Cilt: 28 Sayı: 82 , 27.01.2026

Yıl: 2026

Araştırma Makalesi

Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi'nin (DEÜ FMD) temel amacı; Mühendislik ve Fen Bilimleri alanlarında bilimsel niteliği yüksek, özgün araştırma makaleleri yayımlayarak evrensel bilime katkı sağlamaktır.

DEÜ FMD; araştırmacıların, akademisyenlerin ve uygulayıcıların teorik ve pratik bilgilerini küresel bilim topluluğu ile paylaşmaları için uluslararası bir platform sunmayı hedefler. Dergi, Türkçe ve İngilizce dillerindeki çalışmaları kabul ederek dil bariyerlerini aşmayı ve bilimsel bilginin en geniş kitlelere yayılmasını amaçlar. Ayrıca, sadece Editör Kurulu tarafından davet edilen "çağrılı tarama makaleleri" ile alanındaki güncel gelişmeleri okuyucularına sunar.

Derginin kapsamı; Mühendislik dallarının tamamını (Bilgisayar, Çevre, Elektrik-Elektronik, Endüstri, İnşaat, Jeofizik, Jeoloji, Kimya, Maden, Makine, Metalurji ve Malzeme, Tekstil ve Yazılım Mühendisliği) ve mühendislik uygulamalarıyla ilişkili Fen Bilimlerini (Fizik, Kimya, Biyoloji, Matematik) içerir.

Makale Yazım Şablonu:

  •     Makale yazımı için  DEU FMD makale yazım şablonunun kullanılması önerilmektedir. Türkçe hazırlanan makaleler, uluslararası yazarlar tarafından atıf alacak düzeyde araştırma bilgilerini ve sonuçlarını özetleyen en az 500 kelime, en fazla 1500 kelime içeren İngilizce yazılmış 'Extended Abstract' içermelidir.
  •     İngilizce hazırlanacak makaleler için İngilizce yazım şablonu kullanılması önerilmektedir.

Yazarlar, referans yönetim araçları (Zotero, Mendeley, EndNote vb.) kullanırken stil kütüphanesinden "Elsevier - Vancouver" seçeneğini aktif ederek formatı otomatik olarak uygulayabilirler.

Temel Kurallar:

  • Metin İçi Atıf: Kaynaklar metin içerisinde köşeli parantez içinde numaralarla belirtilmelidir (Örn: [1], [2,3], [4-6]).
  • Kaynakça Listesi: Kaynaklar alfabetik sıraya göre değil, metin içinde ilk geçtikleri sıraya göre numaralandırılmalıdır.

Format Örnekleri:

  • Makale: [1] Campbell JL, Pedersen OK. The varieties of capitalism and hybrid success. Comp Polit Stud 2007;40:307–32. doi:10.1177/0010414006286542.
  • Kitap:[2]Borges JL. Selected non-fictions. New York: Viking; 1999.
  • Kitap Bölümü: [3] Mares I. Firms and the welfare state: When, why, and how does social policy matter to employers? In: Hall PA, Soskice D, editors. Varieties of capitalism. The institutional foundations of comparative advantage, New York: Oxford University Press; 2001, p. 184–213.
  • Bildiri/Konferans:[4] Ahlquist JS, Breunig C. Country clustering in comparative political economy. Cologne: Max-Planck Institute for the Study of Societies; 2009.
  • İnternet Kaynağı:[5] CSL search by example. Citation Style Editor n.d. http://editor.citationstyles.org/searchByExample/ (Erişim Tarihi Aralık 15, 2012).
  • DOI numarası olan tüm kaynakların DOI numaraları eklenmelidir. 

Yapay Zeka (AI) Araçlarının Kullanımı:

Yazarlar, makale hazırlama sürecinde üretken yapay zeka (Generative AI) ve yapay zeka destekli teknolojileri (örneğin; ChatGPT, Claude, dil düzenleme botları vb.) kullanırken aşağıdaki etik ilkelere uymalıdır:

  • Yazarlık Hakkı: Yapay zeka araçları bir çalışmanın sonuçlarından sorumlu tutulamaz. Bu nedenle yapay zeka araçları yazar olarak listelenemez.
  • Beyan Zorunluluğu: Yazarlar, çalışmanın hangi aşamasında (yazım, veri analizi, görsel oluşturma vb.) ve hangi amaçla yapay zeka kullandığını açıkça beyan etmelidir. Bu beyan, makalenin "Üretken Yapay Zeka Kullanım Beyanı" veya "Materyal ve Metot" bölümünde yer almalıdır.
  • Sorumluluk: Yapay zeka tarafından üretilen içeriklerin doğruluğu, orijinalliği ve bütünlüğü konusundaki tüm sorumluluk yazarlara aittir. Yazarlar, yapay zeka çıktılarının yanlı, hatalı veya eksik bilgi içermediğini doğrulamakla yükümlüdür.
  • Kaynakça: Yapay zeka araçları bir "kaynak" olarak gösterilmemeli, ancak kullanımı metodoloji içinde ve/veya kaynakça öncesindeki bölümde açıklanmalıdır.

