne var ki bu talep DERGİPARK süreç yönetiminde eserin 1. veya sorumlu yazarı (corresponding author) tarafından editöre süreç içinde diğer yazarların imzalı taleplerine ilişkin dosya yüklemesi durumunda bunu Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi dikkate alır.


Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları:
Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi editör ve alan editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde aşağıdaki etik görev ve sorumluluklara sahip olmalıdır. Editörler, dergide yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:

1. Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba içinde olma,
2. Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama ve derginin büyümesi ve kalkınmasına yönelik düşünme,
3. Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçlerde beklemeden rol üstlenme,
4. Düşünce özgürlüğünü destekleme, özgün ve yabancı dilde eserlerin makaleye kazandırılmasında gayretli olma,
5. Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
6. Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.
7. Alan Editörlerinin yönlendirilmesinde destekleyici olmak, onlara dijital ortamda ve sesli görüşmeler yapmak suretiyle katkıda bulunma.
8. Okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.
9. Yayın kapsamına uygun olan çalışmaların ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
10. Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
11. Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
12. Alan editörlerinin kör hakemlik sürecini yürütmelerinde dikkatli davranmaları için yardımcı olmalı, kör hakemliği ihlal edecek hususlarda alan editörerini bilgilendirmeli, gerektiğinde uyarmalı.
13. Yayın Süreçlerinden Sorumlu Editörlerin, Hakemlik ve Editöryal süreçlerin etkin ve verimli kullanılması konusunda müteyakkız olmalı,
14. Hakem havuzunun geliştirilmesinde Alan Editörlerini teşvik etmeli.
15. Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
16. Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
17. Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
18. Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikayetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.
19. Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.
20. Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır..


Alan (Branş) Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları:
1. Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
2. Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
3. Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek bu konuda proaktif olmak durumundadır.
4. Kör hakemlik sistemine göre hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmasında özen göstermeli, hakem değerlendirme formunda içerikte ad soyad ve kimlik açıklayıcı ibarelerin olup olmamasına dikkat etmeli.
5. Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik edici yöntemler kullanmalı.
6. Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir. Hakemlere teşvik ve motive edici ifadeler kullanmalı, hakemlerle içerik tartışmasına girmemelidir.
7. Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
8. Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
9. İki hakemden de olumsuz cevap gelmesi durumunda makale Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi için ve bilim camiası için çok faydalı olarak görülüyorsa gerekirse 3. ve 4. hakemlere gönderme inisiyatifinde bulunabilmeli.
10. Süreç yürütümünde düzenli olarak yazarla diyaloğunu devam ettirmeli,
11. Reddedilen makalelerde yazarla olan diyaloglarda mümkün olduğunca nezaketli cevap vermeli ve red gerekçelerini mutlak surette maddeler halinde ifade etmelidir.


Hakemlerin Etik Görev ve Sorumlulukları:
1. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür. Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez, değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda dergimiz için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:
2. Sadece uzmanlık alanı ile ilgili değerlendirmeyi kabul etmelidir.
3. Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
4. Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, alan dergi editörünü bilgilendirmelidir.
5. Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
6. Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
7. Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
8. Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.
9. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, yayınlanmış her makalenin mülkiyet ve telif hakkını korur ve yayınlanmış her kopyanın kaydını saklama yükümlüğünü üstlenir.
10. Akademik yayıncılığa ilişkin her türlü bilimsel suistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.


Yayın Kurulunun Etik Görev ve Sorumlulukları:
1. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Yayın Kurulu, dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.
2. Baş Editör, Editörler ve Teknik Editörler ile Yabancı Dil Editörlerinden oluşan Yayın kurulu üyeleri, derginin genelinden sorumludur.
3. Derginin içerik, teknik ve görsel bakımdan eksik ve aksaklıklarına karşı kayıtsız kalmamalı, hangi alanda ve yerde sorun varsa öncelikle konunun ilgilisine durumu iletmelidir.
4. Yayın kurulu sanal toplantılarda mutlak surette görüşünü ifade etmelidir.
5. Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.
6. Yayıncı veya yayıncı temsilcisi, yayın içeriğine müdahale edemez, süreçlerin yürütülüş insicamının bozulacağı şeklide müdahale bulunamaz.
7. Yayın Kurulu, dergiye gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir..


