Araştırma Makalesi

Mikro Tarihi Çalışmak Kapsamında Öğretmen Adayları Aile Tarihlerini Yazıyor: Bir Eylem Araştırması

Cilt: 6 Sayı: 2 20 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Mikro Tarihi Çalışmak Kapsamında Öğretmen Adayları Aile Tarihlerini Yazıyor: Bir Eylem Araştırması

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının aile tarihine ilişkin algılarını belirlemek ve gerçekleştirdikleri aile tarihi proje sürecini değerlendirmektir. Yöntem ve Araçlar: Bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması deseni ile kurgulanmıştır. Çalışma grubunun belirlenmesinde kolay ulaşılabilir örnekleme kullanılmıştır. Bu doğrultuda araştırmanın çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim öğretim yılında İstanbul’daki bir devlet üniversitesinin sınıf eğitimi ana bilim dalında Sosyal Bilgiler Öğretimi dersine devam eden 29 sınıf öğretmeni adayı oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından oluşturulan “Alt-Üst Soy Bilgisi Sorgulama Projesi Ön Algı Anketi” ve aile tarihi ödevleri kullanılmıştır. Eylem araştırmasına göre planlanan bu araştırma sekiz hafta süresince gerçekleştirilmiştir. Ön algı anketi ve aile tarihi ödevlerinden elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Sonuçlar: Araştırmanın sonuçlarına göre sınıf öğretmeni adayları; aile tarihleri hakkında köken, göç, meslekler, savaş anıları ve evlilik kategorilerinde bilgi sahibidir. Sınıf öğretmeni adaylarının, aile tarihinin kökenlerine ilişkin bilgileri ağırlıklı olarak 19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın ilk yarısına kadardır. Çoğu, aile tarihinin detaylarının bilinmesinin önemli olduğunu belirtmiş ve gerekçelerini “geleceği şekillendirme, kültürü tanıma, kökeni tanıma, aile ile bağ kurma, kendini tanıma, geçmişi bilme, aidiyet duygusu vb.” şeklinde vurgulamıştır. Çoğunun aile tarihini öğrenmek için çaba gösterdiği ve “sohbet, soyağacı inceleme, fotoğraf inceleme ve kitap okuma” gibi eylemlere geçtikleri belirlenmiştir. Aile tarihini öğrenmek için başvurabilecekleri kaynakları aile içi bilgilendirme, e-devlet, fotoğraf, eşya vb. şeklinde belirtmiştir. Bazıları daha önce aile tarihiyle ilgili bir ödev/proje yapmadığından fakat yapmak istediğinden bahsetmiştir. Aile tarihleriyle ilgili en çok savaş, göç, yaşanılan afetler, hastalıklar ve meslekler gibi anılar hakkında etkilendiklerini vurgulamışlardır. Ayrıca fırsat verildiğinde sınıf öğretmeni adaylarının birer tarihçi gibi çalışabildikleri görülmüştür. Bu anlamda sınıf öğretmeni adayları, tarih biliminin ya da tarih dersinin klasiğin ötesindeki farklı bir boyutuna tanık olmuştur. Aile tarihi projesi ile eğitim okul duvarlarını aşmış, böylece sınıf öğretmeni adaylarının gündelik hayatla dersler arasında bir bağ kurmaları sağlanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Aile tarihi, mikro tarih, sınıf öğretmeni adayları, sosyal bilgiler öğretimi

