TEACHERS’ OPINIONS ON ARTIFICIAL INTELLIGENCE TOOLS USED IN EDUCATION (THE CASE OF KIRŞEHIR)

Öz

This study, which examines the extent to which teachers are familiar with and use the AI tools introduced in the AI tools handbook prepared by the Ministry of National Education (MEB) for teachers, as well as teachers' opinions on the use of AI tools, adopts the phenomenological research design from among qualitative research designs. The study group consists of 30 teachers working in public and private schools affiliated. The data collected through the interview form, which served as the data collection tool, was subjected to content analysis. The data obtained from the participants revealed that very few AI tools are known and therefore used in private and public institutions. It was observed that the frequency of AI tool use is higher in private schools than in public schools. It was found that participants with fewer years of experience prefer to use AI tools more frequently. The study concluded that AI tools will replace teachers in the future, personalized education will come to the fore, communication skills will weaken, students will become more inclined to take the easy way out rather than simply accessing information more easily, and teacher training will need to accelerate in the age of technology.

Anahtar Kelimeler

• artificial intelligence tools
• artificial intelligence in education
• teachers' opinions

EĞİTİMDE KULLANILAN YAPAY ZEKÂ ARAÇLARINA İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ (KIRŞEHİR ÖRNEĞİ)

Öz

MEB tarafından öğretmenlere yönelik hazırlanan YZ araçları el kitabında tanıtılan araçların, öğretmenler tarafından ne kadarı tanındığını, kullanıldığını ve öğretmenlerin YZ araçlarının kullanımına ilişkin görüşlerini inceleyen bu çalışmada, nitel araştırma desenlerinden olgubilim desenini benimsemektedir. Çalışma gurubunu Kırşehir İl Milli Eğitime Bağlı Merkez devlet ve özel okullarında görev yapan 30 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olan görüşme formu ile elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Katılımcılardan elde edilen veriler yoluyla, özel kurumlarda ve devlet kurumlarında YZ araçlarının çok azının tanındığı, dolayısıyla kullanıldığı ortaya çıkmıştır. YZ araçlarının kullanma sıklığının ise özel okullarda devlet okullarına göre daha çok olduğu görülmüştür. YZ araçlarını kıdem yılı az olan katılımcıların daha çok kullanmayı tercih ettiğini ortaya çıkmıştır. YZ araçlarının etki ettiği alanları somutlaştırıcı etki, pratik yapma, görsel zenginlik, zamandan tasarruf, motivasyon, dikkat çekme olarak tanımlamışlardır. YZ araçlarının kullanım zorlukları açısından, değişime direnç ve teknoloji kullanım becerisinden, ortam donanımı, öğrenci profili, hazırlık aşamasında zaman alıcı ve pro yükseltmeleri olarak değerlendirmişlerdir. YZ araçlarının gelecekte öğretmenin yerini alacağını, kişiselleştirilmiş eğitimin öne çıkacağı, buna karşılık iletişim becerisinin zayıflayacağını, öğrencilerin bilgiye ulaşmasında kolaylaştırmadan öte öğrencilerin kolaycılığa kaçma eğilimin artıracağına, teknoloji çağında öğretmen eğitiminin hız kazanmasının gerekliliği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• yapay zeka araçları,
• eğitimde yapay zeka
• öğretmen görüşeleri

Kaynakça

1. REFERENCES
2. Akdeniz, M. (2019). Okul öncesi çocuklarına yönelik yapay zekâ tabanlı akıllı oyuncaklar: tasarım tabanlı bir çalışma (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Afyon.
3. Almarzouq, N. S., Almedlij, M. A., & Alshahrani, H. (2025). Special education teachers’ perspectives on the use of artificial intelligence applications in teaching students with disabilities. Educational Process: International Journal, 17, e2025407. https://doi.org/10.22521/edupij.2025.17.407
4. Alanoğlu, M., & Karabatak, S. (2020). Eğitimde yapay zekâ. Eğitim Araştırmaları-2020, 175-186. Ankara: Eyuder yayınları.
5. Alkayiş, A. (2021). Eğitim Felsefesi perspektifinden dijitalleşme ve eğitim 4.0, Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (Busbed), 11(21), 221-237. https://doi.org/10.29029/busbed.818165
6. Aşık, F., Yıldız, A., Kılınç, S., Aytekin, N., Adalı, R., & Kurnaz, K. (2023). Yapay zekânın eğitime etkileri. International Journal Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 10(98), 2100-2107. https://doi.org/10.5281/zenodo.8307107
7. Avcı, Ü., Kula, A., & Haşlaman, T. (2019). Öğretmenlerin öğrenme-öğretme sürecine entegre etmek istedikleri teknolojilere ilişkin görüşleri. Acta Infologica, 3(1), 13-21. https://doi.org/10.26650/acin.556003
8. Bayraktar, B., Gülderen, S., Akça, S., & Serin, E. (2023). Yapay zekâ teknolojilerinin eğitimde kullanımına yönelik öğretmen görüşleri. Ulusal Eğitim Dergisi, 3(11), 2012-2030. https://doi.org/10.5281/zenodo.10279895

