Etik değerler tüm bilimsel çalışma süreçlerinin en önemli unsurlarından biridir. Bu sebeple, dergiye gönderilen çalışmalar tamamen gizli bir değerlendirme sürecine tabidir. Değerlendirme süresince edinilen bilgiler ve fikirler gizli tutulur; herhangi bir şekilde üstünlük sağlayacak bir avantaj olarak kullanılamaz.
Dergi, Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA) ve World Association of Medical Editors (WAME) tarafından yayınlanan etik yayıncılık ilkelerini benimser;
Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing başlığı altında ifade edilen ilkeler için: https://publicationethics.org/resources/guidelines-new/principles-transparency-and-best-practice-scholarly-publishing
Ayrıca YÖK "Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi"nde belirlenen esaslar dikkate alınmaktadır. https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Kurumsal/mevzuat/bilimsel-arastirma-ve-etik-yonetmeligi.aspx
Bu çerçevede;
Yazarların Sorumluluğu
Eser Dergiye gönderilmeden önce, derginin benimsediği etik standartlara, yayın ilkelerine ve yazım kurallarına uygun olup olmadığını kontrol ve teyit eder.
Eserin araştırma ve yayın ilkelerine uygun olarak hazırlanması yazar(lar)ın sorumluluğundadır.
Yazar, eseri göndermekle 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanuna, YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesine, COPE tarafından açıklanan araştırma ve yayın etiği standartlarına uygun olarak eserin hazırlandığını taahhüt eder.
Hakemlerin Sorumluluğu
Hakem kendisine gönderilen eseri COPE tarafından açıklanan linkteki esasları dikkate alarak değerlendirmesini tamamlar ve kendisine tanına süre içinde editör kuruluna iletir.
https://publicationethics.org/resources/guidelines/cope-ethical-guidelines-peer-reviewers
Editör ve Editör Kurulunun Sorumluluğu
a) Tarafsızlık: Editör, eser sahibinin dininden, cinsiyetinden, uyruğundan ve siyasi görüşünden bağımsız olarak eserlerin değerlendirme sürecini yürütür.
b) Gizlilik: Yayın sürecinde kör hakemlik esasının korunmasını sağlar. Ayrıca yazar ile hakem arasında çıkar çatışmasının oluşmasını engelleyecek tedbirleri alır.
c) Adiliyet: Hakem sürecinin etik standartlara uygunluğu açısından COPE rehberini dikkate alır.
https://publicationethics.org/files/What_To_Do_If_Suspect_Peer_Review_Manipulation.pdf
d) İşbirliği ve koordinasyon: Eserlerin değerlendirme sürecinin öngörülen sürede tamamlanması için gerekli işbirliği ve koordinasyon sağlanır.
e) Bilgi paylaşımı: Kurulda görevli diğer kişilerle derginin yayın süreci ve makale değerlendirme süreçleri hakkında bilgi paylaşımında COPE tarafından belirlenen linkteki esasları gözetir.
https://publicationethics.org/files/Sharing%20_of_Information_Among_EiCs_guidelines_web_version_0.pdf
f) Etik ihlalleri: Dergiye yayınlanması için gönderilen veya derginin önceki sayılarında yayınlanmış bir esere ilişkin olarak,
Mükerrer yayın, dilimleme, intihal, uydurma veri, çıkar çatışması ve haksız yazarlık şüphesi oluştuğunda; yazarlık değişiklikliği talepleri hakkında COPE tarafından belirtilen linkte yer alan standartlara riayet eder. Ayrıca COPE tarafından yayınlanan mükerrer yayın ve dilimleme açısından haksız yazarlığa ilişkin linkinde açıklanan hususlara dikkat eder.
https://publicationethics.org/resources/guidelines/ethics-toolkit-editors
g) Editörlerin Kendi Dergisinde Yayın Yapması:
Dergi editörlerinin ya da yayın kurulu veya danışma kurulu üyelerinin kendi dergilerinde/üye oldukları dergide yayın yapmaları hem dergi yayıncılığı ile ilgili kuruluşlar tarafından (bkz. COPE) hem de ilgili akademik literatürce (Helgesson, G., Radun, I., Radun, J., & Nilsonne, G. (2022). Editors publishing in their own journals: A systematic review of prevalence and a discussion of normative aspects. Learned Publishing, 35(2), 229-240. https://doi.org/10.1002/leap.1449) tartışılmaktadır.
