Araştırma Makalesi

Türk Ergenlerin Sosyal Medya Fenomenlerine Bağlanma Davranışlarının Psikometrik Yaklaşımla İncelenmesi

Sayı: 66 15 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Türk Ergenlerin Sosyal Medya Fenomenlerine Bağlanma Davranışlarının Psikometrik Yaklaşımla İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, Türk ergenlerin sosyal medya fenomenlerine bağlanma davranışlarına ilişkin psikometrik boyutları ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Genel tarama modelinde yürütülen bu araştırmanın çalışma grubu toplam 898 ergenden oluşmaktadır. Sınıf düzeylerine göre tabakalı olarak seçilen bu ergenlerin 229’u açımlayıcı faktör analizi, 529’u doğrulayıcı faktör analizi ve 140’ı ölçüt geçerliği çalışmalarında kullanılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonuçları dört alt faktör ve yirmi maddeden oluşan yapıyı ortaya çıkarmıştır. Kuramsal boyutta çözümlenen bu dört alt faktör sırasıyla modelde yakınlaşma, bağlılık, ortak etkileşim ve etkin takip biçiminde isimlendirilmiş, ortaya çıkarılan bu dört faktörlü yapının toplam varyansın %59.05’ini açıkladığı gözlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları ise ölçeğe ilişkin RMSEA (.049), AGFI (.926), CFI (.952) ve IFI (.953) indekslerinin mükemmel; GFI (.945), RMR (.065), NFI (.919), TLI (.942) ve RFI (.901) indekslerinin de kabul edilebilir uyum ölçütleri arasında olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar on sekiz madde ve dört faktörden oluşan nihai yapının doğrulandığına işaret etmektedir. Doğrulanan bu yapının McDonald omega katsayısı ise .901’dir. Korelasyon sonuçları Türk ergenlerin sosyal medya fenomenlerine bağlanmaları ile sosyal medya bağımlılıkları arasındaki orta düzey pozitif ilişkiyi (r=.53, p<0.01) ortaya çıkarmıştır. Bağımsız örneklemler t-testi ve tek faktörlü ANOVA sonuçları ise sosyal medya fenomenlerine bağlanma davranışının kızlar ve sosyal medyayı özellikle beş saat üzerinde kullanan ergenler lehine anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Belirtilen tüm psikometrik incelemeler dikkate alındığında, Türk ergenlerin bağlanma davranışlarının nesnel olarak ölçülebilme potansiyelinin yüksek olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal medya fenomenleri, bağlanma, ölçek, psikometrik bulgular

Etik Beyan

Bu araştırma, Pamukkale İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 08/04/2022 tarihli E-89780248-44-47447281 sayılı kararı ile alınan izinle yürütülmüştür.

Kaynakça

  1. insworth, M. D. S., & Bell, S. M. (1970). Attachment, exploration, and separa-tion: Illustrated by the behavior of one-year-olds in a strange situation. Child Development, 41, 49-67.
  2. Albayrak, A. S. (2006). Uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Asil Yayın Dağıtım.
  3. Alpar, R. (2017). Uygulamalı çok değişkenli istatistiksel yöntemler. Detay Yayıncılık.
  4. American Psychiatric Association (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Association
  5. Arısoy, Ö. (2009). İnternet bağımlılığı ve tedavisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 1, 55-67.
  6. Baumgartner, H., & Homburg, C. (1996). Applications of structural equation modeling in marketing and consumer research: A review. International Journal of Research in Marketing, 13(2), 139-161.
  7. Bentler, P. M. (1990). Comparative fit indexes in structural models. Psychological Bulletin, 107(2), 238-246.
  8. Bentler, P. M., & Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88, 588-606.
  9. Błachnio, A., Przepiorka, A., Senol-Durak, E., Durak, M., & Sherstyuk, L. (2017). The role of personality traits in Facebook and Internet addictions: A study on Polish, Turkish, and Ukrainian samples. Computers in Human Behavior, 68(2017), 269 275. http://dx.doi.org/10.1016/j.chb.2016.11.037
  10. Blum, R. W., Lai, J., Martinez, M., & Jessee, C. (2022). Adolescent connectedness: cornerstone for health and wellbeing. BMJ, 379. https://doi.org/10.1136/bmj-2021-069213

Kaynak Göster

APA
Coşguner, T., Demiraslan, T., Şirin, T. Z., Altındağ, A., & Kurt, H. B. (2026). Türk Ergenlerin Sosyal Medya Fenomenlerine Bağlanma Davranışlarının Psikometrik Yaklaşımla İncelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 66, 290-302. https://doi.org/10.9779/pauefd.1573488
AMA
1.Coşguner T, Demiraslan T, Şirin TZ, Altındağ A, Kurt HB. Türk Ergenlerin Sosyal Medya Fenomenlerine Bağlanma Davranışlarının Psikometrik Yaklaşımla İncelenmesi. PAÜEFD. 2026;(66):290-302. doi:10.9779/pauefd.1573488
Chicago
Coşguner, Tolga, Tekin Demiraslan, Tarık Ziya Şirin, Azizhan Altındağ, ve Hasan Bulut Kurt. 2026. “Türk Ergenlerin Sosyal Medya Fenomenlerine Bağlanma Davranışlarının Psikometrik Yaklaşımla İncelenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 66: 290-302. https://doi.org/10.9779/pauefd.1573488.
EndNote
Coşguner T, Demiraslan T, Şirin TZ, Altındağ A, Kurt HB (01 Nisan 2026) Türk Ergenlerin Sosyal Medya Fenomenlerine Bağlanma Davranışlarının Psikometrik Yaklaşımla İncelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 66 290–302.
IEEE
[1]T. Coşguner, T. Demiraslan, T. Z. Şirin, A. Altındağ, ve H. B. Kurt, “Türk Ergenlerin Sosyal Medya Fenomenlerine Bağlanma Davranışlarının Psikometrik Yaklaşımla İncelenmesi”, PAÜEFD, sy 66, ss. 290–302, Nis. 2026, doi: 10.9779/pauefd.1573488.
ISNAD
Coşguner, Tolga - Demiraslan, Tekin - Şirin, Tarık Ziya - Altındağ, Azizhan - Kurt, Hasan Bulut. “Türk Ergenlerin Sosyal Medya Fenomenlerine Bağlanma Davranışlarının Psikometrik Yaklaşımla İncelenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 66 (01 Nisan 2026): 290-302. https://doi.org/10.9779/pauefd.1573488.
JAMA
1.Coşguner T, Demiraslan T, Şirin TZ, Altındağ A, Kurt HB. Türk Ergenlerin Sosyal Medya Fenomenlerine Bağlanma Davranışlarının Psikometrik Yaklaşımla İncelenmesi. PAÜEFD. 2026;:290–302.
MLA
Coşguner, Tolga, vd. “Türk Ergenlerin Sosyal Medya Fenomenlerine Bağlanma Davranışlarının Psikometrik Yaklaşımla İncelenmesi”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 66, Nisan 2026, ss. 290-02, doi:10.9779/pauefd.1573488.
Vancouver
1.Tolga Coşguner, Tekin Demiraslan, Tarık Ziya Şirin, Azizhan Altındağ, Hasan Bulut Kurt. Türk Ergenlerin Sosyal Medya Fenomenlerine Bağlanma Davranışlarının Psikometrik Yaklaşımla İncelenmesi. PAÜEFD. 01 Nisan 2026;(66):290-302. doi:10.9779/pauefd.1573488