Etik İlkeler
Amasya İlahiyat Dergisi'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Amasya İlahiyat Dergisi yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşıması beklenmektedir.
Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) ve Yükseköğretim Kurumları Etik Davranış İlkeleri' tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır (Bk. COPE Yönerge Türkçe).
Hakemli dergide bir makalenin yayımlanması uyumlu ve saygı duyulan bilgi ağının gelişmesinde gerekli bir temel yapı taşıdır. Bu, yazarların ve onları destekleyen enstitülerinin çalışmalarının kalitesinin doğrudan yansımasıdır. Hakemli makaleler bilimsel metotları destekler ve şekillendirir. Bu yüzden beklenen etik davranışların standartlarında anlaşmaya varmak yayımlama ile ilgili tüm taraflar, yazar, dergi editörü, hakem ve yayımcı kuruluşlar için önemlidir.
Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler
a) İntihal: Başkalarının fikirlerini, metotlarını, verilerini, uygulamalarını, yazılarını, şekillerini veya eserlerini sahiplerine bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseriymiş gibi sunmak,
b) Sahtecilik: Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, sunulan veya yayınlanan eseri gerçek olmayan verilere dayandırarak düzenlemek veya değiştirmek, bunları rapor etmek veya yayımlamak, yapılmamış bir araştırmayı yapılmış gibi göstermek,
c) Çarpıtma: Araştırma kayıtları ve elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan yöntem, cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek, araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak, ilgili teori veya varsayımlara uydurmak için veriler ve/veya sonuçlarla oynamak, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
ç) Tekrar yayım: Bir araştırmanın aynı sonuçlarını içeren birden fazla eseri doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
d) Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde, uygun olmayan biçimde parçalara ayırarak ve birbirine atıf yapmadan çok sayıda yayın yaparak doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
e) Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek, aktif katkısı olan kişileri yazarlar arasına dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini yayım sırasında veya sonraki baskılarda eserden çıkarmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,
Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
ç) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
d) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
e) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
f) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
g) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
h) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak,
Araştırma Etiği İlkeleri
• Araştırma süreçlerinin tasarlanması, yöntemsel çerçevenin oluşturulması, etik değerlendirmelerin yapılması ve uygulamaların yürütülmesi aşamalarında; bilimsel dürüstlük, bütüncül yaklaşım, kalite ve şeffaflık temel alınmalıdır. Araştırmanın tüm aşamaları sistematik biçimde kayıt altına alınmalı ve gerektiğinde denetime açık tutulmalıdır.
• Araştırma ekibi ve çalışmaya katılan bireyler, araştırmanın amacı, kapsamı, yöntemi, veri toplama teknikleri, analiz süreçleri ve elde edilecek bulguların kullanım alanları hakkında açık, anlaşılır ve eksiksiz şekilde bilgilendirilmelidir. Katılımcılara, araştırmaya dahil olmanın getireceği sorumluluklar, olası riskler ve beklenen katkılar net biçimde açıklanmalıdır.
• Katılımcılardan elde edilen tüm verilerin gizliliği korunmalı; kimlik bilgilerinin açığa çıkmasını engelleyecek gerekli teknik ve idari önlemler alınmalıdır. Anonimlik ve mahremiyet ilkeleri gözetilmeli, veri işleme süreçlerinde yürürlükteki veri koruma mevzuatına uygun hareket edilmelidir. Araştırma tasarımı, bireylerin özerkliğini, insan onurunu ve temel haklarını güvence altına alacak şekilde oluşturulmalıdır.
• Araştırmalara katılım tamamen gönüllülük esasına dayanmalı; katılımcılar hiçbir şekilde baskı, yönlendirme veya çıkar beklentisi altında bırakılmamalıdır. Katılımcıların, istedikleri aşamada herhangi bir yaptırım veya olumsuzlukla karşılaşmadan araştırmadan çekilme hakları olduğu açıkça belirtilmelidir.
• Araştırma sürecinde katılımcıların fiziksel, psikolojik, sosyal ya da ekonomik açıdan zarar görmemesi için gerekli tüm tedbirler alınmalıdır. Bu kapsamda önceden risk değerlendirmesi yapılmalı ve olası zararlar en aza indirilecek şekilde araştırma planlanmalıdır. Özellikle çocuklar, kısıtlı bireyler veya karar verme yetisi sınırlı kişiler söz konusu olduğunda, yasal temsilcilerden izin alınmalı ve ilgili etik kurul onayları sağlanmalıdır.