Kişisel Verilerin Korunması:
1. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisinde, değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddedebilir.
2. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, alan editörleri, hakemler, yazarlar ve okuyucuların bireysel verilerini korumakla yükümlüdür.
3. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisinde, değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.


Olası Suistimal ve Görevi Kötüye Kullanmaya Karşı Önlem
1. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi; olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür.
2. Bu duruma yönelik şikayetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.


Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşılması
Dergimizde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşılması halinde durumu, eefdergi@erzincan.edu.tr e-posta adresine bildiriniz.

Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi tamamen ücretsiz bir dergi olup, yazarlardan hiç bir aşamada ücret talebi yapılmamaktadır.

Atıf Dizinleri

EBSCO
TR Dizin
Google Scholar
General Impact Factor
Türk Eğitim İndeksi
Index Copernicus
Arastirmax
Eurasian Scientific Journal Index
Scientific Indexing Services

Diğer Dizinler

H. W. Wilson Databases

Dergi Sahibi

Fethi Kayalar
Fethi KAYALAR

Atatürk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı lisans mezunu, Sosyal Bilimler Enstitüsü İngiliz Dili Eğitimi Yükseklisans, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Yönetimi Teftişi Planlaması ve Ekonomisi bölümünde Doktora derecesini aldı. halen Erzincan B. Y. Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümünde Profesör olarak çalışmaktadır.
Eğitim Yönetimi

Yazı İşleri Müdürü

Oğuzhan Yılmaz
Oğuzhan YILMAZ
Çocuk edebiyatı
Eğitim, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi

Baş Editör

Default avatar
Mustafa EŞKİSU
Eğitim, Klinik Psikoloji, Psikolojik danışmanlık, Psikoterapi Uygulama ve Araştırmaları, Uygulamalı ve Gelişimsel Psikoloji

Alan Editörleri

Çağdaş Erbaş
Çağdaş ERBAŞ
Ciddi Oyunlar ve Simülasyonlar, Eğlence ve Oyun, Artırılmış Gerçeklik, Metaevren, Oyunlaştırma, Grafikler, Artırılmış Gerçeklik ve Oyunlar (Diğer), Öğretim Tasarımı, Öğretim Teknolojileri
Erhan Şen
Erhan ŞEN