Derginin Medya ve Din alanında faaliyet gösteren spesifik bir dergi olması sebebiyle alanda önemli akademik faaliyetler yürüten söz konusu editörler ve kurul üyelerinin bazı çalışmalarına yer verilmesi dergi için ciddi önem arz edebilmektedir. Bu tür durumlarda süreç ilgili COPE (Bölüm 9) rehberi çerçevesinde bir prosedür yürütülecektir.
https://publicationethics.org/sites/default/files/COPE_G_A4_SG_Ethical_Editing_May19_SCREEN_AW-website.pdf
• Editör yazı gönderdiği sayıda kendi makalesine editör olarak tanımlanamaz. Çalışma, daha en başından diğer editör/lere atanır. Süreci tamamen diğer editör/ler yürütür. Sürecin, hakemlerin belirlenmesi vb. hiçbir aşamasına müdahale edemez.
• Editör kurulu ve danışma kurulu diğer üyeleri de kurulunda yer aldıkları dergiye bir yazı gönderdiklerinde yazı ile ilgili sürecin hiçbir aşamasında yer alamazlar.
• Bu tür yayınlarla ilgili sürecin şeffaflığını ve etik kurallara uygunluğunu ifade etmek için çıkar çatışması beyanı yapılan makale son sayfasında sürecin nasıl işletildiği ifade edilir.
Araştırma Etiğine İlişkin Hususlar
Dergi, araştırma etiğinde yüksek standartları gözetir ve aşağıda tanımlanan uluslararası araştırma etiği ilkelerini benimser. Makalelerin etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır.
• Araştırmanın tasarlanması, tasarımın gözden geçirilmesi ve araştırmanın yürütülmesinde, bütünlük, kalite ve şeffaflık ilkeleri sağlanmalıdır.
• Araştırma ekibi ve katılımcılar, araştırmanın amacı, yöntemleri ve öngörülen olası kullanımları; araştırmaya katılımın gerektirdikleri ve varsa riskleri hakkında tam olarak bilgilendirilmelidir.
• Araştırma katılımcılarının sağladığı bilgilerin gizliliği ve yanıt verenlerin gizliliği sağlanmalıdır. Araştırma katılımcıların özerkliğini ve saygınlığını koruyacak şekilde tasarlanmalıdır.
• Araştırma katılımcıları gönüllü olarak araştırmada yer almalı, herhangi bir zorlama altında olmamalıdırlar.
• Katılımcıların zarar görmesinden kaçınılmalıdır. Araştırma, katılımcıları riske sokmayacak şekilde planlanmalıdır.
• Araştırma bağımsızlığıyla ilgili açık ve net olunmalı; çıkar çatışması varsa belirtilmelidir.
• Deneysel çalışmalarda, araştırmaya katılmaya karar veren katılımcıların yazılı bilgilendirilmiş onayı alınmalıdır. Çocukların ve vesayet altındakilerin veya tasdiklenmiş akıl hastalığı bulunanların yasal vasisinin onayı alınmalıdır.
• Çalışma herhangi bir kurum ya da kuruluşta gerçekleştirilecekse bu kurum ya da kuruluştan çalışma yapılacağına dair onay alınmalıdır.
• İnsan öğesi bulunan çalışmalarda, “yöntem” bölümünde katılımcılardan “bilgilendirilmiş onam” alındığının ve çalışmanın yapıldığı kurumdan etik kurul onayı alındığı belirtilmesi gerekir. Etik kurul onayı ilgili makaleler için dergi sistemine eklenmelidir.
• TR Dizin Etik İlkeleri Akış Şeması İçin Bkz: https://trdizin.gov.tr/wp-content/uploads/2022/04/TRDizin_etik_ilkeleri_akis_semasi.pdf
Dergimizde etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen doğrudan etik@mediadjournal.org adresine bildiriniz.
İntihal Politikası
Dergiye gönderilen çalışmalar, başvuru aşamasında beyan edilen benzerlik raporu çerçevesinde değerlendirilir. Araştırma ve yayın etiğine uygun bulunmayan veya intihal riski tespit edilen makaleler değerlendirilmeye tabi tutulmamaktadır. Bu çerçevede tarama programlarınca tespit edilen benzerlik oranının %20’nin üzerinde olması halinde ilgili çalışma hakem onayı alsa bile yayımlanamaz. Eğer durum fark edilmeden çalışma yayımlanmış ise durumun fark edilmesiyle birlikte ilgili çalışmaya erişim engellenerek çalışma yayım listesinden ve tam sayıdan çıkarılır. Dergi yönetimi, bağımsız çalışan intihal/benzerlik programlarının sonuçlarını bir etik ihlali olarak değil, kurumsal bir standart olarak kabul eder. İntihal politikası hakkında detaylı bilgi için İntihal Politikası sayfası ziyaret edilebilir. Çalışmanın, aşağıda belirtilen bölümleri içermesi gerekmektedir.
