Araştırma Makalesi

Matematik Kaygısının Aracılık Rolü: Ortaokul Öğrencilerinde Algılanan Ebeveyn Tutumu ve Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Arasındaki İlişki

Cilt: 14 21 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Matematik Kaygısının Aracılık Rolü: Ortaokul Öğrencilerinde Algılanan Ebeveyn Tutumu ve Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Arasındaki İlişki

Öz

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin matematik kaygısının, algılanan anne-baba tutumu ile olumsuz değerlendirilme korkusu arasındaki ilişkide aracılık rolünü incelemektir. Araştırma 7. ve 8. sınıflarında öğrenim gören toplam 1441 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri üç ölçek yardımıyla toplanmış olup yapısal eşitlik modellemesi ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, algılanan anne-baba tutumunun matematik kaygısını negatif yönde; matematik kaygısının ise olumsuz değerlendirilme korkusunu pozitif yönde yordadığı bulunmuştur. Ayrıca, matematik kaygısının algılanan anne-baba tutumu ile olumsuz değerlendirilme korkusu arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiği belirlenmiştir. Yapısal eşitlik modeline göre, öğrencilerin algıladıkları anne-baba tutumunun, matematik kaygısı aracılığıyla olumsuz değerlendirilme korkusundaki toplam varyansın %49 unu açıkladığı tespit edilmiştir. Araştırma bulguları, mevcut alanyazın doğrultusunda tartışılmış ve uygulayıcılara yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Olumsuz değerlendirilme korkusu, matematik kaygısı, algılanan anne-baba tutumu, yapısal eşitlik modeli

Etik Beyan

Etik Kurul Belgesi Etik Kurul Komisyon Adı: Erciyes Üniversitesi Etik Kurulu Etik Kurul Belge Tarihi ve Sayı No: 24/05/2023 ve 217

Kaynakça

  1. Acar-Bulut, Ö., & Kali-Soyer, M. (2021). Investigation of the relationship between perceived parental attitude, fear of negative evaluation and self-efficacy perception of elementary school students. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 11(61), 215–228. http://turkpdrdergisi.com/index.php/pdr/article/view/949
  2. Afat, N. (2013). Çocuklarda üstün zekânın yordayıcısı olarak ebeveyn tutumları. HAYEF Journal of Education, 10(1), 155–168.
  3. Ak, H. N. (2022). Sosyal kaygı ile algılanan ebeveyn tutumları, benlik saygısı ve başa çıkma stilleri ilişkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yakın Doğu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Lefkoşa, KKTC.
  4. Akgün, L., Gönen, S., & Aydın, E. (2007). İlköğretim öğrencilerinin matematik kaygı düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 94–101.
  5. Akkuş, R., & Tekinsav Sütcü, S. (2022). Olumlu ve olumsuz değerlendirme korkusu ve duygu düzenleme güçlüklerinin sosyal kaygı belirtileri ve performans algısı üzerindeki rolü. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 55(3), 787–818.
  6. Aksoy, Ö. N. (2019). Üstün ve özel yetenekli öğrencilerin akademik ortamlarda olumsuz değerlendirilme korkusunun incelenmesi: Balıkesir örneği. Anadolu Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(3), 95–110.
  7. Alkan, M., & Bökeoğlu, Ç. Ö. (2020). Üniversite öğrencilerinin sosyal kaygı düzeylerinin yordanmasında anne-baba tutumlarının rolü. Eğitim ve Bilim, 45(203), 297–314. https://doi.org/10.15390/eb.2020.8951
  8. Alkan, V. (2015). Akademik ortamlarda olumsuz değerlendirilme korkusu ölçeğinin geliştirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  9. Alpoğuz, D., & Şahin, A. (2014). Demokratik veya otoriter olarak algılanan ana-baba tutumlarının ilköğretim öğrencilerinin Türkçe dersi akademik başarılarına etkisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 2(3), 53–67.
  10. Ayan, A. (2014). Ortaokul öğrencilerinin matematik özyeterlik algıları, motivasyonları, kaygıları ve tutumları arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Balıkesir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.

Kaynak Göster

APA
Yücel, G., Yazlık, D. Ö., & İlhan, O. A. (2026). Matematik Kaygısının Aracılık Rolü: Ortaokul Öğrencilerinde Algılanan Ebeveyn Tutumu ve Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Arasındaki İlişki. Journal of Computer and Education Research, 14. https://doi.org/10.18009/jcer.1783844
AMA
1.Yücel G, Yazlık DÖ, İlhan OA. Matematik Kaygısının Aracılık Rolü: Ortaokul Öğrencilerinde Algılanan Ebeveyn Tutumu ve Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Arasındaki İlişki. JCER. 2026;14. doi:10.18009/jcer.1783844
Chicago
Yücel, Gizem, Derya Özlem Yazlık, ve Onur Alp İlhan. 2026. “Matematik Kaygısının Aracılık Rolü: Ortaokul Öğrencilerinde Algılanan Ebeveyn Tutumu ve Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Arasındaki İlişki”. Journal of Computer and Education Research 14 (Nisan). https://doi.org/10.18009/jcer.1783844.
EndNote
Yücel G, Yazlık DÖ, İlhan OA (01 Nisan 2026) Matematik Kaygısının Aracılık Rolü: Ortaokul Öğrencilerinde Algılanan Ebeveyn Tutumu ve Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Arasındaki İlişki. Journal of Computer and Education Research 14
IEEE
[1]G. Yücel, D. Ö. Yazlık, ve O. A. İlhan, “Matematik Kaygısının Aracılık Rolü: Ortaokul Öğrencilerinde Algılanan Ebeveyn Tutumu ve Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Arasındaki İlişki”, JCER, c. 14, Nis. 2026, doi: 10.18009/jcer.1783844.
ISNAD
Yücel, Gizem - Yazlık, Derya Özlem - İlhan, Onur Alp. “Matematik Kaygısının Aracılık Rolü: Ortaokul Öğrencilerinde Algılanan Ebeveyn Tutumu ve Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Arasındaki İlişki”. Journal of Computer and Education Research 14 (01 Nisan 2026). https://doi.org/10.18009/jcer.1783844.
JAMA
1.Yücel G, Yazlık DÖ, İlhan OA. Matematik Kaygısının Aracılık Rolü: Ortaokul Öğrencilerinde Algılanan Ebeveyn Tutumu ve Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Arasındaki İlişki. JCER. 2026;14. doi:10.18009/jcer.1783844.
MLA
Yücel, Gizem, vd. “Matematik Kaygısının Aracılık Rolü: Ortaokul Öğrencilerinde Algılanan Ebeveyn Tutumu ve Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Arasındaki İlişki”. Journal of Computer and Education Research, c. 14, Nisan 2026, doi:10.18009/jcer.1783844.
Vancouver
1.Gizem Yücel, Derya Özlem Yazlık, Onur Alp İlhan. Matematik Kaygısının Aracılık Rolü: Ortaokul Öğrencilerinde Algılanan Ebeveyn Tutumu ve Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Arasındaki İlişki. JCER. 01 Nisan 2026;14. doi:10.18009/jcer.1783844