• Araştırmacılar, bilimsel bağımsızlıklarını korumakla yükümlüdür. Çalışmanın tasarımını, veri analizini veya sonuçlarını etkileyebilecek her türlü çıkar çatışması açık ve şeffaf biçimde beyan edilmelidir. Ayrıca, araştırmaya sağlanan finansal destekler, sponsorluklar ve kurumsal ilişkiler açıkça belirtilmelidir.
• Araştırmanın bir kamu kurumu, özel kuruluş veya üniversite bünyesinde yürütülmesi durumunda, ilgili kurumlardan gerekli resmi izinler alınmalı; gerekli görülen hallerde etik kurul onayı temin edilerek süreç bu çerçevede yürütülmelidir.
Yazarların Sorumlulukları
1. Raporlaştırma Standartları: Orijinal araştırmanın yazarları, yapılan çalışmanın ve sonuçların doğru bir şekilde sunulmasını ve ardından çalışmanın öneminin objektif bir şekilde tartışılmasını sağlamalıdır. Makale önerisi yeterli detay ve referans içermelidir.
2. Özgünlük ve İntihal: Yazarlar, tamamen orijinal eserler göndermelidirler ve başkalarının çalışmalarını veya sözlerini kullanmışlarsa, bu uygun şekilde alıntılanmış olmalıdır. İntihal, tüm biçimlerinde etik olmayan yayıncılık davranışını oluşturur ve kabul edilemez.
3. Birden Çok, Yinelenen, Yedekli veya Eşzamanlı Gönderim / Yayın: Yazarlar başka bir dergide daha önce yayınlanmış bir makaleyi değerlendirilmek için göndermemelidir. Bir makalenin birden fazla dergiye eşzamanlı olarak sunulması etik olmayan yayıncılık davranışıdır ve kabul edilemez.
4. Makalenin Yazarlığı: Sadece yazarlık kriterlerini yerine getiren kişiler, yazının içeriğinde yazar olarak listelenmelidir. Bu yazarlık kriterleri şu şekildedir;
- tasarım, uygulama, veri toplama veya analiz aşamalarına katkı sağlamıştır,
- yazıyı hazırlamış, önemli entelektüel katkı sağlamış veya eleştirel olarak revize etmiştir,
- makalenin son halini görmüş, onaylamış ve yayınlanmak üzere teslim edilmesini kabul etmiştir.
Sorumlu yazar, tüm yazarların (yukarıdaki tanıma göre) yazar listesine dâhil edilmesini sağlamalı ve yazarların makalenin son halini gördüklerini ve yayınlanmak üzere sunulmasını kabul ettiklerini beyan etmelidir.
5. Beyan ve Çıkar Çatışmaları: Yazarlar, mümkün olan en erken aşamada (genellikle makale gönderimi sırasında bir bildirme formu sunarak ve makalede bir beyanı dâhil ederek) çıkar çatışmalarını açığa çıkarmalıdır. Çalışma için tüm mali destek kaynakları beyan edilmelidir (varsa hibe/fon numarası veya diğer referans numarası dâhil).
6. Hakem Değerlendirme Süreci: Yazarlar hakem değerlendirme sürecine katılmakla yükümlüdürler ve editörlerin ham veri taleplerine, açıklamalara ve etik onayının kanıtlarına ve telif hakkı izinlerine derhal yanıt vererek tam olarak iş birliği yapmakla yükümlüdürler. İlk olarak "gerekli revizyon" kararı verilmesi durumunda, yazarlar hakemlerin yorumlarına sistematik bir şekilde verilen son tarihe kadar yazılarını gözden geçirip yeniden ibraz etmelidir.
7. Yayınlanan Eserlerde Temel Hatalar: Yazarlar kendi yayınladıkları çalışmalarında önemli hatalar veya yanlışlıklar bulduklarında, dergi editörlerini veya yayıncılarını derhal bilgilendirmek ve makale üzerinde bir dizgi hatası (erratum) düzeltmek veya makaleyi yayımdan çıkarmak için dergi editörleriyle veya yayıncılarıyla işbirliği yapmakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, yayınlanan bir çalışmanın önemli bir hata veya yanlışlık içerdiğini üçüncü bir şahıstan öğrenirse, yazarın makaleyi derhal düzeltme veya geri çekme veya derginin editörlerine makalenin doğruluğuna dair kanıt sunma yükümlülüğünü almalıdır.