Çalışmaların etik ve hukuki sorumluluğu öncelikle yazarlara aittir.
Medya ve Din Araştırmaları Dergisi editör kurulu, benzerlik oranı tespitinde aşağıdaki kuralları benimsemektedir:
Genel benzerlik oranı %20’nin üzerinde olan makaleler hakem sürecine girmeden yazara geri gönderilmektedir. Teknik notlar ve kitap değerlendirmeleri için bu oran %25’tir. Bu durumda yazarlar 3 hafta içerisinde makaleyi düzenleyip tekrar gönderebilirler. Tek bir kaynaktan benzerlik oranı %5 veya daha az olmalıdır. Teknik notlar ve kitap değerlendirmeleri için bu yüzdelik şartı aranmaz. Editörler hakemlik süreci boyunca veya sonrasında benzerlik kontrolü yapabilirler.
Yukarıda bahsedilen kuralların makale başvurusunda bulunan tüm yazarlar tarafından kabul edilir.
Dergi yayın süreçlerinde bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır.
Düzeltme ve Geri Çekme Politikası
Düzeltme Politikası
Eğer makale yayınlandıktan sonra değişiklik yapılması gerekiyorsa
COPE klavuzuna
uygun biçimde dergi yayın kurulu talebi değerlendirir. Yayın tarihini beş gün geçmemiş makalelerdeki küçük eksiklikler uygun görüldüğü takdirde ivedilikle gerçekleştirilir. Yayın tarihi eski olan veya büyük değişiklik gerektiren durumlarda düzeltme makalesi yayınlanır. Düzeltme bildirimleri yazar tarafından, dergi kurulu üyeleri veya üçüncü şahıslardan gelebilir.
Düzeltme Makalesi: Orijinal makale ve düzeltme makalesi birbirine referans verecek biçimde makale bilgi sayfasında bağlanır. Okuyucuya makalenin düzeltildiğine dair bir bildirim gösterilir ve düzeltilmiş sürüme yönlendiren bir bağlantı bu bildirime eşlik eder. Düzeltme makalesi, düzeltme bildiriminin gönderildiği tarihi izleyen ilk sayıda yayınlanır ve müstakil olarak DOI alır. Yeni sayıda yayınlanan düzeltilmiş sürüm için hususi bir “Düzeltme” bölümü oluşturulur ve [Sıra No]. [Düzeltme:] [Makale Başlığı] biçiminde düzeltme makalesi yayınlanır.
Geri Çekme Politikası
Çalışmanın sonuçlarını, öz varlığını zedeleyici durum içeren veya etik, bilimsel, kanuni suiistimal içeren makaleler
COPE geri çekme yönergelerine
uygun biçimde işlem görür. Bu çalışmalar için: Orijinal makaleye ilişik bir geri çekme bildirimi ve yeni dergi sayısında yayınlanan bir geri çekme beyanı yayınlanır. Yeni sayıda yayınlanan geri çekme makalesi için hususi bir “Geri Çekme” bölümü oluşturulur. [Sıra No]. [Geri Çekme:] [Makale Başlığı] biçiminde bu bölümde geri çekme beyanı yayınlanır.
Makalenin Kaldırılma Durumu
Ender bir durumdur fakat özel gerekçeler dolayısıyla makalenin kaldırılması gerekebilir. Aşağıdaki durumlarda makale hemen kaldırılır ve izleyen sayıda kaldırılma beyanı yayınlanır:
• Mahremiyet ve unutulma hakkını ihlal eden durumlar.
• Karalayıcı ve yasal haklarını kullanmaya mani olması.
• Mahkeme kararı gibi bağlayıcı bildirimler.
Gerekçenin üst bilgiyi de içermesi durumunda gerekli değişikliklerin yapılması için
doi.org
ve indexlere bildirim yapılır, mevcutsa dergi deposundan makale verileri kaldırılır.
Değerlendirme Süreci, Süresi ve Hakemlik Politikası
Ön Kontrol
• Dergi’ye bir eser gönderildiğinde öncellikle yayın politikası ve yazım kurallarına uygunluğu açısından ön kontrol sürecine alınır.
• İlgili sekreterin makaleyi işleme alması için gereken süre maksimum 10 gündür. Ön kontrol süreci içeresinde ise sekretere verilen süre maksimum 10 gündür.
