TPAB ve ÖMB Çerçevelerinden Matematik Öğretmen Adayı Yetiştirme Programlarına ve Öğretmenlik Uygulaması Dersine Bakış: Bir Meta-Sentez Çalışması

Sema Nacar; Murat Akarsu; Kübra İler

doi:10.9779/pauefd.1596549

TR EN

TPAB ve ÖMB Çerçevelerinden Matematik Öğretmen Adayı Yetiştirme Programlarına ve Öğretmenlik Uygulaması Dersine Bakış: Bir Meta-Sentez Çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı, Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) ve Öğretim için Matematik Bilgisi (ÖMB) çerçevelerine dayalı olarak matematik öğretmen adayları ile gerçekleştirilen araştırmaları meta-sentez ile incelemektir. Bu doğrultuda, toplamda 26 nitel araştırma belirlenmiş ve detaylı bir analiz sürecine tabi tutulmuştur. Verilerin analizi, üç aşamalı bir kodlama sürecini içermektedir. İlk aşamada, incelenen çalışmalar kapsamında yer alan öğretmen adaylarının TPAB ve ÖMB ile ilgili eksiklikleri, karşılaştıkları zorluklar ve sunulan öneriler tespit edilmiştir. İkinci aşamada, elde edilen veriler "sorunlar" ve "çözümler" başlıkları altında iki ana eksende toplanmış ve birbirleriyle bağlantılı hale getirilmiştir. Bu aşamada, sorunlar ekseninde belirlenen üç tema (teknolojik altyapı sorunları, bilgi eksikliği, deneyim eksikliği) ile öneriler ekseninde oluşturulan üç tema (güncel teknolojik altyapı, ders içeriklerinin düzenlenmesi ve akademisyen tutumları, öğretmenlik uygulaması revizyonu) arasında bir ilişki kurulmuştur. Üçüncü aşamada ise, "öğretmenlik uygulaması revizyonu" teması çekirdek tema olarak belirlenmiş ve öğretmen yetiştirme programlarının geliştirilmesine yönelik bu temaya dayalı bir öneri sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

TPAB, ÖMB, öğretmen adayı, zorluk, öğretmenlik uygulaması, meta-sentez

A Meta-Synthesis Study on Preservice Mathematics Teacher Education Programs and Teaching Practicum through the Lenses of TPACK and MKT Frameworks

Öz

The purpose of this study is to examine research conducted with preservice mathematics teachers based on the Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) and Mathematical Knowledge for Teaching (MKT) frameworks through a meta-synthesis approach. Accordingly, a total of 26 qualitative studies were identified and subjected to a detailed analysis process. The data analysis involved a three-phase coding procedure. In the first phase, preservice teachers’ deficiencies, challenges, and suggested recommendations regarding TPACK and MKT were identified. In the second phase, the findings were organized into two main axes: problems and solutions. Within this phase, three themes were established under the problems axis (technological infrastructure issues, lack of knowledge, and lack of experience), while three themes emerged under the solutions axis (updated technological infrastructure, redesign of course content and academic attitudes, and revision of the teaching practicum). In the third phase, the theme of “revision of the teaching practicum” was identified as the core theme, and a proposal was put forward based on this theme to improve teacher education programs.

Anahtar Kelimeler

TPACK, MKT, preservice teachers, difficulty, teaching practium, meta-synthesis

Etik Beyan

Bu araştırmada meta-sentez yöntemi kullanıldığından etik kurul izni gerektirmemektedir.