Hakemlerin Sorumlulukları
1. Editoryal Kararlara Katkı: Editör kararlarında editörlere yardımcı olur ve editoryal iletişim yoluyla yazarlara makalelerini iyileştirmede yardımcı olur. Makale ile ilgili diğer makale, eser, kaynak, atıf, kural ve benzeri eksiklerin tamamlanması işaret edilmelidir.
2. Sürat: Makale önerisini incelemek için kendini yeterli nitelikte hissetmeyen veya makale incelemesinin zamanında gerçekleşemeyeceğini bilen hakem, derhal editörleri haberdar etmeli ve gözden geçirme davetini reddetmeli, böylece yeni bir hakem atamasının yapılmasını sağlamalıdır.
3. Gizlilik: Gözden geçirilmek üzere gönderilen tüm makale önerileri gizli belgelerdir ve bu şekilde ele alınmalıdır. Editör tarafından yetkilendirilmedikçe başkalarına gösterilmemeli veya tartışılmamalıdır. Bu durum inceleme davetini reddeden hakemler için de geçerlidir.
4. Tarafsızlık Standartları: Makale önerisi ile ilgili yorumlar tarafsız olarak yapılmalı ve yazarların makaleyi geliştirmek için kullanabileceği şekilde öneriler yapılmalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiriler uygun değildir.
5. Kaynakların Kabulü: Hakemler, yazarlar tarafından alıntılanmayan ilgili yayınlanmış çalışmaları tanımlamalıdır. Hakem ayrıca, incelenen yazı ile başka herhangi bir makalenin (yayınlanmış veya yayınlanmamış) herhangi bir önemli benzerliğini editörüne bildirmelidir.
6. Çıkar Çatışmaları: Çıkar çatışmaları editöre bildirilmelidir. Hakemler ile değerlendirme konusu makalenin paydaşları arasında çıkar çatışması olmamalıdır.
Editörlerin Sorumlulukları
1. Tarafsızlık ve Yayıncıya Ait Özgürlük: Editörler gönderilen makale önerilerini derginin kapsamına uygun olması ve çalışmalarının önemi ve orijinalliğini dikkate alarak değerlendirirler. Editörler, makale önerisini sunan yazarların ırk, cinsiyet, cinsel yönelim, etnik köken, uyruk veya politik görüşlerini dikkate almazlar. Düzeltme ya da yayınlama kararına dergi editör kurulu dışında diğer kurumlar etki edemez. Editörler, yayımlanan sayıların okuyucuya, araştırmacıya, uygulayıcıya ve bilimsel alana katkıda bulunmasına ve özgün nitelikte olmasına özen gösterir.
2. Bağımsızlık: Editörler, (Editör ve Yardımcı Editörler) ile yayıncı arasındaki ilişki editör bağımsızlığı ilkesine dayanmaktadır. Editörler ve yayıncı arasındaki yazılı anlaşmaya göre, editörlerin tüm kararları yayıncıdan ve dergi sahibinden bağımsızdır. Editörler, dergi politikası, yayım kuralları ve seviyesine uymayan eksik ve hatalı araştırmaları hiçbir etki altında kalmadan reddetmelidir.
3. Gizlilik: Editörler gönderilen bir yazıyla ilgili bilgileri, sorumlu yazar, hakemler ve yayın kurulu dışında başka herhangi biriyle paylaşmazlar. En az iki hakem tarafından değerlendirilen makalelerin çift taraflı kör hakemlik sistemine göre değerlendirilmesini sağlar ve hakemleri gizli tutar.
4. Bilgilendirme ve Görüş Ayrılıkları: Editörler ve yayın kurulu üyeleri, yazarların açık yazılı izni olmaksızın kendi araştırma amaçları için sunulan bir makalede yayınlanmamış bilgileri kullanmazlar. Editörler, kabul ya da reddettiği makalelerle ilgili çıkar çatışması içerisinde olmamalıdır.
