Araştırma Makalesi

İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerinin Fen Eğitiminde Bağlam Temelli Öğrenmenin Rolü: Bir Meta-sentez Çalışması

Cilt: 28 Sayı: 2026 6 Şubat 2026
PDF İndir
TR EN

İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerinin Fen Eğitiminde Bağlam Temelli Öğrenmenin Rolü: Bir Meta-sentez Çalışması

Öz

Bu araştırmada ilkokul (3-4. sınıf) ve ortaokul öğrencilerinin fen eğitiminde bağlam temelli öğrenme (BTÖ) yaklaşımını kullanan çalışmaların amaçlarının, sonuçlarının ve önerilerinin meta-sentez ile yorumlanması amaçlanmıştır. Araştırma süreci PRISMA 2020 ölçütleri temel alınarak yapılandırılmış ve raporlanmıştır. Dâhil etme ve hariç tutma kriterleri bağlamında Web of Science, DergiPark, ERIC veri tabanlarındaki makaleler ile Türkiye Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi veri tabanındaki tez çalışmaları incelenmiştir. 2015-2024 yılları arasındaki 16 çalışma meta-sentez çalışmasına dâhil edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde Braun ve Clarke (2006) tarafından önerilen işlem basamakları takip edilmiştir. Araştırma sonucunda çalışmaların önemli bir kısmının akademik başarı, tutum ve kavramsal anlama üzerine BTÖ’nün etkisini inceledikleri tespit edilmiştir. Bununla birlikte çalışmaların sonuçları incelendiğinde çalışmaların çoğu BTÖ’nün öğrenmeyi kolaylaştırdığına, 21. yüzyıl becerilerini ve kalıcı öğrenmeyi desteklediğine ilişkin sonuçları rapor etmişlerdir. Buna karşın süreç, çevre ve iletişim bağlamında BTÖ’nün olumsuz yönlerinin olduğu tespit edilmiştir. Çalışmaların önerileri öğretmen, uygulama, içerik ve araştırma kategorileri altında ifade edilmiştir. Analizler sonucunda BTÖ’nün uygulanma sürecine ilişkin kavramsal model sunulmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Achor, E. E., Jack, G. U., & Uzomah, T. (2024). Use of context-based learning strategy and secondary students' academic achievement in Physics. International Centre for Science, Humanities & Education Research (ICSHER) Journal, 5(4), 15-29. https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4888835
  2. *Adanur, E. (2023). 6. sınıf öğrencilerinin bağlam temelli STEM etkinliklerine yönelik deneyimlerinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  3. *Akın Yanmaz, E. (2021). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımına göre geliştirilen rehber materyallerin ortaokul 7.sınıf öğrencilerinin kavramsal anlamaları üzerine etkisi: “Aynalar ve ışığın soğurulması” etkinliği (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Giresun Üniversitesi.
  4. Arık Güngör, B., & Saraçoğlu, S. (2023). Fen eğitiminde bağlam temelli öğrenme yaklaşımı konulu tezlerin içerik analizi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 13(2), 564-598. https://doi.org/10.18039/ajesi.1118396
  5. Arık Güngör, B., Bektaş, O., & Saraçoğlu, S. (2024). Teacher self-efficacy scale towards context-based science learning: Validity and reliability study. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi [Journal of Theoretical Educational Science], 17(3), 499-538. https://doi.org/10.30831/akukeg.1388214
  6. Arıkan, İ., & Çakmak, Z. (2023). The effect of context based learning approach on students’ academic achievement, financial literacy and retention of learning in socilal studies. Van Yüzüncü Yıl University the Journal of Social Sciences Institute, 59, 153-183. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1189436
  7. Avargil, S., Herscovitz, O., & Dori, Y. J. (2012). Teaching thinking skills in context-based learning: Teachers’ challenges and assessment knowledge. Journal of Science Education and Technology, 21, 207-225. https://doi.org/10.1007/s10956-011-9302-7
  8. Ayvacı, H.Ş., & Köroğlu Ergel, B. G. (2024). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımına dayalı bilgisayar destekli ders materyalinin öğrencilerin fen bilgisi dersi başarısına ve tutuma etkisi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 71-96. https://doi.org/10.17679/inuefd.1205081

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fen Bilgisi Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

6 Şubat 2026

Gönderilme Tarihi

24 Nisan 2025

Kabul Tarihi

9 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 28 Sayı: 2026

Kaynak Göster

APA
Nacaroğlu, O. (2026). İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerinin Fen Eğitiminde Bağlam Temelli Öğrenmenin Rolü: Bir Meta-sentez Çalışması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(2026), 1-15. https://doi.org/10.17556/erziefd.1682972