TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALARIN ANALİZİ: MEVCUT DURUM VE EKSİK ALANLARIN TESPİTİ

Öz

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Türkiye'nin eğitim sistemini 21. yüzyıl becerileri ile değerleri ön plana çıkaran bu yolla yeniden yapılandırmayı hedefleyen, öğrenci merkezli ve bütüncül bir eğitim yaklaşımı olarak ortaya çıkmıştır. Model, öğrencilerin eleştirel düşünme, problem çözme ve dijital okuryazarlık gibi temel becerileri kazanmasını sağlayarak, onları bilgi tüketen değil, bilgiyi yapılandıran ve üreten bireyler olarak yetiştirmeyi hedeflemektedir. Bu araştırmanın amacı, mevcut literatürde yer alan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile ilgili yayınları derinlemesine analiz ederek, konuya dair genel eğilimleri, anahtar kelimeleri, araştırma boşluklarını ve metodolojik sınırlılıkları ortaya koymaktır. Araştırmada DergiPark’ta yer alan 28 makale incelenmiş, bibliyometrik analiz ve meta-sentez yöntemleri kullanılarak veriler değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları; Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile ilgili yapılan akademik çalışmaların henüz başlangıç aşamasında olduğu ve teorik çerçevenin saha uygulamalarına taşınması gerektiğini göstermektedir. Yapılan akademik çalışmaların büyük ölçüde Türkçe eğitimi, sosyal bilimler ve müfredat geliştirme alanlarında yoğunlaştığı; buna karşın eğitim felsefesi, sosyolojisi, kapsayıcı eğitim ve öğretmen eğitimi gibi kritik alanlarda sınırlı sayıda araştırma yapıldığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
• meta-sentez
• makale

ANALYSIS OF STUDIES ON THE TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODEL: CURRENT STATUS AND IDENTIFICATION OF RESEARCH GAPS

Öz

The Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli has emerged as a student-centered and holistic educational approach aimed at restructuring Turkey’s education system by prioritizing 21st-century skills and national values. The model seeks to cultivate individuals who do not merely consume information, but who structure and produce knowledge, by equipping students with essential competencies such as critical thinking, problem-solving, and digital literacy. The aim of this study is to conduct an in-depth analysis of the existing literature on the Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli in order to identify general academic trends, key concepts, research gaps, and methodological limitations. The study examined 28 articles published in DergiPark, and the data were evaluated using bibliometric analysis and meta-synthesis methods. The results of the analysis indicate that academic research on the Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli is still in its early stages, and that its theoretical framework needs to be further transferred into practical, field-based applications. It was observed that existing studies are predominantly concentrated in the fields of Turkish language education, social sciences, and curriculum development, whereas critical areas such as philosophy and sociology of education, inclusive education, and teacher training remain underexplored.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Yüzyılı Maarif Model
• meta-synthesis
• article

Kaynakça

1. Akpınar, B., Özer, B., Oral, B., & Köksalan, B. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin program geliştirme ve felsefi düzlemden analizi [Analysis of the Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli from curriculum development and philosophical perspectives]. EKEV Akademi Dergisi, 99, 59–73.
2. Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959–975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
3. Arslankara, V. B., & Arslankara, E. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin felsefi temelleri: Ontolojik, epistemolojik ve aksiyolojik bakış açılarından bir değerlendirme [Philosophical foundations of the Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: An evaluation from ontological, epistemological, and axiological perspectives]. İstanbul Eğitim Dergisi, 1(1), 121–145.
4. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). Sage Publications.
5. Çalık, M., & Sözbilir, M. (2014). Parameters of content analysis. Education and Science, 39(174), 33–38. https://doi.org/10.15390/EB.2014.3412
6. Krippendorff, K. (2013). Content analysis: An introduction to its methodology (3rd ed.). Sage Publications.
7. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage Publications.
8. Ministry of National Education [MEB]. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli [Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli]. https://tymm.meb.gov.tr/

9. Özer, B., Üredi, P., & Tüzgen Konyalı, Z. S. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programları öğretmen kılavuz kitabı: 3. model erdem–değer–eylem çerçevesi [Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli curriculum teacher guidebook: Virtue–value–action framework]. General Directorate of Secondary Education, Ministry of National Education.
10. Saban, A. (2008). Öğrenme öğretme süreci: Yeni teoriler ve yaklaşımlar [The teaching–learning process: New theories and approaches]. Nobel Publishing.
11. Temur, S. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programları ortak metninin kapsayıcı ölçme ve değerlendirme ilkeleri açısından incelenmesi [Examination of the common curriculum text of the Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli in terms of inclusive assessment and evaluation principles]. Eğitim ve Bilim, 50(1), 32–58.
12. Ülçay, O. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli değerlendirmesi [Evaluation of the Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli]. Ulusal Eğitim Toplum ve Dünya Dergisi, 1(2), 70–75.
13. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri [Qualitative research methods in the social sciences] (8th ed.). Seçkin Publishing.