Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamında Özel Gün ve Millî Bayram Temalı Animasyon Filmlerinin Değerler Eğitimi Açısından İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada, özel gün ve milli bayram temalı animasyon filmlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde yer alan değerler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi, doküman incelemesi deseni kullanılmıştır. Çalışma kapsamında YouTube platformunda yer alan ve 18 Mart Çanakkale Zaferi, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı ile 30 Ağustos Zafer Bayramı temalarını konu alan sekiz animasyon filmi incelenmiştir. Veriler, içerik analizine tabi tutulmuş, inceleme sürecinde animasyonlarda yer alan sahneler, karakter davranışları ve diyaloglar Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde yer alan değerler doğrultusunda değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda animasyon filmlerinde öne çıkan değerlerin vatanseverlik, sevgi, saygı, yardımseverlik, dostluk, sorumluluk ve duyarlılık olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında çalışkanlık, merhamet, aile bütünlüğü, özgürlük, sabır ve mütevazılık gibi değerlere de yer verildiği görülmüştür. Değerlerin çoğunlukla doğrudan öğüt verme yoluyla değil karakter davranışları, günlük yaşam olayları, okul etkinlikleri, aile ilişkileri ve millî bayram kutlamaları aracılığıyla aktarıldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak özel gün ve millî bayram temalı animasyonların çocuklara milli ve evrensel değerlerin kazandırılmasında önemli bir işleve sahip olduğu ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde vurgulanan değerlerin aktarımına katkı sunduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
• değerler eğitimi
• animasyon filmleri
• çocuk edebiyatı
• belirli gün ve haftalar

Destekleyen Kurum

Yok

Etik Beyan

Yazar Katkı Oranı Tüm yazarlar makalenin tüm süreçlerinde eşit oranda rol almışlardır. Tüm yazarlar çalışmanın son hâlini okumuş ve onaylamıştır. Etik Kurul Beyanı Bu çalışma, insan veya hayvan katılımcı içermediğinden etik kurul izni gerektirmemektedir. Çatışma Beyanı Yazarlar çalışma kapsamında herhangi bir kurum veya kişi ile çıkar çatışması bulunmadığını beyan etmektedir. Üretken Yapay Zekâ Kullanım Beyanı Bu çalışmada üretken yapay zekâ araçları, kodların düzenlenmesine yardımcı olarak kullanılmıştır. Fikirler, analizler ve makale yazımı yazarlara aittir.

An Analysis of Special Day and National Holiday-Themed Animated Films in Terms of Values Education within the Framework of the Türkiye Century Education Model

Öz

The aim of this study was to examine animated films themed around special occasions and national holidays in light of the values outlined in the Türkiye Century Education Model. The study employed a qualitative research method using a document analysis design. As part of this study, eight animated films available on YouTube that address the themes of the March 18 Çanakkale Victory, April 23 National Sovereignty and Children’s Day, October 29 Republic Day, and August 30 Victory Day were analyzed. The data was subjected to content analysis; during the review process, the scenes, character behaviors, and dialogues featured in the animations were evaluated in light of the values outlined in the Türkiye Century Education Model. The study found that the values most frequently depicted in animated films are patriotism, love, respect, kindness, friendship, responsibility, and empathy. In addition, it was observed that values such as diligence, compassion, family unity, freedom, patience, and humility were also emphasized to varying degrees. It was found that these values were conveyed not primarily through direct instruction, but rather through character-based behaviors, everyday life events, school activities, family relationships, and national holiday celebrations. In conclusion, it can be said that animations themed around special occasions and national holidays play an important role in instilling national and universal values in children and contribute to the transmission of the values emphasized in the Turkey Century Education Model.

Anahtar Kelimeler

• The "Turkey of the Century" Education Model
• values education
• animated films
• children's literature
• special days and weeks.

Destekleyen Kurum

None

Etik Beyan

Author Contributions: All authors contributed equally to all stages of the article. They have read and approved the final version of the study. Ethical Declaration: This study does not require ethics committee approval as it does not involve human or animal participants. Conflict of Interest: The authors declare that they have no conflict of interest with any institution or persons within the scope of this study. Declaration of Generative AI Use: Generative AI tools were used solely to assist with code editing. The ideas, analyses, and writing are entirely our own.