Kaynakça

  1. Ağdemir, S. (1991). Aile ve eğitim. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 1(1), 11-13.
  2. Akın, M. H., Tüfekçioğlu, E. B. ve Ergün, A. F. (2025). Türk ailesinde çocuğun anlam ve değeri: Türkiye aile yapısı araştırmasında eğilimler ve yönelimler. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 2(Aile Özel Sayısı), 481-512. https://doi.org/10.21560/spcd. v2025i88554.163.0418
  3. Aktaş, Ö., Erkan, S. ve Şahingöz, M. (2018). Tarih bölümü öğrencilerinin aile tarihi öğretimi önemi üzerine görüşlerinin içerik analizi. Turkish History Education Journal, 7(1), 1-16. https://doi.org/10.17497/tuhed.340277
  4. Avcı-Akçalı, A. (2007). Yerel tarih ve tarih eğitimine katkısı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
  5. Bottero, W. (2015). Practising family history: ‘Identity’ as a category of social practice. The British Journal of Sociology, 66(3), 534- 556. https://doi.org/10.1111/1468-4446.12133
  6. Cabul, E. (2019). Ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde sözlü tarih deneyimleri: Geçmişten günümüze bayramlar [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
  7. Carroll, E. B., Huff, N. L., Hodgson, J. H. ve Meadors, P. L. (2006). Evaluating the educational impact of a family history project. Journal of Teaching in Marriage and Family, 6, 568-589.
  8. Çulha-Özbaş, B. ve Aslan, N. (2025). Mikro tarih penceresinden “aile tarihi” çalışmalarına bakmak: Olanaklar, sınırlılıklar, fırsatlar ve bir kılavuz önerisi. Y. Kabapınar ve G. Tuncel (Ed.). Sıradan İnsanın ve Yaşamın Öyküsü Olarak Mikro Tarihi Öğrenmek ve Öğretmek içinde (ss. 85-98). Pegem A.
  9. Danacıoğlu, E. (2001). Geçmişin izleri: Yanıbaşımızdaki tarih için bir kılavuz. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  10. Dere, İ. ve Ecer, B. (2025). Türkiye’de aile tarihi çalışmalarının yüzyılı: Bibliyografik bir analiz (1924–2024). Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi, 8(15), 203-232. https://doi.org/10.32953/abad.1649209

Kaynak Göster

APA
Kabapınar, Y., & Okur, S. (2026). Mikro Tarihi Çalışmak Kapsamında Öğretmen Adayları Aile Tarihlerini Yazıyor: Bir Eylem Araştırması. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2). https://doi.org/10.55008/te-ad.1919202
AMA
1.Kabapınar Y, Okur S. Mikro Tarihi Çalışmak Kapsamında Öğretmen Adayları Aile Tarihlerini Yazıyor: Bir Eylem Araştırması. TEAD. 2026;6(2). doi:10.55008/te-ad.1919202
Chicago
Kabapınar, Yücel, ve Selin Okur. 2026. “Mikro Tarihi Çalışmak Kapsamında Öğretmen Adayları Aile Tarihlerini Yazıyor: Bir Eylem Araştırması”. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi 6 (2). https://doi.org/10.55008/te-ad.1919202.
EndNote
Kabapınar Y, Okur S (01 Ağustos 2026) Mikro Tarihi Çalışmak Kapsamında Öğretmen Adayları Aile Tarihlerini Yazıyor: Bir Eylem Araştırması. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi 6 2
IEEE
[1]Y. Kabapınar ve S. Okur, “Mikro Tarihi Çalışmak Kapsamında Öğretmen Adayları Aile Tarihlerini Yazıyor: Bir Eylem Araştırması”, TEAD, c. 6, sy 2, Ağu. 2026, doi: 10.55008/te-ad.1919202.
ISNAD
Kabapınar, Yücel - Okur, Selin. “Mikro Tarihi Çalışmak Kapsamında Öğretmen Adayları Aile Tarihlerini Yazıyor: Bir Eylem Araştırması”. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi 6/2 (01 Ağustos 2026). https://doi.org/10.55008/te-ad.1919202.
JAMA
1.Kabapınar Y, Okur S. Mikro Tarihi Çalışmak Kapsamında Öğretmen Adayları Aile Tarihlerini Yazıyor: Bir Eylem Araştırması. TEAD. 2026;6. doi:10.55008/te-ad.1919202.
MLA
Kabapınar, Yücel, ve Selin Okur. “Mikro Tarihi Çalışmak Kapsamında Öğretmen Adayları Aile Tarihlerini Yazıyor: Bir Eylem Araştırması”. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, c. 6, sy 2, Ağustos 2026, doi:10.55008/te-ad.1919202.
Vancouver
1.Yücel Kabapınar, Selin Okur. Mikro Tarihi Çalışmak Kapsamında Öğretmen Adayları Aile Tarihlerini Yazıyor: Bir Eylem Araştırması. TEAD. 01 Ağustos 2026;6(2). doi:10.55008/te-ad.1919202