Benzerlik Politikası:

İntihal ve Benzerlik Taraması Dergimize gönderilen tüm makaleler, değerlendirme süreci başlatılmadan önce iThenticate yazılımı kullanılarak taranır. Dergimizin yayın politikası gereği:

  • Kaynakça (referanslar) hariç tutulduğunda, makalenin toplam benzerlik oranının %20’nin altında olması gerekmektedir.
  • Tek bir kaynaktan gelen benzerlik oranının %5’i geçmemesi tercih edilir.
  • Editörler kurulu, oran %20'nin altında olsa dahi rapordaki eşleşmeleri niteliksel olarak inceleyip nihai kararı verme hakkına sahiptir.

Makale Gönderim Süreci:

    DergiPark arayüzü üzerinden makale gönderme aşamasında sisteme yüklenecek dosyalar;

  • Yayın şablonuna uygun, yazar, kurum, e-mail bilgisi bulunmayan tam metin dosya (Kör hakemlik için)
  • Yayın şablonuna uygun, yazar, kurum, e-mail bilgisi bulunmayan Türkçe-İngilizce öz dosyası (Kör hakemlik için)
  • Tüm yazarlarca imzalanmış, elle doldurulmuş telif hakkı devir sözleşmesi  (indirmek için tıklayınız)
  • Kapak Yazısı
Kabul Süreci:
Hakemlik süreci sonrasında KABUL olan makaleler, ilk yüklemede boş bırakılması istenilen yazar isimleri, mail, kurum bilgisi vb boş bırakılan bilgiler doldurulup, hakemlerin kabul ettiği düzenlenmiş son hali ile, basım ve yayıma hazır formatta yazar tarafından sisteme tekrar yüklenecektir. Bu işlemler tamamlandıktan sonra makaleler yayın için sıraya alınacak, DOI ve sayfa numaraları belirlenecektir.

Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi (DEUFMD), yayın süreçlerinde COPE (Committee on Publication Ethics) tarafından yayınlanan "Dergi Editörleri ve Yazarlar için Davranış Kuralları"nı ve ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyelerini esas almaktadır.

A. YAZARLARIN ETİK SORUMLULUKLARI

Özgünlük ve İntihal: Yazarlar, gönderdikleri çalışmanın tamamen kendisine ait ve özgün olduğunu, verilerin doğru olduğunu ve çalışmanın daha önce başka bir yerde yayımlanmadığını (veya değerlendirme aşamasında olmadığını) taahhüt eder. Tüm alıntılar eksiksiz referans gösterilmelidir.

Etik Kurul İzni: İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan klinik ve deneysel çalışmalar, anketler, mülakatlar ve kişisel veri toplanmasını gerektiren araştırmalar için "Etik Kurul Onayı" alınmış olmalıdır. Kurul adı, onay tarihi ve sayısı makalenin "Yöntem" bölümünde belirtilmelidir.

Yazarlık Hakkı: Yazar listesi; çalışmanın tasarımına, veri analizine ve yazımına önemli katkı sağlayan kişilerle sınırlandırılmalıdır. Sadece teknik destek sağlayan kişiler "Teşekkür" bölümünde anılmalıdır.

Çıkar Çatışması: Yazarlar, çalışmanın sonuçlarını veya yorumunu etkileyebilecek her türlü finansal veya kişisel ilişkiyi (çıkar çatışması) makalenin sonunda beyan etmekle yükümlüdür.

Hata Bildirimi: Bir yazar, yayımlanmış makalesinde önemli bir hata tespit ettiğinde, derhal Editör ile iletişime geçerek düzeltme veya geri çekme  sürecinde işbirliği yapmak zorundadır.

B. EDİTÖRLERİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI

Tarafsızlık: Editörler; makaleleri yazarların ırkına, cinsiyetine, inancına veya politik görüşüne bakmaksızın, sadece bilimsel içerik ve dergi kapsamına göre değerlendirir.

Gizlilik: Editörler, gönderilen makalelerin içeriğini yayınlanana kadar gizli tutar ve yazar/hakem kimliklerinin anonimliğini (Kör Hakemlik) korur.