Kaynakça

1. Akbaş, O. (2008). Değer Eğitimi Akımlarına Genel Bir Bakış. Değerler Eğitimi Dergisi, 6(16), 9-27. https://izlik.org/JA64KK44PS
2. Alimcan, D., & Altunay Şam, E. (2017). Sosyal bilgiler dersi boyutunda değerler eğitiminin önemi ve medyanın değerler üzerindeki etkisi. Millî Eğitim, 46(215), 239-261. https://izlik.org/JA89RR48ZE
3. Arslan, A. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli erdem-değer-eylem çerçevesinin incelenmesi. Temel Eğitim, 7(27), 106-121. https://doi.org/10.52105/temelegitim.1758139
4. Aydın, M. Z. (2010). Okulda değerler eğitimi. Nobel Yayın Dağıtım.
5. Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice Hall.
6. Buenestado-Fernández, M., García-Ruiz, R., Jiménez-Iglesias, E., & Barba-González, R. (2024). Beyond fear: Opportunities and positive use of ICT among children and adolescents. Journal of Media Literacy Education, 16(3), 133-153. https://doi.org/10.23860/JMLE-2024-16-3-10
7. Ceylan, A., & Akkaya, S. (2024). Çizgi filmlerin değerler bakımından incelendiği lisansüstü çalışmaların incelenmesi. International Primary Educational Research Journal, 8(3), 341-358. https://izlik.org/JA37WD82KS
8. Doğan, S., & Aşlamacı, İ. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinin değer eğitimi açısından analizi. Çukurova Araştırmaları, 11(1), 72-90. https://doi.org/10.29228/cukar.80525

9. Gottschalk, F. (2019). Impacts of technology use on children: Exploring literature on the brain, cognition and well-being. OECD Publishing.
10. Güden Altmış, M., & Altun, T. (2021). Pırıl çizgi filminin değerler eğitimi açısından incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi 10(4), 1700-1718. https://izlik.org/JA79UZ26KD
11. Günaltay, M. İ., & Özüdoğru, F. (2026). 2019 ve 2024 ortaokul Türkçe dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. Turkish Journal of Primary Education (TUJPED), 11(1), 22-43. https://doi.org/10.52797/tujped.1912516
12. Kadırhan, Z., & Şat, M. (2025). A review of studies on the Türkiye Century Maarif Model. Temel Eğitim, 7(27), 84-105. https://izlik.org/JA58BR76BM
13. Karaağaç, H. G., & Alikılıç, D. (2023). Çocuk edebiyatı ve çocuğa görelik kavramı. Education and Technology in Information Science, 1(1), 58-66. https://izlik.org/JA22TP34TR
14. Kavruk, H., & Aykaç, N. (2022). Çocuk medyası ürünlerinde değer aktarımı (Tozkoparan dizisi örneği). Journal of Social and Humanities Sciences Research, 9(86), 1584-1603. http://dx.doi.org/10.26450/jshsr.3159
15. Kirkorian, H. L., Wartella, E. A., & Anderson, D. R. (2008). Media and young children’s learning. The Future of Children, 18(1), 39-61. https://doi.org/10.1353/foc.0.0002
16. Millî Eğitim Bakanlığı. (2023). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortak metni. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
17. Şahin, N. (2019). TRT’nin çocuklara yönelik çizgi filmlerinin Türkçe öğretimi ve değer aktarımı açısından incelenmesi. Nosyon: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, 2, 1-10. https://izlik.org/JA29AM73CW
18. Şener, G. (2026). Analysis of studies on the Türkiye Yüzyılı Maarif Model: Current status and identification of research gaps. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 22(1), 1-15. https://doi.org/10.17244/eku.1750481
19. Taşkın, S. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde değerler eğitimi yaklaşımının analizi. İstanbul Eğitim Dergisi, (2), 160-180. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1640604
20. Wach, E., & Ward, R. (2013). Learning about qualitative document analysis. IDS Practice Paper in Brief, 13, 1-10.
21. Yavuz, D. (2019). Çocuk edebiyatı ve kültürel semboller. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(4), 175-184. https://izlik.org/JA77ZL47LR
22. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. bs.). Seçkin Yayıncılık.
23. Yılmaz, E. (2025). İlkokulda değerler eğitimine yönelik çevrimiçi bir materyal: "Afacanların Hikâyesi" animasyonları. Journal of Social Perspective Studies, 2(1), 34-47. https://doi.org/10.5281/zenodo.15133588