Editöryal Ön Kontrol
• Gerekli ön şartları sağladığı tespit edilen çalışmalar editöre/alan editörüne atanır ve editör 5 gün içerisinde çalışmanın hakem aşamasına alınıp alınmamasına karar verir.
• Bu aşamada editör/ler makaleyi editöryal değerlendirme sonucunda reddedebilir. Ya da yazara editöryal düzenleme önerilerinde bulunabilir.
• İngilizce makaleler bu aşamada yabancı dil editörüne iletilir ve dil açısından uygunluğu kontrol edilir.
Hakem Değerlendirmesi:
• Editöryal değerlendirme sonrasında makaleler çift kör hakem sistemi gereğince iki hakeme gönderilir ve bu aşamada hakemlerin yazarla farklı kurumlardan olmasına dikkat edilir.
• Hakemin değerlendirme yapması için gönderilen davete cevap süresi 7 gündür. Değerlendirme süresi ise 15 gündür.
• Bu süre/ler editör ve/veya alan editörleri tarafından uzatılabilir. Sürecin uzaması durumunda editör ve/veya alan editörleri yeni hakem atayabilir.
• Hakemler değerlendirmeleri sonucunda inceledikleri makaleyi; doğrudan kabul edebilir, küçük düzeltme önerebilir, büyük düzeltme önerebilir ya da doğrudan reddedebilir.
• Her iki hakemin de kabul yönünde görüş bildirmesi durumunda makale kabul edilir. Aksi durumda ise reddedilir.
• Hakemlerden makalenin yayınlanması hakkında, düzeltmelerle kabul edilmesine ilişkin olumlu görüş gelmesi halinde, makalenin hakem görüşleri doğrultusunda gerekli düzeltmelerinin yapılması amacıyla yazar(lar)a gönderilmesine ve yazar(lar) tarafından gerekli düzeltmelerin yapıldığına kanaat getirilmesi durumunda yayınlanmasına karar verilir. Yazar(lar) tarafından gerekli düzeltmelerin yapıldığına dair kanaat oluşmaz ise makale reddedilebilir.
• Hakemlerden makalenin yayınlanmasına ilişkin bir olumlu bir olumsuz görüş gelmesi durumunda üçüncü bir hakemin belirlenmesine ve üçüncü hakemin vereceği karar doğrultusunda editör ve/veya editörler kurulu tarafından makalenin yayınlanmasına veya reddine karar verilir.
• Yazarlar, değerlendirme sonucuna ilişkin gerekçeli itirazlarını bilimsel bir dille ve dayanaklarını referans göstererek yapabilir. Yapılan itirazlar editör kurulu tarafından en kısa sürede incelenir. Yapılan itirazlar hakkında, ilgili hakemlerden görüş talep edilebilir. Sonuçlarla ilgili olarak yazarlara olumlu veya olumsuz dönüş yapılır. Yazarların değerlendirme sonucuna itirazları olumlu bulunması durumunda, editör kurulu çalışmanın alanına uygun yeni hakemler tayin eder ve bu durumda hakem değerlendirmesi süreci yeniden başlatılmış olur.
• Yazarlar hakem raporlarını 14 gün içinde uygulamalıdırlar. Aksi takdirde çalışma reddedilerek sistemden kaldırılır. Yazarlar, çok özel durumlarda editörden ek süre talep edebilirler.
• Hakem değerlendirmesinin tamamlanmasının ardından, kabul öncesinde, İngilizce öz ve genişletilmiş özetlerinin kontrol edilmesi amacıyla çalışmalar yabancı dil editörüne atanır.
Editöryal Son Kontrol ve Yayına Hazırlık
• Bu aşamada hakem değerlendirmeleri tamamlanmış eserler nihai editör kontrolünden geçirilir ve gerekli görüldüğü takdirde düzenlemeler için yazara iletilebilir. Sürecin maksimum 5 gün içerisinde tamamlanması beklenmektedir.
• Bu aşamada çalışmalar son okuma ve DOI tanımlama ve mizanpaj süreçlerine dahil edilir. Maksimum işlem süresi 10 gündür.
Aday makalelerin normal koşullarda yayın inceleme sürecinin 3 ay içerisinde tamamlanması beklenir.
Depolama Politikası
Medya ve Din Araştırmaları Dergisi Tübitak Açık Bilim Politikasına uygun biçimde isteyen yazarların çalışmalarını Aperta topluluğunda depolamaktadır.
28 Aralık 2023
Sayfa
1-13