Kaynakça

Akyüz, D. (2016). Farklı öğretim yöntemleri ve sınıf seviyesine göre öğretmen adaylarının TPAB analizi. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education (TURCOMAT), 7(1), 89 111. https://doi.org/10.16949/turcomat.75768
Aldemir, R. (2017). Mikro öğretim ders imecesi yöntemiyle matematik öğretmeni adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgilerinin gelişimlerinin incelenmesi: Geometrik cisimler örneği. [Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://avesis.atauni.edu.tr/yonetilen tez/fb31c522 b931 4b31 a3af a9bdd7076c21/mikro ogretim ders imecesi yontemiyle matematik ogretmeni adaylarinin teknolojik pedagojik alan bilgilerinin gelisimlerinin incelenmesi geometrik cisimler-ornegi
Arabacı, A. ve Orbay, K. (2022). Impact of experiencing event design with Web 2.0 tools on prospective mathematics teachers. Problems of Education in the 21st Century, 80(1), 52 68. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1021695
Aslan-Tutak, F. (2009). A study of geometry content knowledge of elementary preservice teachers: The case of quadrilaterals. [Doctoral dissertation, University of Florida]. Gainesville, Florida. https://www.proquest.com/dissertations theses/study geometry content knowledge±elementary/docview/849720608/se-2?accountid=16268
Ball, D. L., Hill, H.C, & Bass, H. (2005). Knowing mathematics for teaching: Who knows mathematics well enough to teach third grade, and how can we decide? American Educator, 29(1), pp. 14-17, 20-22, 43-46. http://hdl.handle.net/2027.42/65072
Ball, D., Thames, M. H., & Phelps, G. (2008). Content Knowledge for Teaching: What Makes It Special? Journal of Teacher Education, 59(5), 389-407. https://doi.org/10.1177/0022487108324554
Bonafini, F. C., & Lee, Y. (2021). Investigating prospective teachers’ TPACK and their use of mathematical action technologies as they create screencast video lessons on iPads. TechTrends, 65(3), 303-319. https://doi.org/10.1007/s11528-020-00578-1
Casler-Failing, S. (2021). Learning to teach mathematics with robots: Developing the ‘T’in technological pedagogical content knowledge. Research in Learning Technology, 29. https://doi.org/10.25304/rlt.v29.2555
Çam, Ş. S., & Erdamar-Koç, G. (2021). Technological pedagogical content knowledge practices in higher education: First impressions of preservice teachers. Technology, Knowledge and Learning, 26(1), 123-153. https://doi.org/10.1007/s10758-019-09430-9
Çetin, İ. (2017). Ortaöğretim matematik öğretmeni adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) yeterliklerindeki ve düzeylerindeki değişimin incelenmesi [Doktora tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://www.proquest.com/dissertations-theses/ortaöğretim-matematik-öğretmeni-adaylarının/docview/2572324333/se-2?accountid=16268