5 Yayın Kararı: Editörler, yayınlanmak üzere kabul edilen tüm makalelerin, alanında uzman olan en az iki hakem tarafından hakem değerlendirmesine tabi tutulmasını sağlar. Editörler, dergiye gönderilen makalelerden hangi eserin yayınlanacağına, söz konusu çalışmanın geçerliliğine, araştırmacılara ve okurlara olan önemine, hakemlerin yorumlarına ve bu gibi yasal şartlara göre karar vermekten sorumludur.
6. Etik Kaygılar: Editörler sunulan bir yazıya veya yayınlanmış makaleye ilişkin etik kaygılar ortaya çıktığında tedbirler alacaktır. Nitekim fikri mülkiyet haklarından ve etik standartlardan ödün vermeden iş süreçlerine devam ederler. Yayınlandıktan yıllar sonra ortaya çıksa bile, bildirilen her etik olmayan yayınlama davranışı incelenecektir. Editörler, etik kaygılar oluşması durumunda COPE Flowcharts'ı takip eder. Etik sorunların önemli olması durumunda düzeltme, geri çekme uygulanabilir veya konu ile ilgili endişeler dergide yayınlanabilir.
7. Dergi Kurullarıyla İşbirliği: Editörler, danışma komitesi üyelerinin tümünün yayın politikalarına ve yönergelerine uygun olarak süreçleri ilerletmesini sağlar. Danışma kurulu üyelerine yayın politikaları hakkında bilgi verir. Danışma kurulu üyelerinin çalışmalarını bağımsız olarak değerlendirmesini sağlar. Yeni danışma kurulu üyelerine katkıda bulunabilir ve uygun şekilde karar verir. Danışma kurulu ile düzenli olarak etkileşime geçer. Yayın politikaları ve dergi gelişimi için yayın kurulu ile düzenli toplantılar düzenler.
Yayın Politikası
Amasya İlahiyat Dergisi, Amasya Üniversitesi tarafından yayımlanır.
Amasya İlahiyat Dergisi, Haziran ve Aralık aylarında elektronik olarak yayımlanan, ücretsiz, erişime açık, çift körleme hakemlik ilkelerine uygun, ulusal hakemli bir dergidir.
Dergide yayınlanacak makaleler, öncelikle kendi alanlarına uygun araştırma yöntemleri kullanılarak hazırlanmış özgün ve akademik çalışmalar olmalıdır.
Ayrıca bilimsel alana katkı niteliğindeki çeviriler, kitap eleştiri ve değerlendirmeleri de kabul edilir. Çeviri eserlerin yayınlanması için eseri yayınlayan kurumdan izin belgesinin ibrazı mecburidir.
Araştırma, inceleme, kritik ve çeviri gibi tüm yayın türlerinde makaleler iki hakeme gönderilir.
Çift ve ikiden fazla yazarlı makalelerde yazarlardan katkı oranları talep edilir.
Yayınlanan çalışma, tezden üretilmişse makalenin ilk sayfasında Türkçe ve İngilizce olarak belirtilmelidir.
Makalelerin Amasya İlahiyat Dergisi’nde yayımlanabilmesi için, daha önce bir başka yerde yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere kabul edilmemiş olması gerekir.
Bir sayıda aynı yazara ait en fazla bir çalışma yayımlanabilmektedir.
Dergi editör kurulunda alan editörü olarak görev yapanlar dergiye metin gönderebilirler fakat metnin değerlendirildiği dönemde dergide görev yapamazlar.
Yayın Dili
Amasya İlahiyat Dergisi’nin yazım dili Türkçe’dir. Makaleler, İngilizce başlık, Öz/Abstract (300-500 kelime), Anahtar Kelimeler/Keywords (5-8 kavram) ve İSNAD Atıf Stilinde hazırlanan kaynakça içerir.
Ancak her sayıda derginin üçte bir oranını geçmeyecek şekilde İngilizce ve Arapça ile yazılmış yazılara da yer verilebilir.
Diğer dillerdeki çalışmalara Yayın Kurulu karar verir.
