EN
TR
Sosyal Bilgiler Dersinde Dijital Simülasyon Yönteminin Kullanımı Üzerine Nitel Bir Çalışma
Öz
Bu araştırmanın amacı, dijital simülasyon yönteminin (DSY) sosyal bilgiler dersinde öğrenci başarısı ve motivasyonuna etkisini nitel bir yaklaşımla incelemektir. Araştırma, Erzurum ili Narman ilçesinde bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 5. sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Örneklem grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ile belirlenmiş ve toplam 10 öğrenci, örneklem grubunu oluşturmuştur. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışması şeklinde yapılandırılan araştırmada, veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu (YYGF) ve yapılandırılmış gözlem formu (YGF) kullanılmıştır. Uygulama süreci dört hafta sürmüş ve ders, araştırmacı tarafından Scratch 3.0 blok tabanlı kodlama aracıyla geliştirilen dijital simülasyonlar yoluyla işlenmiştir. Uygulama, sınıf öğretmeni tarafından yürütülmüş; araştırmacı süreci dış gözlemci olarak takip etmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi ve frekans temelli gözlem grafikleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular, DSY’nin öğrencilerin akademik başarılarını artırdığını ve soyut kavramları daha somut, anlaşılır biçimde kavramalarını sağladığını ortaya koymuştur. Ayrıca öğrencilerin derse yönelik ilgilerinde ve katılım isteklerinde belirgin artış gözlenmiş; yöntemin eğlenceli, ilgi çekici ve öğretici olduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak DSY, sosyal bilgiler öğretiminde öğrenci merkezli ve etkileşimli bir öğrenme ortamı oluşturarak hem bilişsel hem de duyuşsal alanlarda olumlu katkılar sunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bu çalışmanın üretildiği doktora tezi Atatürk Üniversitesi BAP Koordinasyon Birimi tarafından desteklenmektedir (Proje No: 13709, Proje Adı: Dijital Simülasyon Yönteminin Sosyal Bilgiler Dersinde Başarı, Kalıcılık ve Derse Karşı Motivasyona Etkisi).
Kaynakça
- Akbay, A. R. (2025). Fen bilgisi öğretmen adaylarına yönelik hazırlanan simülasyon destekli laboratuvar uygulamalarının etkileri (Tez No. 923094) [Yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi-Malatya]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Akkağıt, Ş. F., ve Tekin, A. (2012). Simülasyon tabanlı öğrenmenin ortaöğretim öğrencilerinin temel elektronik ve ölçme dersindeki başarılarına etkisi. Ege Eğitim Dergisi, 13(2), 1-12. https://dergipark.org.tr/en/pub/egeefd/issue/4903/67206
- Akpınar, B. (2019). İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersinde vatandaşlık ile ilgili kavram yanılgılarının incelenmesi ve giderilmesi: Bir eylem araştırması (Tez No. 586653) [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi-İstanbul]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Andrew, J., ve Meligrana, J. (2012). Evaluating the use of role playing simulations in teaching negotation skills to university students. Creative Education, 3(6), 696-707. https://doi.org/10.4236/ce.2012.36104
- Arastaman, G., Fi̇dan, İ. Ö., ve Fi̇dan, T. (2018). Nitel araştırmada geçerlik ve güvenirlik: Kuramsal bir inceleme. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 37-75. http://dx.doi.org/10.23891/efdyyu.2018.61
- Aslan-Efe, H. (2009). Lise 9.sınıf öğrencilerine, “canlılığın temel birimi hücre” ünitesinin simülasyonla öğretiminin bloom taksonomisinin bilişsel seviyelerine ve simülasyona yönelik tutumlarına etkisi (Tez No. 252756) [Yüksek lisans tezi, Dicle Üniversitesi-Diyarbakır]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Atakan, Ç. (2023). Mekanik öğretiminde Arduino tabanlı STEM ve Algodoo tabanlı simülasyon'un etkilerinin araştırılması (Tez No. 809722) [Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi-İzmir]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Atam, O. (2006). Oluşturmacı yaklaşıma dayalı olarak fen ve teknoloji dersi ısı-sıcaklık konusunda hazırlanan yazılımın ilköğretim 5.sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına ve kalıcılığa etkisi (Tez No. 205463) [Yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi-Adana]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyal Bilgiler Eğitimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
17 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
25 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
12 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 28 Sayı: 2026