Lise Öğrencilerinin Sosyobilimsel Konulara İlişkin Tutum ve Görüşlerinin İncelenmesi
Öz
Bu araştırmada, lise öğrencilerinin sosyobilimsel konulara yönelik tutumları; cinsiyet, okul türü, bölüm, sınıf düzeyi ile anne ve baba eğitim durumuna göre incelenmiş, ayrıca öğrencilerin bu konulara ilişkin görüşleri değerlendirilmiştir. 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır’daki liselerde öğrenim gören 590 öğrenciyle yürütülen çalışmada, karma yöntem kullanılmış; veriler tutum ölçeği, kişisel bilgi formu ve açık uçlu sorularla toplanmıştır. Nicel veriler t-testi ve ANOVA, nitel veriler içerik analiziyle incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, lise öğrencilerinin sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarının genel olarak orta düzeyde ve kararsız bir yapıda olduğunu göstermektedir. Tutum düzeylerinde sınıf, cinsiyet, okul türü ve baba eğitimi gibi değişkenlere bağlı anlamlı farklar gözlenmiş; anne eğitimi ve bölüm değişkenlerinde fark bulunmamıştır. Öğrenciler, sosyobilimsel konuları çok boyutlu yapılar olarak görmekte; bu konuların fen bilimleriyle ilişkili olduğunu ve genellikle medya aracılığıyla öğrenildiğini belirtmektedir. Ayrıca, bireysel farkındalık ve eleştirel düşünmeye katkı sağladığını ifade etmişlerdir.
Anahtar Kelimeler
Sosyobilimsel konular, tutum, lise öğrenciler, açık uçlu sorular
Etik Beyan
Etik Kurul Belgesi
Etik Kurul Komisyon Adı: Dicle Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu
Etik Kurul Belge Tarihi: 06/04/2023
Etik Kurul Belgesi Sayı ve Numara: E14679147-663.05-476114
Kaynakça
- Alaçam-Akşit, A. C. (2011). Sınıf öğretmen adaylarının sosyobilimsel konularla ve bu konuların öğretimi ile ilgili görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
- Albe, V. (2008). When scientific knowledge, daily life experience, epistemological and social considerations intersect: Students’ argumentation in group discussions on a socioscientific issue. Research in Science Education, 38 (1), 67-90.
- Allchin, D. (2011). Evaluating knowledge of the nature of (whole) science. Science Education, 95(3), 518–542.
- Atalay, N., & Çaycı, B. (2017). Sınıf öğretmeni adaylarının sosyobilimsel konular hakkındaki görüş ve tutumlarının farklı değişkenlere göre incelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim Dergisi, 2(2), 35-45.
- Atasoy, Ş., Tekbıyık, A. & Yüca, O. Ş. (2018). Karadeniz bölgesindeki bazı yerel sosyobilimsel konularda öğrencilerin informal muhakemelerinin belirlenmesi: HES, organik çay ve yeşil yol projesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(2), 524-540.
- Bakırcı, H., Artun, H., Şahin, S. & Sağdıç, M. (2018). Ortak bilgi yapılandırma modeline dayalı fen öğretimi aracılığıyla yedinci sınıf öğrencilerinin sosyobilimsel konular hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisin, 6(2), 207-237.
- Bybee, R. W. (1997). Achieving scientific literacy: From purposes to practices. Heinemann.
- Can, A. (2013). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Pegem Akademi.
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Lawrence Erlbaum Assoc.
- Creswell, J. W. (2017). Karma yöntem araştırmalarına giriş (1. baskı). (M. Sözbilir, Çev.). Pegem