Arapça yazılan makalelerin Türkçe-İngilizce başlık, Öz-Abstract, Anahtar Kelimeler-Keywords ve Summary ile Arapça kaynakçanın yanı sıra Latin Alfabesi kullanılarak yazılmış kaynakça içermesi gereklidir. Arapça metinlerin tümü metin içinde 'Traditional Arabic' fontu, 12 punto; dipnotlarda ise 10 punto olmalıdır.
İngilizce yazılan makalelerin Türkçe başlık, Öz-Abstract, Anahtar Kelimeler-Keywords içermesi gereklidir.
Yayın Sıklığı
Amasya İlahiyat Dergisi, yılda 2 sayı (30 Haziran - 30 Aralık) yayımlanan hakemli bir dergidir. (Makale Kabul Tarihleri: 30 Haziran tarihli sayı için 15 Ocak - 15 Nisan, 30 Aralık tarihli sayı için 15 Temmuz - 15 Ekim). Dergiye gönderilen yazıların yayınlanıp yayınlanmayacağı konusunda son gönderim tarihinden itibaren 2-4 aylık bir süre içerisinde karar verilir ve çalışma sahibi bilgilendirilir.
Ücret Politikası
Amasya İlahiyat Dergisi açık erişimli bir dergidir ve yayın sürecinin hiçbir aşamasında yazarlardan ücret talep etmez. Çalışmaları yayımlanan yazarlara telif ücreti ödenmez. Dergimiz ayrıca yayın politikaları gereği sponsorluk ve reklam da kabul etmemektedir. Derginin tüm masrafları Yayıncı tarafından karşılanır.
Atıf ve Referans Sistemi Politikası
Amasya İlahiyat Dergisi, atıf ve kaynakça yazımında İsnad Atıf Sistemi'nin (www.isnadsistemi.org) kullanılmasını şart koşmaktadır.
Yayın Değerlendirme Süreci
Yayınlanmak üzere gönderilen çalışmalar Ön Kontrol, İç Hakem Değerlendirmesi (Alan editörü ve yayın kurulu uzman hoca), 2 Dış Hakem Değerlendirmesi, Türkçe-İngilizce-Arapça Dil Kontrolü ile Son Okuma aşamalarından geçirilir.
Ön Kontrol aşamasında üç defa incelendiği halde bu süreçten geçemeyen çalışma, yazara iade edilir ve aynı yayın döneminde tekrar işleme alınmaz. Ön Kontrol aşamasını geçen çalışmalar çift taraflı kör hakemlik ilkesi çerçevesinde ilgili alanda en az iki hakeme gönderilir.
Hakem raporlarından biri olumlu, diğeri olumsuz olduğu takdirde, yazı, üçüncü bir hakeme gönderilebilir veya Yayın Kurulu, hakem raporlarını inceleyerek nihai kararı verebilir. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Telif Politikası
Yayını, Amasya İlahiyat Dergisi’nde yayımlanan yazarların, yayınlarının telif hakları kısıtlama olmaksızın kendilerine aittir. Yayın gönderimi esnasında telif hakkı formu, yazar tarafından doldurularak sisteme yüklenmelidir. Yayımlanan yazıların bilim, hukuk ve dil sorumluluğu yazarlarına aittir. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Açık Erişim Politikası
Amasya İlahiyat Dergisi, bilimsel araştırmaların insanlığa ücretsiz sunulmasını, bilginin küresel paylaşımını arttıracağı ilkesini benimsediğinden, açık erişim açık erişim politikası benimsemektedir. Bu bağlamda dergide yayınlanan tüm yazılar https://dergipark.org.tr/tr/pub/amailad adresinden erişime açıktır. Ayrıca Amasya İlahiyat Dergisi’nde basılan her makale Creative Commons'ın Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Benzerlik Tespit Politikası
Amasya İlahiyat Dergisi’ne gönderilen tüm çalışmalar benzerlik taraması yapabilen yazılımlar (iThenticate vb.) aracılığıyla taramadan geçirilir. Benzerlik oranı (kaynakça hariç olmak üzere) %20’nin üzerinde olan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz ve yazarına iade edilir.
Arşiv Politikası
Dergi, Yayın Kurulu tarafından belirlenen yurt içi ve dışındaki kütüphanelere uluslararası indeks kurumlarına, yayımlandığı tarihten itibaren bir ay içerisinde gönderilir.
Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder. Detaylı bilgi için tıklayınız.
30 Haziran 2026
Sayfa
1-39