Süreç Yönetimi: Editörler, hakem değerlendirme sürecinin zamanında ve adil işlemesini sağlar. Çıkar çatışması şüphesi durumunda yeni hakem atar.

Araştırma Suistimali: Editörler, intihal veya veri manipülasyonu iddialarında COPE yönergelerini uygular; gerekirse makaleyi reddetme veya yayından kaldırma yetkisine sahiptir.

C. HAKEMLERİN ETİK SORUMLULUKLARI

Katkı ve Yetkinlik: Hakemler, sadece uzmanlık alanlarına giren konularda değerlendirme yapmalı ve editöre bilimsel karar verme sürecinde yapıcı katkı sağlamalıdır.

Gizlilik: Değerlendirme için gönderilen çalışmalar "gizli belge" niteliğindedir. Hakemler çalışmayı başkalarıyla paylaşamaz ve kendi araştırmaları için kullanamazlar.

Çıkar Çatışması: Hakemler, yazarlarla veya kurumlarla arasında rekabetçi veya işbirlikçi bir çıkar çatışması fark ederse, editörü bilgilendirerek değerlendirmeden çekilmelidir.

Üslup: Değerlendirmeler nesnel ve yapıcı olmalıdır; yazara yönelik kişisel yorumlar yapılmamalıdır.

D. YAYIN POLİTİKASI

Kapsam: Dergimiz, Mühendislik ve Fen Bilimleri alanlarında Türkçe veya İngilizce dillerinde yazılmış özgün "Araştırma Makaleleri"ni yayımlar.

Derleme Makaleleri: Dergimizde sadece Editör Kurulu tarafından davet edilen "Çağrılı Tarama Makaleleri" yayımlanır. Davetsiz gönderilen derleme makaleleri kabul edilmemektedir.

Değerlendirme Süreci: Tüm makaleler Çift Kör Hakemlik sistemine tabidir. Her makale için en az iki dış hakem atanır. Değerlendirme süresi ortalama 21 gündür.

Benzerlik Taraması: Tüm aday makaleler iThenticate ile taranır. Referanslar hariç benzerlik oranının %20'nin altında olması gerekmektedir (Tek kaynaktan benzerlik %5'i geçmemelidir).

Açık Erişim: DEUFMD, açık erişimli bir dergidir. İçerikler, Creative Commons (CC BY-NC) lisansı ile kullanıcılara ücretsiz sunulur.

Ücret Politikası: Makale gönderimi, değerlendirmesi veya basımı için yazarlardan hiçbir ücret talep edilmemektedir.

Bu dergide herhangi bir ücret alınmamaktadır.

Baş Editör

Prof. Dr. Serkan EKER DOKUZ EYLUL UNIVERSITY, FACULTY OF ENGINEERING

Editör Kurulu

Prof. Dr. Yusuf ARMAN DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ, MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
Prof. Dr. Mehmet Hilal ÖZCANHAN DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
Doç. Dr. Taner GÖKTAŞ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
Prof. Dr. Muhammed DENİZ DOKUZ EYLUL UNIVERSITY
Prof. Dr. Burcu SİLİNDİR YANTIR Dokuz Eylül University, Faculty of Science, Department of Mathematics
Prof. Dr. Mustafa DOĞAN Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü
Prof. Dr. Tolga GÖNENÇ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
Doç. Dr. Mine ANTEP DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
Prof. Dr. Ahmet DELİORMANLI DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
Doç. Dr. Metin YURDDAŞKAL Dokuz Eylül Üniversitesi
Prof. Dr. Gülseren KARABAY Dokuz Eylül Üniversitesi
Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Uğurcan ATMACA DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
Dr. Gülen ÖZKULA University of the District of Columbia

İstatistik Editörü

Prof. Dr. Aylin ALIN DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, FEN FAKÜLTESİ

Teknik Editör

Dr. Öğr. Üyesi Celal Cem SARIOĞLU DOKUZ EYLUL UNIVERSITY, FACULTY OF SCIENCE

Bu dergi, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) altında lisanslanmıştır.

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJmaWxlIiwicGF0aCI6IjliNTAvMDBjMi8xZmIxLzY5MjZmZDIyOGE1NzgyLjA3MzU5MTk2LnBuZyIsImV4cCI6MTc2NDE2OTE1Nywibm9uY2UiOiJhZDRmNjNlNzdhOWYwOWQ4YTNjNGVmNGIxOTFlZWViNyJ9.4Dxgc9mc-p4Tyti8NTU5pxEfGUWeuJud1fPWxu2mUy8