Çıkrıkçı, F. H. (2015). Ortaokul matematik öğretmen adaylarının cebir öğrenme alanına ilişkin alan ve pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/570656
da Silva Bueno, R. W., & Niess, M. L. (2023). Redesigning mathematics preservice teachers’ preparation for teaching with technology: A qualitative cross-case analysis using TPACK lenses. Computers & Education, 205, 104895. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2023.104895
Dilek, A. (2016). Matematik öğretmen adaylarının teknolojik pedagoji (TPAB) alan bilgisi yeterliliklerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://www.proquest.com/dissertations theses/matematik öğretmen adaylarının teknolojik/docview/2925402666/se-2?accountid=16268
Duman, H. (2020). Matematik öğretmen adaylarının integral kavramına ilişkin teknolojik pedagojik alan bilgilerinin senaryo tekniği ile incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/472997
Durdu, L. ve Dağ, F. (2017). Pre-service teachers' TPACK development and conceptions through a TPACK based course. Australian Journal of Teacher Education (Online), 42(11), 150 171. https://search.informit.org/doi/10.3316/informit.245910712701186
Erdoğan, N. (2014). Pre-service mathematics teachers TPACK development in a computer-assisted mathematics instruction course. [Yüksek lisans tezi, Boğaziçi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=Lrm9rydUI9VdMfncAg3J_w&no=r0_e5e5JBgvbN4-D0SrZSw
Gill, L., & Dalgarno, B. (2017). A qualitative analysis of pre-service primary school teachers’ TPACK development over the four years of their teacher preparation programme. Technology, Pedagogy and Education, 26(4), 439-456. https://doi.org/10.1080/1475939X.2017.1287124
Handal, B., Campbell, C., Cavanagh, M., & Petocz, P. (2016). Characterising the perceived value of mathematics educational apps in preservice teachers. Mathematics Education Research Journal, 28, 199-221. https://doi.org/10.1007/s13394-015-0160-0
Hill, H. C., Rowan, B., & Ball, D. L. (2005). Effects of teachers’ mathematical knowledge for teaching on student achievement. American Educational Research Journal, 42(2), 371 406. https://doi.org/10.3102/00028312042002371
Hill, H. C., Ball, D. L., & Schilling, S. G. (2008). Unpacking pedagogical content knowledge: Conceptualizing and measuring teachers' topic-specific knowledge of students. Journal for Research in Mathematics Education, 39(4), 372-400. https://doi.org/10.5951/jresematheduc.39.4.0372
Karataş, İ., Tunç, M. P., Demiray, E. ve Yılmaz, N. (2016). Öğretmen adaylarının matematik öğretiminde teknolojik pedagojik alan bilgilerinin geliştirilmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 512-533. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2016.16.2-5000194940
Kartal, B. (2017). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgisi gelişimlerinin incelenmesi: Çokgenler örneği. [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
Kılıç, M. Y. (2022). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğini seçme nedenleri, beklentileri ve öğretmenlik programının niteliğinin artırılmasına yönelik görüşleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 56, 35–65. https://doi.org/10.9779/pauefd.1031456
Koehler, M., & Mishra, P. (2009). What is technological pedagogical content knowledge (TPACK)?. Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 9(1), 60 70. https://www.learntechlib.org/primary/p/29544/
Koştur, M. (2018). Promoting and investigating pre-service middle school mathematics teachers' TPACK-practical development in the context of an undergraduate course. [Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://hdl.handle.net/11511/27708
Kurt, G. (2016). Technological pedagogical content knowledge (TPACK) development of preservice middle school mathematics teachers in statistics teaching: A microteaching lesson study. [Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://hdl.handle.net/11511/25514
MEB (2021). Öğretmenlik uygulaması yönergesi. https://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_06/25172143_YYnerge.pdf
Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017 1054. https://doi.org/10.1111/j.1467 9620.2006.00684.x
Morales-López, Y., Chacón-Camacho, Y., & Vargas-Delgado, W. (2021). TPACK of prospective mathematics teachers at an early stage of training. Mathematics, 9(15), 1741. https://doi.org/10.3390/math9151741
Noblit, G. W., & Hare, R. D. (1988). Meta-ethnography: Synthesizing qualitative studies. Stage Publication.
Rohrer, D., & Pashler, H. (2010). Recent research on human learning challenges conventional instructional strategies. Educational Researcher, 39(5), 406 412. https://doi.org/10.3102/0013189X10374770
Qian, H., & Youngs, P. (2016). The effect of teacher education programs on future elementary mathematics teachers’ knowledge: A five-country analysis using TEDS-M data. Journal of Mathematics Teacher Education, 19, 371-396. https://doi.org/10.1007/s10857-014-9297-0
Saralar, İ. (2016). A pre-service mathematics teacher’s technological pedagogical content knowledge regarding different views of 3-D figures in geometry [Yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://hdl.handle.net/11511/25620
Sarı, A. A., Bilici, S. C., Baran, E. ve Özbay, U. (2016). Farklı branşlardaki öğretmenlerin teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) yeterlikleri ile bilgi ve iletişim teknolojilerine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 6(1), 1 21. https://doi.org/10.17943/etku.11643
Seçir, S. (2017). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının kesirlerle çarpma ve bölme işlemlerine ilişkin özelleştirilmiş alan bilgilerinin gelişiminin incelenmesi. [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
Shulman, L. S. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher, 15(2), 4-14. https://doi.org/10.3102/0013189X015002004
Strauss, A. L. (1987). Qualitative analysis for social scientists. Cambridge University Press.
Umutlu, D. (2022). TPACK leveraged: A redesigned online educational technology course for STEM preservice teachers. Australasian Journal of Educational Technology, 38(3), 104 121. https://doi.org/10.14742/ajet.4773
Yazıcı, N. (2019). Temel Geometri Kavramlarına İlişkin Matematik Öğretmen Adaylarının Genel Alan Bilgisi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 135 155. https://doi.org/10.17556/erziefd.425538
Yılmaz, K. (2021). Sosyal bilimlerde ve eğitim bilimlerinde sistematik derleme, meta değerlendirme ve bibliyometrik analizler. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 1457 1490. https://doi.org/10.33206/mjss.791537
Yiğit-Koyunkaya, M. (2017). Matematik öğretmeni adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgilerinin gelişimini amaçlayan bir öğretim deneyi. Türk Bilgisayar ve Matematik Eğitimi Dergisi, 8(2), 284-322. https://doi.org/10.16949/turkbilmat.293220