9. Bogdan, R.C. ve Biklen, S.K. (1992). Qualitative research for education: An introduction to theory and methods. Boston: Allyn and Bacon.
10. Clark-Wilson, A., Robutti, O., ve Sinclair, N. (2014). The mathematics teacher in the digital era. Dordrecht: Springer.
11. Çam, M. B., Çelik, N. C., Turan Güntepe, E., & Durukan, Ü. G. (2021). Öğretmen adaylarının yapay zekâ teknolojileri ile ilgili farkındalıklarının belirlenmesi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(48), 263-285. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1764677
12. Çetin, M., & Aktaş, A. (2021). Yapay zekâ ve eğitimde gelecek senaryoları. Opus International Journal of Society Researches, Eğitim Bilimleri Özel Sayısı, 4225-4268. https://doi.org/10.26466/opus.911444
13. DDO. (2024). Ulusal yapay zekâ stratejisi 2024-2025 eylem planı. Ankara: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi.
14. Drijvers, P., Doorman, M., Boon, P., Reed, H., & Gravemeijer, K. (2010). The teacher and the tool: Instrumental orchestrations in the technology-rich mathematics classroom. Educational Studies in Mathematics, 75(2), 213 234. https://doi.org/ 10.1007/s10649-010-9254-5
15. Elçiçek, M. (2024). Öğrencilerin yapay zekâ okuryazarlığı üzerine bir inceleme. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Dergisi, 6(1), 24-35. https://doi.org/10.53694/bited.1460106
16. Erlandson, D.A., Harris, E. L., Skipper, B.L. ve Allen, S.T. (1993). Doing naturalistic inquiry: A quide metods: Beverly Hills, CA: Sage.
17. Güler, E. (2020). Açık ve uzaktan esnek öğrenme ortamlarında yapay zekâ tekniğiyle Strateji Karar Modelinin Oluşturulması (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir, Türkiye.
18. Holmes, W., & Tuomi, I. (2022). State of the art and practice in AI in education. European Journal of Education, 57(4), 542-570. https://doi.org/10.1111/ejed.12533
19. Ifenthaler, D., & Schweinbenz, V. (2019). Teachers’ perspectives on digital transformation in education: Learning pathways, challenges and needs. Technology, Knowledge and Learning, 24(3), 555–568. https://doi.org/10.1007/s10758-019-09412-4
20. İşler, B., & Kılıç, M. (2020). Eğitimde yapay zekâ kullanımı ve gelişimi. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 5(1), 1-11. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1106175
21. Keleş, E., Öksüz, B. D., ve Bahçekapılı, T. (2013). Teknolojinin eğitimde kullanılmasına ilişkin öğretmen görüşleri: Fatih projesi örneği. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 353-366. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/223272
22. Kış, A. (2019). Eğitimde Yapay Zekâ. 14. Uluslararası eğitim yönetimi kongresi, İzmir, Türkiye, 02-04 Mayıs 2019, (Tam Metin Bildiri). Tam Metin Bildiriler Kitabı, 197.
23. Kim, S. W., Lim, S., Hong, S. J., & Lee, Y. (2025). The effects of design-thinking-based aı education programs utilizing generative AI on Korean Middle School students’ creative problem-solving ability. JOIV: International Journal on Informatics Visualization, 9(4), 1553-1562. https://dx.doi.org/10.62527/joiv.9.4.4378
24. Luckin, R., Holmes, W., Griffiths, M., & Forcier, L. B. (2016). Intelligence unleashed: An argument for AI in education. Pearson Education, London.
25. MEB, (2024). Eğitimde kullanılan yapay zekâ araçları öğretmen el kitabı. Ankara: T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü. https://yegitek.meb.gov.tr/www/egitimde-kullanilan-yapay-zek-araclari-ogretmen-el-kitabi-yayimlandi/icerik/3631 adresinden 13.12.2025 tarihinde edinmiştir.
26. Miles, M. B. & Huberman, A. B. (1994). Qualitative data analysis (2nd Ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications, Inc. Oakley, B., Johnston, M., Chen, K.-Z., Jung, E., & Sejnowski, T. (2025). “The memory paradox: Why our brains need knowledge in an age of AI.” In The Future of Artificial Intelligence: Economics, Society, Risks and Global Policy (Springer Nature, forthcoming). https://doi.org/10.48550/arXiv.2506.11015
27. Özay Köse, E., & Keskin, B. (2021). Eğitimde etkileşimli tahtaların kullanımı hakkında öğretmen görüşleri. Milli Eğitim Dergisi, 50(232), 1051. https://doi.org/10.37669/milliegitim.979148
28. Özer, S., Sancar Yazıcı, A., Akgül, S., & Yıldırım, A. (2023). Okullarda yapay zekâ kullanımına ilişkin öğretmen görüşleri. Ulusal Eğitim Dergisi, 3(10), 1776–1794. https://uleder.com/index.php/uleder/article/view/360
29. Russell, S. J., Norvig, P. (2016). Artificial intelligence: a modern approach. Malaysia; Pearson Education Limited.
30. UNESCO. (2023). Technology in education: A global perspective. UNESCO Publishing.
31. UNESCO (2024). AI competency framework for students. Unescod digital library.
32. Uzun, Y., Tümtürk, A. Y., & Öztürk, H. (2021). Günümüzde ve gelecekte eğitim alanında kullanılan yapay zekâ. 1st International Conference on Applied Engineering and Natural Sciences. https://www.researchgate.net/profile/Yusuf-Uzun7/publication/355809268
33. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
34. Yılmaz, K. ve Kaleci D. (2025). Türkiye’de eğitim alanında yapılan yapay zekâ uygulamaları: içerik analizi. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 12(23). https://doi.org/10.29129/inujgse.1626282
35. Yurtsever, M., & Yurtsever, G. G. (2025). Eğitimde yapay zekâ çalışmalarında öğretmenlerin rolü ve bakış açıları. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 14(2), 344-357. https://doi.org/10.30703/cije.1453360
36. Zawacki-Richter, O., Marín, V.I., Bond, M. & Gouverneur, F. (2019). Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education – where are the educators? International Journal of Educational Technology in Higher Education (2019) 16:39. https://doi.org/10.1186/s41239-019-0171-0