18. 02. 1982 tarihinde Van’da doğdum. İlk, orta ve lise öğrenimimi Van’da tamamladım. Lisans öğrenimimi ise 2005 yılında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği programında tamamladım. 2005-2011 yılları arasında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı çeşitli okullarda Türkçe öğretmeni ve idareci olarak görev yaptım. Yüksek lisansımı 2009 yılında Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Eğitimi Türkçe Eğitimi Programında hazırladığım “1980’den Günümüze Çocuk Edebiyatı Alanında Yazılmış Yerli Çocuk Tiyatrosu Metinlerinin Söz Varlığı Üzerine Bir İnceleme” başlıklı tezimle; doktorayı da 2017 yılında Ankara Üniversitesi Eğitimin Kültürel Temelleri Anabilim Dalı Türkçe Eğitimi Bilim Dalında, Prof. Dr. Sedat SEVER’in danışmanlığında hazırladığım “Çocuk Edebiyatında Kurmaca Gerçeklik Üzerine Bir İnceleme” başlıklı tezle tamamladım. 2018 yılında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe ve Sosyal Bilgiler Eğitimi Bölümü Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalına doktor öğretim üyesi olarak göreve başladım. 05.04.2022 tarihinde ise Türkçe Eğitimi alanında doçent doktor unvanını almış bulunmaktayım. Halen aynı üniversitede öğretim üyesi olarak görevimi ve çalışmalarımı sürdürmekteyim. Çalışmalarımın odak noktasını ağırlıklı olarak çocuk edebiyatı, kurmaca metin, grotesk edebiyat, sözvarlığı gibi konular oluşturmaktadır.
Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkçe Eğitimi
Default avatar
Elif İLHAN
Eğitimde Program Geliştirme, Eğitimde Program Değerlendirme, Yükseköğretimde Kalite Güvencesi, Yükseköğretimde Program Geliştirme ve Yeterlilikler, Lisans ve Lisansüstü Eğitim Programlarının Akretitasyonu
Default avatar
Burcu ÇILDIR
Çocuk Edebiyatı , Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi
Default avatar
Şefika Sümeyye ÇAM
Eğitimde Program Geliştirme, Hayat Boyu Öğrenme, Çok Kültürlü Eğitim, Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi
Zeynep Çakmak Gürel
Zeynep ÇAKMAK GÜREL
Matematik Eğitimi
Default avatar
Özkan YILMAZ
Fen ve Matematik Alanları Eğitimi
Sevgi Yıldız
Sevgi YILDIZ
Eğitim, Eğitim Yönetimi, Eğitimde Liderlik, Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi (Diğer), Yükseköğretim Politikaları, Yükseköğretim Sistemleri, Yükseköğretim Yönetimi
Default avatar
Ragıp Ümit YALÇIN
Eğitim
Taner Uluçay
Taner ULUÇAY
Eğitim, Sanat ve Edebiyat
Anıl Türkeli
Anıl TÜRKELİ
Beden Eğitimi ve Spor Pedagojisi
Default avatar
Ersin TÜRE
Eğitimde Program Geliştirme
Emre Laçin
Emre LAÇİN
Eğitim, Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi, Özel Yetenekli Eğitimi, Zihinsel Engelli Eğitimi
Mustafa Köroğlu
Mustafa KÖROĞLU
Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, Temel Eğitim
Alper Kaşkaya
Alper KAŞKAYA
Sınıf Eğitimi, Sosyal Bilgiler Eğitimi, Özel Yetenekli Eğitimi
Default avatar
Namık Kemal HASPOLAT
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Aile Danışmanlığı, Kariyer Danışmanlığı, Okul Psikolojik Danışmanlığı, Psikolojik Danışmanlık Eğitimi
Ebru Güler
Ebru GÜLER
Eğitim, Güzel Sanatlar Eğitimi, Sanat ve Edebiyat, Resim
Default avatar
Fulya EZMECİ
Okul Öncesi Eğitim
Default avatar
Rosemary CANN
Matematik Eğitimi, Yükseköğretim Çalışmaları (Diğer), Öğretmen ve Öğrenci Refahı
Şükran Calp
Şükran CALP
Eğitim
Default avatar
Alpaslan AY
Sosyal Bilgiler Eğitimi
Default avatar
Duygu ALTAYLI ÖZGÜL
Matematik Eğitimi
Sezen Güleç
Sezen GÜLEÇ
Aile Danışmanlığı, Psikolojik danışmanlık, Psikoterapi Uygulama ve Araştırmaları, Travma Psikolojisi
Ayşe Merzifonluoğlu
Ayşe MERZİFONLUOĞLU

She works at an assistant professor at ELT department at a state university. Her research interests are AI in education, educational technologies and technology-supported language teaching. She conducts courses on new approaches to ELT, teaching English language skills, English teaching programs and more. 
Yapay Zeka (Diğer), İkinci Bir Dil Olarak İngilizce, Dil Edinimi, Eğitim Teknolojisi ve Bilgi İşlem

Yayın Editörü

Hamza Fatih Sapanca
Hamza Fatih SAPANCA
Öğretim Tasarımı

Dil Editörü

Muhammed Sami Ünal
Muhammed Sami ÜNAL
Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi), Türkçe Eğitimi
Bilal Ferhat Karadağ
Bilal Ferhat KARADAĞ
Dil Edinimi, Türkçe Eğitimi
Bahar Aksu
Bahar AKSU
İkinci Bir Dil Olarak İngilizce, Fonetik ve Konuşma Bilimi
Default avatar
Merve Nur SEZGİN
Dil Çalışmaları, Türk Halk Edebiyatı, Türkiye Dışındaki Türk Halk Bilimi, Türkiye Sahası Türk Halk Bilimi, Türk Halk Bilimi (Diğer), Türkçe Eğitimi
Default avatar
Fatma Büşra YILDIRIM ALTINOK
İkinci Bir Dil Olarak İngilizce
Default avatar
Hatice Kubra KOÇ
Erken İngilizce Dilleri, Dil Edinimi, Uygulamalı Dilbilim ve Eğitim Dilbilimi , Çocuk Gelişimi Eğitimi

Erzincan University Journal of Education Faculty