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Matematik Eğitimi

Bölüm

Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

Yazarlar

Sema Nacar
0000-0001-9176-9947
Türkiye

Murat Akarsu ^*
0000-0002-5883-5911
Türkiye

Kübra İler
0000-0002-3052-0256
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

22 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

5 Aralık 2024

Kabul Tarihi

24 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 66

DOI

https://doi.org/10.9779/pauefd.1596549

IZ

https://izlik.org/JA83NC23JG

APA

Nacar, S., Akarsu, M., & İler, K. (2026). TPAB ve ÖMB Çerçevelerinden Matematik Öğretmen Adayı Yetiştirme Programlarına ve Öğretmenlik Uygulaması Dersine Bakış: Bir Meta-Sentez Çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 66, 209-234. https://doi.org/10.9779/pauefd.1596549

AMA

1.Nacar S, Akarsu M, İler K. TPAB ve ÖMB Çerçevelerinden Matematik Öğretmen Adayı Yetiştirme Programlarına ve Öğretmenlik Uygulaması Dersine Bakış: Bir Meta-Sentez Çalışması. PAÜEFD. 2026;(66):209-234. doi:10.9779/pauefd.1596549

Chicago

Nacar, Sema, Murat Akarsu, ve Kübra İler. 2026. “TPAB ve ÖMB Çerçevelerinden Matematik Öğretmen Adayı Yetiştirme Programlarına ve Öğretmenlik Uygulaması Dersine Bakış: Bir Meta-Sentez Çalışması”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 66: 209-34. https://doi.org/10.9779/pauefd.1596549.

EndNote

Nacar S, Akarsu M, İler K (01 Mart 2026) TPAB ve ÖMB Çerçevelerinden Matematik Öğretmen Adayı Yetiştirme Programlarına ve Öğretmenlik Uygulaması Dersine Bakış: Bir Meta-Sentez Çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 66 209–234.

IEEE

[1]S. Nacar, M. Akarsu, ve K. İler, “TPAB ve ÖMB Çerçevelerinden Matematik Öğretmen Adayı Yetiştirme Programlarına ve Öğretmenlik Uygulaması Dersine Bakış: Bir Meta-Sentez Çalışması”, PAÜEFD, sy 66, ss. 209–234, Mar. 2026, doi: 10.9779/pauefd.1596549.

ISNAD

Nacar, Sema - Akarsu, Murat - İler, Kübra. “TPAB ve ÖMB Çerçevelerinden Matematik Öğretmen Adayı Yetiştirme Programlarına ve Öğretmenlik Uygulaması Dersine Bakış: Bir Meta-Sentez Çalışması”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 66 (01 Mart 2026): 209-234. https://doi.org/10.9779/pauefd.1596549.

JAMA

1.Nacar S, Akarsu M, İler K. TPAB ve ÖMB Çerçevelerinden Matematik Öğretmen Adayı Yetiştirme Programlarına ve Öğretmenlik Uygulaması Dersine Bakış: Bir Meta-Sentez Çalışması. PAÜEFD. 2026;:209–234.

MLA

Nacar, Sema, vd. “TPAB ve ÖMB Çerçevelerinden Matematik Öğretmen Adayı Yetiştirme Programlarına ve Öğretmenlik Uygulaması Dersine Bakış: Bir Meta-Sentez Çalışması”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 66, Mart 2026, ss. 209-34, doi:10.9779/pauefd.1596549.

Vancouver

1.Sema Nacar, Murat Akarsu, Kübra İler. TPAB ve ÖMB Çerçevelerinden Matematik Öğretmen Adayı Yetiştirme Programlarına ve Öğretmenlik Uygulaması Dersine Bakış: Bir Meta-Sentez Çalışması. PAÜEFD. 01 Mart 2026;(66):209-34. doi:10.9779/pauefd.1596549

27767 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/

TPAB ve ÖMB Çerçevelerinden Matematik Öğretmen Adayı Yetiştirme Programlarına ve Öğretmenlik Uygulaması Dersine Bakış: Bir Meta-Sentez Çalışması

Öz

Anahtar Kelimeler

A Meta-Synthesis Study on Preservice Mathematics Teacher Education Programs and Teaching Practicum through the Lenses of TPACK and MKT Frameworks

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster