Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

R-Based Quantitative Computational Text Analysis Tool for Clinical Reading Assessment in Turkish

Yıl 2026, Sayı: 66 , 329 - 345 , 20.04.2026
https://doi.org/10.9779/pauefd.1619827
https://izlik.org/JA27PL24HG

Öz

This study aims to develop a computational text analysis tool based on R programming environment to evaluate the quantitative linguistic characteristics of texts used in the clinical assessment of reading skills, and to test newly created texts using this tool. In this context, the narrative text “Double Surprise” and the informative text “Starfish” were written by researchers at three different levels of linguistic and structural complexity. Quantitative parameters such as orthographic similarity (OLD-20), bigram frequency, word frequency, morphological complexity, and readabilityin total six tests were calculated using relevant R packages (“tidytext,” “vwr,” and “strngram” packages). Texts M2a and M2b were determined to be clustered closest texts in terms of linguistic parameters. Thus, quantitative criteria related to the texts to be used in the assessment of reading skills were established and a text analysis tool was developed in the R language for the first time in Turkish, in addition; the produced texts were tested using this developed tool. The study provides a data-driven and reproducible method for quantitative text evaluation and contributes to Turkish reading materials for research and diagnostic applications.

Etik Beyan

This research was conducted with the permission obtained by the İzmir Bakırçay University Scientific Research and Publication Ethics Social and Human Sciences Board's decision dated 28/09/2022 and numbered 717.

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

122K308

Kaynakça

  • Andrews, S. (1997). The effect of orthographic similarity on lexical retrieval: Resolving neighborhood conflicts. Psychonomic Bulletin & Review, 4(4), 439-461. https://doi.org/10.3758/BF03214334
  • Arnold, T., Ballier, N., Lissón, P., & Tilton, L. (2019). Beyond lexical frequencies: Using R for text analysis in the digital humanities. Language Resources and Evaluation, 53(4), 707 733. https://doi.org/10.1007/s10579-019-09456-6
  • Ateşman, E. (1997). Türkçede okunabilirliğin ölçülmesi. Ankara Üniversitesi Türkçe ve Yabancı Dil Uygulama ve Araştırma Merkezi Dil Dergisi, 58, 171-174.
  • Aziz, A., Fook, C. Y., & Alsree, Z. (2010). Computational text analysis: A more comprehensive approach to determine readability of reading materials. Advances in Language and Literary Studies, 1(2), 200-219. https://doi.org/10.7575/aiac.alls.v.1n.2p.200
  • Başaran, M. ve Ayol, H. (2009). Okuduğunu anlama ve metne karşı geliştirilen tutum üzerinde metnin bilgi verici veya hikâye edici olmasının etkisi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 11-23. https://doi.org/10.12780/UUSBD41
  • Baştuğ, M. (2012). İlköğretim I. kademe öğrencilerinin akıcı okuma becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Investigation of primary school first stage students’ reading fluency skills in terms of certain variables] (Tez Numarası: 311007) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  • Bezirci, B. ve Yılmaz, A. E. (2010). Metinlerin okunabilirliğinin ölçülmesi üzerine bir yazilim kütüphanesi ve Türkçe için yeni bir okunabilirlik ölçütü. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 12(3), 49-62.
  • Borleffs, E., Maassen, B. A. M., Lyytinen, H., & Zwarts, F. (2019). Cracking the code: The impact of orthographic transparency and morphological-syllabic complexity on reading and developmental dyslexia. Frontiers in Psychology, 9, 1-19. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.02534
  • Carlisle, J. F. (2000). Awareness of the structure and meaning of morphologically complex words: Impact on reading. Reading and Writing, 12(3), 169-190. https://doi.org/10.1023/A:1008131926604
  • Çetinkaya, G. (2010). Türkçe metinlerin okunabilirlik düzeylerinin tanımlanması ve sınıflandırılması [Identifying and classifying the readability levels of the Turkish texts] (Tez Numarası: 265580) [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  • Çetinkaya, G. ve Uzun, L. (2010). Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik özellikleri. H. Ülper (Ed.), Türkçe ders kitabı çözümlemeleri (4, 141-153) içinde. Pegem Akademi.
  • Duran, E. ve Kargın, T. (2022). Okuma yazma eğitiminde güncel konular: Ne çalışmalı, nasıl çalışmalı?. Milli Eğitim Dergisi, 51(235), 1859-1876. https://doi.org/10.37669/milliegitim.886879
  • Erten, B., Bozşahin, C., & Zeyrek, D. (2014). Turkish resources for visual word recognition. In Proceedings of the Ninth International Conference on Language Resources and Evaluation (LREC'14) (pp. 2106-2110). European Language Resources Association (ELRA).
  • Flesch, R. (1948). A new readability yardstick. Journal of Applied Psychology, 32(3), 221 233. https://doi.org/10.1037/h0057532
  • Güneş, F. (2013). Türkçede metin öğretimi yerine metinle öğrenme. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, 603-637. https://doi.org/10.14520/adyusbd.454
  • Hamzadayı, E. ve Batmaz, Ö. (2022). Okuduğunu anlamayı etkileyen etmenlere yönelik bir inceleme. Ege Eğitim Dergisi, 23(2), 190-209. https://doi.org/10.12984/egeefd.1105439
  • Hebert, M., Bohaty, J. J., Nelson, J. R., & Brown, J. (2016). The effects of text structure instruction on expository reading comprehension: A meta-analysis. Journal of Educational Psychology, 108(5), 609-629. https://doi.org/10.1037/edu0000082
  • Hoover, W. A., & Gough, P. B. (1990). The simple view of reading. Reading and Writing, 2(2), 127-160. https://doi.org/10.1007/BF00401799
  • Kassambara, A. (2023). rstatix: Pipe-Friendly Framework for Basic Statistical Tests. R package version 0.7.2. https://rpkgs.datanovia.com/rstatix/.
  • Keuleers, E. (2013). _vwr: Useful functions for visual word recognition research_. R package version 0.3.0. https://CRAN.R-project.org/package=vwr
  • Kirkgöz, Y., & Ünaldi, I. (2012). Coh-metrix: Introduction and validation of an online tool for text analysis. Çukurova University Faculty of Education Journal, 41(2), 1-17.
  • Kucer, S. B. (2014). Dimensions of literacy: A conceptual base for teaching reading and writing in school settings. Routledge. Kumar, A., & Paul, A. (2016). Mastering text mining with R. Packt Publishing Ltd.
  • Kwartler, T. (2017). Text mining in practice with R. John Wiley & Sons. Levesque, K. C., Breadmore, H. L., & Deacon, S. H. (2021). How morphology impacts reading and spelling: Advancing the role of morphology in models of literacy development. Journal of Research in Reading, 44(1), 10-26. https://doi.org/10.1111/1467-9817.12313
  • Liu, Y., Groen, M. A., & Cain, K. (2024). The association between morphological awareness and reading comprehension in children: A systematic review and meta-analysis. Educational Research Review, 42, 100571. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2023.100571
  • Milli Eğitim Bakanlığı (2019). Türkçe Dersi Öğretim Programı (ilkokul ve ortaokul 1-8. sınıflar).
  • Milli Eğitim Bakanlığı (2021). Ders kitaplarında okunabilirlik. Ders Kitapları ve Öğretim Materyalleri Daire Başkanlığı.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (2023). Taslak ders kitabı ve eğitim araçları ile bunlara ait elektronik içeriklerin incelenmesinde değerlendirmeye esas olacak kriterler ve açıklamaları. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
  • Mouselimis, L. (2021). textTinyR: Text Processing for Small or Big Data Files}, R package version 1.1.8. https://CRAN.R-project.org/package=textTinyR.
  • Muncer, S. J., Knight, D., & Adams, J. W. (2014). Bigram frequency, number of syllables and morphemes and their effects on lexical decision and word naming. Journal of Psycholinguist Research, 43, 241-254. https://doi.org/10.1007/s10936-013-9252-8
  • Mutlu, M. U., Yetimaslan, N., & Atagün, İ. (2021). Dizge: The grammar analyzer for Turkish. https://github.com/dizge
  • New, B., Ferrand, L., Pallier, C., & Brysbaert, M. (2006). Reexamining the word length effect in visual word recognition: New evidence from the English Lexicon Project. Psychonomic Bulletin & Review, 13(1), 45-52. https://doi.org/10.3758/BF03193811
  • Perfetti, C. A. (1999). Comprehending written language: A blueprint of the reader. In C. Brown & P. Hagoort (Eds.), The neurocognition of language (pp. 167-208). Oxford University Press.
  • Perfetti, C. (2012). Thru but not wisht: Language, writing, and universal reading theory. Behavioral and Brain Sciences, 35(5), 299-300. https://doi.org/10.1017/S0140525X12000234
  • Pilav, S. ve Oğuz, M. (2013). Türkçe ders kitaplarında yer alan metin türleri üzerine bir araştırma. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 16-30.
  • Rayner, K. (1998). Eye movements in reading and information processing: 20 years of research. Psychological Bulletin, 124(3), 372-422. https://doi.org/10.1037/0033-2909.124.3.372
  • Rayner, K. (2009). Eye movements and attention in reading, scene perception, and visual search. The Quarterly Journal of Experimental Psychology, 62(8), 1457 1506. https://doi.org/10.1080/17470210902816461
  • Rayner, K., & Reichle, E. D. (2010). Models of the reading process. Wiley Interdisciplinary Reviews: Cognitive Science, 1(6), 787-799. https://doi.org/10.1002/wcs.68
  • Rayner, K., Slattery, T. J., Drieghe, D., & Liversedge, S. P. (2011). Eye movements and word skipping during reading: Effects of word length and predictability. Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance, 37(2), 514-528. https://doi.org/10.1037/a0020990
  • R Core Team (2023). R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria. URL https://www.R-project.org/.
  • Santangelo, D. M. (2023). The influence of bigram frequency on naming speed: A meta-analysis. [Master's thesis, The Florida State University].
  • Schmalz, X., & Mulatti, C. (2017). Busting a myth with the Bayes factor: Effects of letter bigram frequency in visual lexical decision do not reflect reading processes. The Mental Lexicon, 12(2), 263-282. https://doi.org/10.1075/ml.17009.sch
  • Silge, J., & David, R. (2016). tidytext: Text mining and analysis using tidy data principles in r. JOSS, 1 (3). https://doi.org/10.21105/joss.00037
  • van Heuven, W. (2024). _strngrams: ngram functions_. R package version 0.3.6. https://github.com/waltervanheuven/strngrams
  • Verhoeven, L., & Perfetti, C. A. (2011). Morphological processing in reading acquisition: A cross-linguistic perspective. Applied Psycholinguistics, 32(3), 457 466. https://doi.org/10.1017/S014271641 1000154
  • Wickham, H., François, R., Henry, L., Müller, K., & Vaughan, D. (2023). dplyr: A Grammar of Data Manipulation. R package version 1.1.4. https://dplyr.tidyverse.org.
  • Wickham, H. (2014). Tidy data. Journal of Statistical Software 59(1), 1 23. https://doi.org/10.18637/jss.v059.i10.
  • Yap, M. J., & Balota, D. A. (2015). Visual word recognition. In A. Pollatsek & R. Treiman (Eds.), The Oxford handbook of reading (pp. 26-43). Oxford University Press.
  • Yıldız, M. (2013). Okuma motivasyonu, akıcı okuma ve okuduğunu anlamanın beşinci sınıf öğrencilerinin akademik başarılarındaki rolü. International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(4), 1461-1478.
  • Yarkoni, T., Balota, D., & Yap, M. (2008). Moving beyond Coltheart’s N: A new measure of orthographic similarity. Psychonomic Bulletin & Review, 15(5), 971 979. https://doi.org/10.3758/PBR.15.5.971
  • Zevin, J. (2009). Word recognition. In L. R. Squire (Ed.), Encyclopedia of neuroscience (pp. 517-522). Academic Press.

Türkçe Klinik Okuma Değerlendirmesi için R Tabanlı Nicel Hesaplamalı Metin Analizi Aracı

Yıl 2026, Sayı: 66 , 329 - 345 , 20.04.2026
https://doi.org/10.9779/pauefd.1619827
https://izlik.org/JA27PL24HG

Öz

Bu çalışma, okuma becerilerinin klinik değerlendirmesinde kullanılan metinlerin nicel dilbilimsel özelliklerini değerlendirmek üzere R programlama dili temelli bilgisayar destekli bir metin analiz aracı geliştirmek ve bu araçla yeni oluşturulan metinleri test etmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, araştırmacılar tarafından anlatı metni “Çifte Sürpriz” ve bilgilendirici metin “Deniz Yıldızları”, dilbilimsel ve yapısal karmaşıklık açısından üç farklı düzeyde yazılmıştır. Ortografik benzerlik (OLD-20), bigram sıklığı, sözcük sıklığı, morfolojik karmaşıklık ve okunabilirlik gibi nicel parametreler, ilgili R paketleri (“tidytext”, “vwr” ve “strngram” paketleri) kullanılarak toplam altı testte hesaplanmıştır. M2a ve M2b metinlerinin, dilbilimsel parametreler açısından birbirine en yakın metinler olduğu belirlenmiştir. Böylelikle, okuma becerilerinin değerlendirilmesinde kullanılacak metinlere ilişkin nicel kriterler belirlenmiş ve Türkçede ilk kez R dilinde bir metin analiz aracı geliştirilmiş; ayrıca, üretilen metinler bu geliştirilen araç kullanılarak test edilmiştir. Çalışma, nicel metin değerlendirmesi için veriye dayalı ve tekrarlanabilir bir yöntem sunarak araştırma ve tanılama uygulamaları için Türkçe okuma materyallerine katkı sağlamaktadır.

Etik Beyan

Bu araştırma, İzmir Bakırçay Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulunun 28/09/2022 tarihli 717 sayılı kararı ile alınan izinle yürütülmüştür.

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

122K308

Teşekkür

Çalışma, “Okul Çağı Disleksi Tanılamasına Nörodilbilimsel Yaklaşım: Fonem Diskriminasyonu, Sözcük ve Metin Okuma Süreçlerinin Psikometrik, Elektrofizyolojik ve Göz İzleme Teknikleri ile İncelenmesi ve Karşılaştırılması” adlı 122k308 nolu TÜBİTAK1001 projesi kapsamında gerçekleştirilmiştir. TÜBİTAK’a destekleri için teşekkür ederiz.

Kaynakça

  • Andrews, S. (1997). The effect of orthographic similarity on lexical retrieval: Resolving neighborhood conflicts. Psychonomic Bulletin & Review, 4(4), 439-461. https://doi.org/10.3758/BF03214334
  • Arnold, T., Ballier, N., Lissón, P., & Tilton, L. (2019). Beyond lexical frequencies: Using R for text analysis in the digital humanities. Language Resources and Evaluation, 53(4), 707 733. https://doi.org/10.1007/s10579-019-09456-6
  • Ateşman, E. (1997). Türkçede okunabilirliğin ölçülmesi. Ankara Üniversitesi Türkçe ve Yabancı Dil Uygulama ve Araştırma Merkezi Dil Dergisi, 58, 171-174.
  • Aziz, A., Fook, C. Y., & Alsree, Z. (2010). Computational text analysis: A more comprehensive approach to determine readability of reading materials. Advances in Language and Literary Studies, 1(2), 200-219. https://doi.org/10.7575/aiac.alls.v.1n.2p.200
  • Başaran, M. ve Ayol, H. (2009). Okuduğunu anlama ve metne karşı geliştirilen tutum üzerinde metnin bilgi verici veya hikâye edici olmasının etkisi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 11-23. https://doi.org/10.12780/UUSBD41
  • Baştuğ, M. (2012). İlköğretim I. kademe öğrencilerinin akıcı okuma becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Investigation of primary school first stage students’ reading fluency skills in terms of certain variables] (Tez Numarası: 311007) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  • Bezirci, B. ve Yılmaz, A. E. (2010). Metinlerin okunabilirliğinin ölçülmesi üzerine bir yazilim kütüphanesi ve Türkçe için yeni bir okunabilirlik ölçütü. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 12(3), 49-62.
  • Borleffs, E., Maassen, B. A. M., Lyytinen, H., & Zwarts, F. (2019). Cracking the code: The impact of orthographic transparency and morphological-syllabic complexity on reading and developmental dyslexia. Frontiers in Psychology, 9, 1-19. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.02534
  • Carlisle, J. F. (2000). Awareness of the structure and meaning of morphologically complex words: Impact on reading. Reading and Writing, 12(3), 169-190. https://doi.org/10.1023/A:1008131926604
  • Çetinkaya, G. (2010). Türkçe metinlerin okunabilirlik düzeylerinin tanımlanması ve sınıflandırılması [Identifying and classifying the readability levels of the Turkish texts] (Tez Numarası: 265580) [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  • Çetinkaya, G. ve Uzun, L. (2010). Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik özellikleri. H. Ülper (Ed.), Türkçe ders kitabı çözümlemeleri (4, 141-153) içinde. Pegem Akademi.
  • Duran, E. ve Kargın, T. (2022). Okuma yazma eğitiminde güncel konular: Ne çalışmalı, nasıl çalışmalı?. Milli Eğitim Dergisi, 51(235), 1859-1876. https://doi.org/10.37669/milliegitim.886879
  • Erten, B., Bozşahin, C., & Zeyrek, D. (2014). Turkish resources for visual word recognition. In Proceedings of the Ninth International Conference on Language Resources and Evaluation (LREC'14) (pp. 2106-2110). European Language Resources Association (ELRA).
  • Flesch, R. (1948). A new readability yardstick. Journal of Applied Psychology, 32(3), 221 233. https://doi.org/10.1037/h0057532
  • Güneş, F. (2013). Türkçede metin öğretimi yerine metinle öğrenme. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, 603-637. https://doi.org/10.14520/adyusbd.454
  • Hamzadayı, E. ve Batmaz, Ö. (2022). Okuduğunu anlamayı etkileyen etmenlere yönelik bir inceleme. Ege Eğitim Dergisi, 23(2), 190-209. https://doi.org/10.12984/egeefd.1105439
  • Hebert, M., Bohaty, J. J., Nelson, J. R., & Brown, J. (2016). The effects of text structure instruction on expository reading comprehension: A meta-analysis. Journal of Educational Psychology, 108(5), 609-629. https://doi.org/10.1037/edu0000082
  • Hoover, W. A., & Gough, P. B. (1990). The simple view of reading. Reading and Writing, 2(2), 127-160. https://doi.org/10.1007/BF00401799
  • Kassambara, A. (2023). rstatix: Pipe-Friendly Framework for Basic Statistical Tests. R package version 0.7.2. https://rpkgs.datanovia.com/rstatix/.
  • Keuleers, E. (2013). _vwr: Useful functions for visual word recognition research_. R package version 0.3.0. https://CRAN.R-project.org/package=vwr
  • Kirkgöz, Y., & Ünaldi, I. (2012). Coh-metrix: Introduction and validation of an online tool for text analysis. Çukurova University Faculty of Education Journal, 41(2), 1-17.
  • Kucer, S. B. (2014). Dimensions of literacy: A conceptual base for teaching reading and writing in school settings. Routledge. Kumar, A., & Paul, A. (2016). Mastering text mining with R. Packt Publishing Ltd.
  • Kwartler, T. (2017). Text mining in practice with R. John Wiley & Sons. Levesque, K. C., Breadmore, H. L., & Deacon, S. H. (2021). How morphology impacts reading and spelling: Advancing the role of morphology in models of literacy development. Journal of Research in Reading, 44(1), 10-26. https://doi.org/10.1111/1467-9817.12313
  • Liu, Y., Groen, M. A., & Cain, K. (2024). The association between morphological awareness and reading comprehension in children: A systematic review and meta-analysis. Educational Research Review, 42, 100571. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2023.100571
  • Milli Eğitim Bakanlığı (2019). Türkçe Dersi Öğretim Programı (ilkokul ve ortaokul 1-8. sınıflar).
  • Milli Eğitim Bakanlığı (2021). Ders kitaplarında okunabilirlik. Ders Kitapları ve Öğretim Materyalleri Daire Başkanlığı.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (2023). Taslak ders kitabı ve eğitim araçları ile bunlara ait elektronik içeriklerin incelenmesinde değerlendirmeye esas olacak kriterler ve açıklamaları. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
  • Mouselimis, L. (2021). textTinyR: Text Processing for Small or Big Data Files}, R package version 1.1.8. https://CRAN.R-project.org/package=textTinyR.
  • Muncer, S. J., Knight, D., & Adams, J. W. (2014). Bigram frequency, number of syllables and morphemes and their effects on lexical decision and word naming. Journal of Psycholinguist Research, 43, 241-254. https://doi.org/10.1007/s10936-013-9252-8
  • Mutlu, M. U., Yetimaslan, N., & Atagün, İ. (2021). Dizge: The grammar analyzer for Turkish. https://github.com/dizge
  • New, B., Ferrand, L., Pallier, C., & Brysbaert, M. (2006). Reexamining the word length effect in visual word recognition: New evidence from the English Lexicon Project. Psychonomic Bulletin & Review, 13(1), 45-52. https://doi.org/10.3758/BF03193811
  • Perfetti, C. A. (1999). Comprehending written language: A blueprint of the reader. In C. Brown & P. Hagoort (Eds.), The neurocognition of language (pp. 167-208). Oxford University Press.
  • Perfetti, C. (2012). Thru but not wisht: Language, writing, and universal reading theory. Behavioral and Brain Sciences, 35(5), 299-300. https://doi.org/10.1017/S0140525X12000234
  • Pilav, S. ve Oğuz, M. (2013). Türkçe ders kitaplarında yer alan metin türleri üzerine bir araştırma. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 16-30.
  • Rayner, K. (1998). Eye movements in reading and information processing: 20 years of research. Psychological Bulletin, 124(3), 372-422. https://doi.org/10.1037/0033-2909.124.3.372
  • Rayner, K. (2009). Eye movements and attention in reading, scene perception, and visual search. The Quarterly Journal of Experimental Psychology, 62(8), 1457 1506. https://doi.org/10.1080/17470210902816461
  • Rayner, K., & Reichle, E. D. (2010). Models of the reading process. Wiley Interdisciplinary Reviews: Cognitive Science, 1(6), 787-799. https://doi.org/10.1002/wcs.68
  • Rayner, K., Slattery, T. J., Drieghe, D., & Liversedge, S. P. (2011). Eye movements and word skipping during reading: Effects of word length and predictability. Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance, 37(2), 514-528. https://doi.org/10.1037/a0020990
  • R Core Team (2023). R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria. URL https://www.R-project.org/.
  • Santangelo, D. M. (2023). The influence of bigram frequency on naming speed: A meta-analysis. [Master's thesis, The Florida State University].
  • Schmalz, X., & Mulatti, C. (2017). Busting a myth with the Bayes factor: Effects of letter bigram frequency in visual lexical decision do not reflect reading processes. The Mental Lexicon, 12(2), 263-282. https://doi.org/10.1075/ml.17009.sch
  • Silge, J., & David, R. (2016). tidytext: Text mining and analysis using tidy data principles in r. JOSS, 1 (3). https://doi.org/10.21105/joss.00037
  • van Heuven, W. (2024). _strngrams: ngram functions_. R package version 0.3.6. https://github.com/waltervanheuven/strngrams
  • Verhoeven, L., & Perfetti, C. A. (2011). Morphological processing in reading acquisition: A cross-linguistic perspective. Applied Psycholinguistics, 32(3), 457 466. https://doi.org/10.1017/S014271641 1000154
  • Wickham, H., François, R., Henry, L., Müller, K., & Vaughan, D. (2023). dplyr: A Grammar of Data Manipulation. R package version 1.1.4. https://dplyr.tidyverse.org.
  • Wickham, H. (2014). Tidy data. Journal of Statistical Software 59(1), 1 23. https://doi.org/10.18637/jss.v059.i10.
  • Yap, M. J., & Balota, D. A. (2015). Visual word recognition. In A. Pollatsek & R. Treiman (Eds.), The Oxford handbook of reading (pp. 26-43). Oxford University Press.
  • Yıldız, M. (2013). Okuma motivasyonu, akıcı okuma ve okuduğunu anlamanın beşinci sınıf öğrencilerinin akademik başarılarındaki rolü. International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(4), 1461-1478.
  • Yarkoni, T., Balota, D., & Yap, M. (2008). Moving beyond Coltheart’s N: A new measure of orthographic similarity. Psychonomic Bulletin & Review, 15(5), 971 979. https://doi.org/10.3758/PBR.15.5.971
  • Zevin, J. (2009). Word recognition. In L. R. Squire (Ed.), Encyclopedia of neuroscience (pp. 517-522). Academic Press.
Toplam 50 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Esmehan Özer 0000-0001-5919-8072

Sema Acar Ünalgan 0000-0001-9129-2229

Hazal Artuvan Korkmaz 0000-0001-7739-8676

Rahime Duygu Temeltürk 0000-0002-9303-5944

Özgür Aydın 0000-0003-2925-4146

Proje Numarası 122K308
Gönderilme Tarihi 14 Ocak 2025
Kabul Tarihi 29 Ekim 2025
Yayımlanma Tarihi 20 Nisan 2026
DOI https://doi.org/10.9779/pauefd.1619827
IZ https://izlik.org/JA27PL24HG
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Sayı: 66

Kaynak Göster

APA Özer, E., Acar Ünalgan, S., Artuvan Korkmaz, H., Temeltürk, R. D., & Aydın, Ö. (2026). Türkçe Klinik Okuma Değerlendirmesi için R Tabanlı Nicel Hesaplamalı Metin Analizi Aracı. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 66, 329-345. https://doi.org/10.9779/pauefd.1619827

Amaç ve Kapsam

Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, bilim ve teknolojideki değişmeleri takip ederek eğitimde küresel ve bölgesel gelişmelere yön vermeyi ve sorunlara çözüm bulmayı sağlayacak eğitim temelli bilimsel düşünceleri önemsemektedir. 21. yüzyılda geleceğe yön verecek bilgi ve becerilerin eğitime entegrasyonunu önemseyen eğitim anlayışlarının oluşmasını sağlamayı hedefleyen nitelikli ve özgün bilimsel çalışmaların okuyucularla buluşmasını ve bu sayede eğitim sistemini geliştirmeyi amaçlamaktadır.

Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (PAUEFD) erken çocukluk, ilkokul, ortaokul ve lise düzeylerini kapsayan disipliner/disiplinlerarası öğrenme, kariyer planlama, mesleki gelişim süreçleri, eğitimde aile katılımı ve yaşam boyu öğrenme üzerine nitel, nicel ve karma yöntemlerle yürütülmüş araştırmaya dayalı yüksek nitelikli çalışmaları yayımlar.


A) PAUEFD’nin önceliğine aldığı çalışmalar şunlardır:

A1) Kuram ve uygulama bağını kuran ve öğretmen yetiştirme süreçlerini destekleyen,
A2) Eğitimde gelişim, yönetim ve denetleme konularını derinlemesine inceleyen,
A3) Doğal eğitim ortamlarındaki öğrenci, veli, öğretmen, idarecilerin seslerini (düşüncelerini) iyi tasarlanmış çalışmalara aktaran,
A4) Yerel politika, program ve yenilikleri uluslararası bir bakış açısıyla değerlendiren,
A5) Yeni eğitim modelleri, ölçme araçları, disiplinler arası araştırma desenleri geliştirmeye yardımcı olan,
A6) Öğrenme ortamlarını teknolojiyle birleştiren,
A7) Multidisiplinler (disiplinlerarası) ve transdisipliner (disiplinler üstü) çalışmalar (STEM gibi),
A8) Eğitsel ölçme araçlarının geliştirildiği ve aynı anda kullanışlılığının sınandığı,
A9) Eğitim uygulamalarını geliştirmeye yardımcı teknoloji entegrasyonunu içeren,
A10) Teorik veya uygulamalı yeni bir eğitsel model geliştiren ve bu modeli değerlendiren,
A11) Öğretmenlerin mesleki gelişim süreçlerini destekleyen.

     *Yukarıdaki özellikleri taşısa da aşağıdaki özelliklerden en az birisini içerisinde barındıran çalışmalar hakem değerlendirme sürecine dahil edilmeyecektir.

B) PAUEFD aşağıdaki çalışmaları kapsamı dışında tutmaktadır:

B1) Alanyazın (literatür) derleme ve kitap analizi çalışmaları,
B2) Ders kitaplarının analizini içeren çalışmalar,
B3) Yalnızca bir bağımsız değişkenle yürütülen basit nicel (Örneğin, x değişkeninin y değişkeni üzerindeki etkisi) çalışmalar,
B4) Yalnızca bir veri toplama aracı yoluyla yürütülen basit nitel ya da nicel çalışmalar (Örneğin, yalnızca demografik değişkenlere göre yapılan analizler, yalnızca görüşme ya da ölçek yoluyla),
B5) Yalnızca katılımcıların görüşleri üzerine temellendirilen çalışmalar,
B6) Yeterli sayıda örneklem üzerinden yürütülmemiş nicel çalışmalar (Bu tür araştırmalarda alanyazında kabul görmüş formüller dikkate alınmalı ve evrene bağlı minimum örneklem sayısı sınır belirlenmelidir.),
B7) Üniversite öğrencilerinin aldıkları bir derse yönelik oluşturdukları tutum, davranış vb. özelliklerini ölçen çalışmalar,
B8) Uluslararası konu kapsamı dışında olan yerel çalışmalar (Örneğin, yalnızca basit (uluslararası olmayan yerel odaklı) ölçek geliştirme ve uyarlamaya yönelik çalışmalar),
B9) Eğitim bilimlerinin odağı dışında kalan çalışmalar (STEM eğitimi kapsamında mühendislik eğitimi çalışmaları editör görüşü doğrultusunda kabul edilebilir. Söz konusu disiplinler eğitim anlayışı çerçevesinde ele alınırsa dergi kapsamına uyabilir. Örneğin, tarih eğitimi modelleri geliştiren ve öğrencilerle uygulanan çalışmalar dergi kapsamına dahildir.),
B10) Zayıf bilimsel yöntemle yürütülmüş, geçerliği ve güvenirliği düşük çalışmalar (Örneğin, içerik analizi denildiği halde içerik analizi yapılmamış çalışmalar, nicel/nitel veri analizinin niteliği zayıf olan çalışmalar),
B11) Alanyazındaki yeri ve önemi net bir şekilde açıklanmayan çalışmalar (Örneğin, çalışmanın ilgili konuda alanyazına katkısı, kuramsal yeri ve altyapısı nitelikli bir şekilde açıklanmayan çalışmalar).

PAUEFD’e sunulan tüm çalışmalar  Türkçe ve İngilizce Makale Şablonu’na uygun olarak (APA 7. Baskı) hazırlanmalıdır. Gönderilen çalışmalar için sayfa sınırlaması vardır. Makaleler, 1 satır aralıklı ve Times New Roman 12 puntolu yazı tipi kullanarak hazırlanmalı ve 25 sayfayı geçmemelidir (özet, tablolar, şekiller, kaynakça, teşekkür ve ek kısımları dâhil).

Makale gönderimlerinde, kişilerin kimliklerini ortaya çıkararak değerlendirme sürecine zarar verebilecek kişiye ait isim, kurum ve benzeri bilgiler dosyadan silinerek dosya sisteme yüklenmelidir.

"Makaleler DergiPark sistemine yüklenirken makale üst verilerinin girişi büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda çalışmaların gerek Türkçe gerekse İngilizce kısmındaki özet ve anahtar kelimeler ile ilgili bölümlerin ve kaynakçanın en başta eksiksiz olarak sisteme girilmesi gerekmektedir. "

1. Etik Kurul Onayı: TR Dizin Dergi Değerlendirme Kriterleri’nde 2020 yılı için yapmış olduğu değişiklik üzerine sosyal bilimler dâhil olmak üzere tüm bilim dallarında yapılan makaleler için “Etik Kurul Onayı” talep edilmektedir. Dolayısıyla dergimize gönderilen tüm çalışmalardan "Etik Kurul Onayı" mutlaka alınmış olmalıdır. Etik kurul onayı olmayan çalışmalar değerlendirme sürecine dahil edilmeyecektir.

2. Benzerlik (İntihal) Taraması: Tüm aday makaleler PAÜEFD’e gönderilmeden önce iThenticate© ve Turnitin© gibi yazılımlarla taranmalı ve bu tarama raporları makale ile birlikte sunulmalıdır. Tüm makalenin benzerlik oranı %15’ten ve bir kaynak için benzerlik oranı %3’ten az olmalıdır. Yine de %1’in üzerindeki benzeşmelerin dikkatle incelenmesi yazar(lar)ın yararına olacaktır. PAÜEFD benzerlik oranı yüksek olan tüm aday makaleleri editörlük aşamasında reddetme hakkına sahiptir.

3. Yayın Dili: Dergimizde İngilizce ve Türkçe makaleler yayınlanmaktadır. Dergimize gönderilen çalışmaların hakem değerlendirme süreci, Türkçe ya da İngilizce tam metni üzerinde yapılmaktadır. Türkçe tam metni yayınlanacak makalelerin, yayına kabul süreci tamamlandıktan sonra İngilizce tam metni de talep edilecektir. 

Hazırlanan makalelerin İngilizce ve varsa Türkçe son tam metinleri dergimizin dil editörleri tarafından kontrol edilmektedir. Dil editörleri makalenin dilini yetersiz gördüğü takdirde dil redaksiyonunun yapılması talep edilecektir. İngilizce dil redaksiyonu talep edilen makale, aşağıda önerilen akredite dil kuruluşlarında redakte edilmesi ve redaksiyon belgesinin yayın kuruluna ibraz edilmesi talep edilecektir. Redakte edilmeyen ve belgelendirilmeyen makale yayına kabul edilmeyecektir.


Dergimizin dil editörlüğü (pauediting@pau.edu.tr) ile iletişime geçerek çeviri ve redaksiyon sürecinde destek alabilirsiniz. Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Editing/Proofreading/İngilizce çeviri hizmetleri için linke tıklayarak detaylı bilgi alabilirsiniz. Yazar(lar)ın makaleye ilişkin çeviri ve redaksiyon sürecinde destek alabilecekleri alternatif kuruluşlar aşağıda sunulmaktadır.


Elsevier Dil Servisi (http://webshop.elsevier.com/languageservices/)

Editage (http://www.editage.com/)

Enago (http://www.enago.com/)

Edit My Turkish (https://editmyturkish.com/)

Tandf Dil Servisi (https://www.tandfeditingservices.com/)

American Manuscript Editors (https://americanmanuscripteditors.com)

MAKALE YAZIM KURALLARI
• Sayfa Düzeni: Makale yazımında kâğıt boyutu olarak A4 seçilmeli, bütün kenarlarda 2,5 cm boşluk bırakılmalıdır.
• Yapılan tüm düzenlemeler dergimizin şablonu üzerinde, dergi amblemi ve akan başlıkları içerecek şekilde yapılmalıdır.

• Başlık Düzeyleri:

1. Düzey: Ortalanmış, Kalın, Times New Roman 12 Punto
Metin yeni bir paragraf olarak girintisiz başlar.
2. Düzey: Sola Yaslı, Kalın, Times New Roman 12 Punto
Metin yeni bir paragraf olarak girintisiz başlar.
3. Düzey: Sola Yaslı, Kalın İtalik, Times New Roman 12 Punto
Metin yeni bir paragraf olarak girintisiz başlar.
4. Düzey: Kalın, 0,5 cm Girintili, Times New Roman 12 Punto, Nokta İle Biten. Metin aynı satırda başlar ve normal bir paragraf olarak devam eder.
5. Düzey: Kalın, İtalik, 0,5 cm Girintili, Times New Roman 12 Punto, Nokta İle Biten. Metin aynı satırda başlar ve normal bir paragraf olarak devam eder.

Başlık ve Dipnotlar
• Makale başlığı kalın ve Times New Roman 14 punto ile sola yaslı, her sözcüğün ilk harfi büyük olacak şekilde (örneğin; Her Sözcüğün İlk Harfi Büyük Olacak Şekilde) yazılmalıdır. Başlık 12 sözcüğü geçmemelidir.
• Makale gönderimi sırasında “Yazar adı soyadı ve dipnot, unvan, iletişim bilgileri vb.” olduğu gibi bırakılmalı, ilgili kısımlar yayın aşamasındayken düzenlenmelidir.
• Dipnotlar; Times New Roman 9 punto ile paragraftan önce ve sonra 0nk aralık bırakılarak tek satır aralıklı ve iki yana yaslı yazılmalıdır.

Özet
• Özet Times New Roman 10 punto büyüklüğünde, paragraftan önce ve sonra 6 nk aralık bırakılarak iki yana yaslı, italik ve 200 sözcüğü geçmeyecek şekilde yazılmalıdır.

Anahtar Kelimeler
• Anahtar kelimelerde ilk kelimenin ilk harfi büyük yazılmalı, 3-5 anahtar kelime bulunmalı, anahtar kelimeler virgülle ayrılmalı ve sonuna nokta koyulmalıdır.

Giriş
• Bu bölümde çalışmanın amaçları uygun bir alanyazın taramasıyla oluşturulur. Bu amaçla, ilgili çalışmalarla gerekli bağlar kurulur.
• Times New Roman 12 punto ile paragraftan önce 0 nk ve sonra 6 nk aralık bırakılarak 1 satır aralıklı ve iki yana yaslı yazılmalıdır.

Yöntem

• Bu bölümde araştırmanın bağlamı, katılımcılar, araştırmacının rolü, veri toplama araçları ve süreçleri ile veri analiziyle ilgili ayrıntılı bilgi sunulmalıdır.
• Times New Roman 12 punto ile paragraftan önce 0 nk ve sonra 6 nk aralık bırakılarak 1 satır aralıklı ve iki yana yaslı yazılmalıdır.

Bulgular

• Bu bölümde araştırmanın sonuçları (bulguları) açık bir biçimde sunulur.
• Tabloların dışında tüm metin Times New Roman 12 punto ile paragraftan önce 0 nk ve sonra 6 nk aralık bırakılarak 1 satır aralıklı ve iki yana yaslı yazılmalıdır.
• Tablo ve şekil başlıkları sola yaslı,  italik, Times New Roman 11 punto ile her sözcüğün ilk harfi büyük olacak şekilde örnekteki gibi yazılmalıdır. Örnek:

Tablo 1: Değişkenler Arası Kavramsal İlişkiler ve Bu İlişkilerin Yönü

Şekil 1: Değişkenler Arası Kavramsal İlişkiler ve Bu İlişkilerin Yönü

• Tablolar paragraftan önce 0 ve sonra 6 nk aralık bırakılarak Times New Roman 11 punto ile 1 satır aralıklı olmalıdır.
• Tablo ve şekiller sayfaya ortalanmalıdır.
• Tablo ve şekillerden sonra bir satır boşluk bırakılmalıdır.
• İstatistiksel semboller metin içinde ve tablolarda italik kullanılmalıdır.

Tartışma
• Bu bölümde bulguların önemi, bulgular tekrarlanmadan verilmelidir. Bulgular, önceki çalışmaların bulgularıyla ilişkilendirilir.
• Times New Roman 12 punto ile paragraftan önce 0 nk ve sonra 6 nk aralık bırakılarak 1 satır aralıklı ve iki yana yaslı yazılmalıdır.

Sonuç(lar)

• Bu bölümde sonuçlar Tartışma bölümüyle ilişkilendirilerek verilir. Çalışmanın sınırlılıkları ve sonuçlara bağlı öneriler sunulur.
• Times New Roman 12 punto ile paragraftan önce 0 nk ve sonra 6 nk aralık bırakılarak 1 satır aralıklı ve iki yana yaslı yazılmalıdır.

Kaynakça

Yararlanılan kaynaklar kaynakçada sunulurken APA 7 (American Pscychological Association) standartlarına uygun olarak verilmelidir. 11 punto yazı tipi kullanılmalı ve paragraf girintisi bölümünde “asılı” seçilerek bu değer 0.5 olarak ayarlanmalıdır. İlgili örnekler aşağıda yer almaktadır.

Süreli yayınlarda tek yazarlı makale:
Ateş, M. (2023). Dil eğitiminde dijital öyküleme yönteminin kullanılması: Sistematik derleme çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 59, 340-364. https://doi.org/10.9779.pauefd.1101722
Kağıtçıbaşı, Ç. (1996). The autonomous-relational self: A new synthesis. European Psychologist, 1(3), 180-186. https://doi.org/10.1027/1016-9040.1.3.180
Süreli yayınlarda iki yazarlı makale:
Aşkar, P. ve Umay, A. (2001). İlköğretim matematik öğretmenliği öğretmen adaylarının bilgisayarla ilgili öz-yeterlik algısı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 1-8.
Martin, L. E., & Potts, G. F. (2004). Reward sensitivity in impulsivity. Neuroreport, 15(9), 1519-1522. http://doi.org/10.1097/01.wnr.0000132920.12990.b9
Süreli yayınlarda üç ve daha fazla yazarlı makale:
Umay, A., Akkuş-Çıkla, O. ve Duatepe, A. (2006). Matematik dersi 1.-5. sınıf öğretim programının NCTM prensip ve standartlarına göre incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(31), 198-211.
Maner, J. K., Gailliot, M. T., Rouby, D. A., & Miller, S. L. (2007). Can’t take my eyes off you: Attentional adhesion to mates and rivals. Journal of Personality and Social Psychology, 93(3), 389 401. http://doi.org:/10.1037/0022-3514.93.3.389
Tek yazarlı kitap:
Karasar, N. (1998). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. Nobel Yayıncılık.
Ward, A. (2004). Attention: A neuropsychological perspective. Psychology Press.
İki yazarlı kitap:
Enginün, İ. ve Kerman, Z. (1991). Ahmet Haşim/Bütün eserleri. Dergah Yayınları.
Stuss, D. T., & Benson, F. (1986). The frontal lobes. Raven Pr.
Kitap bölümü:
Hovardaoğlu, S. (2007). Psikolojik ölçmenin temelleri. Davranış bilimleri için araştırma teknikleri (2. Baskı, s. 87-125) içinde. Hatipoğlu Yayınevi.
Luck, S. J. (2014). A Broad Overview of the Event-Related Potential Technique. In An introduction to event related potential technique (2nd ed., pp. 1-34). The MIT Press.
Editörlü kitap bölümü:
Yolcusoy, Ö. ve Çetinkaya, G. (2021). Sorularla konuşma eğitimi. ÖT. Kara (Ed.), Sorularla Türkçe eğitimi (1, 115-161) içinde. Asos Yayınları.
Posner, M. I. (1995). Attention in cognitive neuroscience: An overview. In M. S. Gazzaniga (Ed.), The cognitive neurosciences (pp. 615-624). The MIT Press.
Çeviri kitap:
Bowlby, J. (2012). Bağlanma (T. V. Soylu, Çev.). Pinhan Yayıncılık. (Orijinal eserin basım tarihi 1969).
Freud, S. (1961). The interpretation of dreams: The complete and definitive text (J. Strachey, Trans.). Science Editions (Original work published 1900).
Tezler:
Bekil, F. (2021). Üniversite öğrencilerinde aile işlevselliği ile uyumsuz mükemmeliyetçilik arasındaki ilişkide ayrışma-bireyleşmenin aracı rolü [Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
Watkins, S. (2011). The neural basis of attention and perception in the human brain [Doctoral dissertation, University College London]. UCL Discovery. https://discovery.ucl.ac.uk/id/eprint/1323001/1/1323001.pdf
Not:
• Kaynak gösterimi ile ilgili ayrıntılı bilgiye
https://apastyle.apa.org/instructional-aids/reference-examples.pdf“ linkinden ulaşabilirsiniz.
• Tüm kaynaklarda varsa DOİ bağlantılarının kullanılması yoksa çalışmaya ulaşılabilecek web adresinin sunulması önerilmektedir.
• Türkçe tam metinde; metin içi alıntılarda kaynaklar iki yazarlı ise son yazarın soyadından önce ‘ve’ yazılmalıdır.
• İngilizce tam metinde; metin içi alıntılarda kaynaklar iki yazarlı ise son yazarın soyadından önce ‘, &’ yazılmalıdır.
• Türkçe tam metinde yazar sayısı ikiden fazla ise metin içinde parantez dışında “ilk yazarın soyadı ve diğerleri, tarih” (Örneğin; Balkıs ve diğerleri (2007)), parantez içinde ise “ilk yazarın soyadı vd., tarih” yazılmalıdır (Balkıs vd., 2007).
• İngilizce tam metinde yazar sayısı ikiden fazla ise metin içinde “ilk yazarın soyadı et al., tarih” yazılmalıdır (Balkıs et al., 2007).
• Doğrudan alıntılarda sözcük sayısının 40’tan fazla olduğu durumlarda metnin tamamı iki yana yaslı, 1,25 cm içeriden, 10 punto ile italik yazılmalıdır.
• İngilizce yazılan makalelerde iki veya daha fazla yazarlı yayınlara gönderme yapılırken “ve” bağlacına karşılık olarak “and” bağlacı ya da “&” işareti kullanılır. Sadece yıl bilgisinin parantez içinde yer aldığı metin içi göndermelerde “ad, soyad ve yıl” bilgisinin birlikte parantez içinde yer aldığı göndermelerde ise “&” işareti kullanılır.
Doğan and Şencan (2001)
(Doğan & Şencan, 2001)
• İngilizce çalışmalarda Türkçe bir kaynağa gönderme yapılıyorsa “ve” yerine “and” ifadesi, Türkçe bir çalışmada İngilizce bir kaynağa gönderme yapılıyorsa “and” yerine “ve” ifadesi kullanılmalıdır. (Nielsen ve Borlund, 2011, s. 110)
Al and Tonta (2004, s. 20) found that ...
• Türkçe çalışmalarda Türkçe ve İngilizce kaynaklar olduğu gibi kaynaklar listesinde yer alırken, İngilizce çalışmalarda ise Türkçe çalışmaların İngilizce dilindeki atıf hallerinin yer alması önerilmektedir.
Ekler (Varsa)
Eğer birden fazla ek varsa sıralama büyük harflerle yapılır (A, B, C, …).

Yayım Etiği

Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi’nde(PAUEFD) yayımlanan çalışmaların yansız ve etik olması amacıyla Editörler Kurulu tarafından bir takım etik politikalar geliştirilmiştir. Bu politikalar yazarlar, hakemler, editörler ve çalışma ile ilgili süreçleri kapsamaktadır. PAUEFD’de yer alan etik görev ve sorumluluklar, ulusal ve uluslararası alanlarda taranan dergilerin yayım politikaları ile açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Yazarların Etik Sorumlulukları
PAUEFD’e çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:

  • Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün ve güncel olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın yararlandıkları bütün çalışmalara eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
  • Çalışmanın içeriğine bir katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir. (Varsa) çıkar çatışması teşkil edebilecek durumlar ve ilişkiler açıklanmalıdır.
  • Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir. Yazar(lar) talep edilen veri ve bilgiyi yayım ve/veya bilim kuruluna sunmalıdır.
  • Yazar(lar)ın yayımlanmış, değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda dergi editörünü veya yayımcıyı bilgilendirme, çalışmasını düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle iş birliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
  • Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz.
  • Başka bir dergide yayımlanmış çalışma PAUEFD’e gönderilemez.
  • Başka bir dergiye gönderilen, henüz değerlendirmesi bitmemiş bir çalışma PAUEFD’e gönderilemez.
  • Değerlendirme süreci başlamış bir çalışma için yazar ekleme-çıkarma, yazar sırası değiştirme gibi bir işlem talep edilemez.


Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
Genel görev ve sorumluluklar
Editörler,

  • Derginin ulusal ve uluslararası alanda gelişimini sağlamak,
  • Yayımlanan çalışmaların kalitesini arttırmaya yönelik süreçleri yönetmek,
  • Derginin bütün paydaşları için etik kuralların uygulanması süreçlerini yürütmek,
  • Derginin gelişimine katkıda bulunmak amacıyla yayımlama ve etik politikalarda güncelleme yapmak,
  • Derginin web sayfasını düzenlemek ve güncel tutmak ile sorumludurlar.

Okuyucu ile ilişkiler
Editörler,

  • Okuyucunun dergi yayımlama, kapsam ve etik ile ilgili geri bildirimlerini dikkate almak,
  • PAUEFD’de yayımlanan çalışmaları okuyucunun ilgi ve ihtiyaçlarını da dikkate alarak geliştirmek,
  • Okuyucudan gelen soruları etik kurallar çerçevesinde kalmak şartıyla cevaplamak ile yükümlüdür.

Yazarlar ile ilişkiler
Editörler yazarlara karşı;

  • Dergiye gönderilen çalışmaları hakemlere gönderilip gönderilmemesi konusunda karar veren yayım kuruluna göndermek
  • Yazarları yayım ve etik politikalar ile ilgili bilgilendirmek,
  • Yazarların hakemlerle ilgili olası çatışmalarını engellemek,
  • “Kör Hakemlik” kavramını sağlıklı bir şekilde yürüterek yansız bir değerlendirme yapılmasını sağlamak,
  • Yazarların aralarında çıkar çatışması olduğunu belirttiği ve çalışmalarının bu hakemlere gönderilmemesi konusundaki taleplerini uygun gerekçelerle değerlendirmek,
  • Yazarların henüz değerlendirme sürecinde olan çalışmalarını geri çekmek konusundaki taleplerini olumlu karşılamak,
  • Yazarların hakem ve editör kararlarına/raporlarına itirazlarını değerlendirmek ve uygun görülürse yeni bir değerlendirme süreci başlatmak ile sorumludur.

Hakemler ile ilişkiler
Editörler hakemlere karşı;

  • Aday çalışmanın konusuna uygun bir hakem belirlemek,
  • Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberliği sağlamak,
  • Yazarlar ile hakemler arasında çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek,
  • Değerlendirmeyi yapan hakeme ilişkin bilgileri gizli tutmak,
  • Hakemleri tarafsız olma yönünde teşvik etmek,
  • Hakemlerin yayım ve etik politikalar ile ilgili sorularını cevaplamak,
  • Hakem havuzunu geliştirecek güncellemeler yapmak,
  • Değerlendirme süresi ile ilgili hakemlere hatırlatmalarda bulunmak,
  • Hakemleri yapıcı, nazik ve uygun bir dille değerlendirme yapmaları konusunda teşvik etmek ile sorumludurlar.


Editörler Kurulu ile ilişkiler
Editörler,

  • Editörler Kurulu ile belirli aralıklarda toplantı yapmak,
  • Kurulun PAUEFD in yayım ve etik politikaları ile ilgili ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberliği sağlamak,
  • İhtiyaç duyulduğunda kurula PAUEFD in yayım ve etik politikaları ile ilgili eğitim sağlamak,
  • Kuruldan gelen dönütleri dikkate alarak dergiyi geliştirmek,
  • Kurul üyelerinin tarafsız olmasını sağlamak,
  • Kurulu çalışmaları bilimsel ölçütler çerçevesinde değerlendirmeleri konusunda teşvik etmek,
  • Aday çalışmanın konusuna göre ilgili kurul üyesi ile değerlendirme ile ilgili iletişime geçmek ile sorumludurlar

Yazar Hakları:
Yazar(lar),

  • Çıkar çatışması ve/veya etik gerekçelerle çalışmalarını gönderilmemesini istediği hakemleri belirleyebilirler.
  • Henüz yayımlanmamış olan çalışmalarını değerlendirme sürecindeyken geri çekebilirler.
  • Hakem raporlarına ve editör kararlara itiraz etme hakkına sahiptirler.
  • Basım sürecinde ortaya çıkan maddi hatalar sebebiyle, ilk yayımlanacak sayıda çalışmasındaki sorunlu yerler için veya kendisinden kaynaklanmış bilgi hataları için düzeltme (erratum) talep edebilirler.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları
PAUEFD’e gönderilen çalışmalar, isimsiz olarak ilgili alanda en az iki hakeme değerlendirilmek üzere gönderilir. Hakem değerlendirmelerinde makale hakkında olumlu ve olumsuz görüşün eşitliği durumunda editörün veya üçüncü bir hakemin görüşü alınır.
PAUEFD’de çift-kör hakem değerlendirme süreci benimsenmiştir, yazar ve hakem birbirlerinin kimliğinden habersizdir. Bu bağlamda PAUEFD’de çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:

  • PAUEFD’in yayım ilkelerini okumak
  • Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmek. Uzmanlık alanı olmadığı halde sadece makalenin konusu hakkında fikir sahip olabilmek adına değerlendirmeyi kabul etmemek,
  • Değerlendirmeyi yaparken yansız olamayacaklarını fark ettiklerinde değerlendirme yapmayı reddetmek,
  • Değerlendirme sürecini belirli bir zaman çerçevesinde tamamlamak,
  • Tarafsızlık ve gizlilik çerçevesinde değerlendirme yapmak,
  • Çıkar çatışması gibi bir durumla karşılaştıklarında, değerlendirme yapmayı reddetmek ve bu durumu editöre bildirmek,
  • Değerlendirdikleri makalenin aynı anda bir başka dergiye gönderildiğini tespit ettiklerinde durumu editöre bildirmek,
  • Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik dille yapmak. Düşmanlık, hakaret ve iftira gibi kişisel yorumlar yapmamak,
  • Değerlendirmelerin makalenin içeriği ile ilgili olmasına dikkat etmek. İnanç, mezhep, ırk, cinsiyet siyasi düşünce gibi faktörlerin değerlendirme sürecine kesinlikle etki etmemesi konusunda duyarlı davranmak.
  • Yazarlar çalışmalarına ilişkin olarak "Etik Kurul Onayı" almaları gerekmektedir. 

Dergi Politikası

Hakemlik ve Basım Süreçleri
1. PAÜEFD’de yayımlanmak üzere gönderilen makalelerin başka bir dergide yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere gönderilmemiş olması gerekmektedir. Daha önce bir kongrede sunulmuş olan bildiriler-kongre kitabında çalışmanın bütünü yayımlanmamış olması koşuluyla- ve lisansüstü tez çalışmasından derlenen makaleler gerekli bilgilendirmeyi içeren bir dipnot ile sayfa sonunda belirtilmelidir. Yayımlanan yazıların her türlü sorumluluğu yazar(lar)a aittir.

2. Dergiye ulaşan çalışmalar, Editörler Kurulu tarafından dergi kapsamı ve yazım kurallarına uygunluk açısından ön incelemeden geçirilir. Ön değerlendirmeden geçen, biçim ve şekil açısından uygun görülen makalelerin değerlendirme sürecine alınabilmesi için herhangi bir kabul veya ret şartına bağlı olmaksızın makale başına 4000 TL ya da 90 Amerikan Doları Başvuru Ücreti (Submission Fee) alınır. Başvuru ücretinin yatırılmasından sonra çalışmalar kör hakemlik yöntemiyle en az iki hakemin değerlendirmesine sunulur. Hakemlere değerlendirme yapmaları için 30 gün süre verilir ve bu süre içinde dönüş yapmayan hakemin yerine yeni bir hakem atanır. Aday çalışmanın dergide yayımlanabilmesi için en az iki hakemden olumlu görüş alması gerekmektedir. Hakemlerden birinin olumlu, diğerinin olumsuz görüş bildirmesi durumunda çalışma üçüncü bir hakemin görüşüne sunulur. Yazar(lar) hakem(ler) tarafından (varsa) önerilen düzeltmeleri 30 gün yapmakla yükümlüdürler. Hakem(ler)den yayımlanabilir raporu alan ve dergi editörlüğü tarafından kontrolü sağlanmış makaleler yayımlanma sürecine girerler. Makalelere son biçimi yazar(lar) tarafından verilir. Yayıma kabul edilen makalelere bir DOI numarası verilir ve bu makaleler Erken Görünüm bölümüne alınırlar. Daha sonra Editörler Kurulu kararıyla uygun bir sayıda yayımlanırlar. Son biçimi verilen ve yayım sürecine alınan makaleler üzerinde herhangi bir değişiklik yapılamaz. Yazarlar çalışmalarını ön kontrol aşamasındayken geri çekebilirler. Hakem değerlendirmesinde olan çalışmaların geri çekilmesi mümkün değildir. 


3. Hakem(ler) yazar(lar)ın, yazar(lar) ise hakem(ler)in kimlik bilgileri hakkında bilgi sahibi değildir. Bu konudaki gizliliği sağlama sorumluğu dergi editörlüğüne aittir.

Benzerlik Oranı (İntihal) Taraması

Tüm aday makaleler PAÜEFD’e gönderilmeden önce iThenticate© ve Turnitin© gibi yazılımlarla taranmalı ve bu tarama raporları makale ile birlikte sunulmalıdır. Tüm makalenin benzerlik oranı %15’ten aşağıda olmalıdır. Yine de %1’in üzerindeki, benzeşmelerin dikkatle incelenmesi yazar(lar)ın yararına olacaktır. PAÜEFD benzerlik oranı yüksek olan tüm aday makaleleri editörlük aşamasında reddetme hakkına sahiptir.

Açık Erişim Politikası

PAÜEFD Açık Erişim bir dergidir ve yayımladığı içeriği doğrudan açık erişime sunar. Dergi, yayımladığı içerikle bilimin Açık Erişim politikasıyla desteklenmesi ve geliştirilmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Bilinen standartlarda kaynak gösterilmesi koşuluyla, ticari kullanım amacı ve içerik değişikliği dışında kalan tüm kullanım (çevrimiçi bağlantı verme, kopyalama, baskı alma, herhangi bir fiziksel ortamda çoğaltma, dağıtma vb.) haklarını (ilgili içerikte aksi belirtilmediği sürece) "Creative Commons Alıntı 4.0 Uluslararası Lisansı aracılığıyla kullanıma sunmaktadır. Kaynak, atıf vermek kaydıyla ticari amaç haricinde kopyalanabilir, dağıtılabilir ve yeniden kullanılabilir, ancak üzerinde hiçbir değişiklik yapılamaz. İçeriğin ticari amaçlı kullanımı için yayınevinden yazılı izin alınması gereklidir.
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.tr

Yayımlama Ücreti


PAÜEFD ön değerlendirmeden geçen, biçim ve şekil açısından uygun görülen makalelerin değerlendirme sürecine alınabilmesi için herhangi bir kabul veya ret şartına bağlı olmaksızın makale başına 4000 TL ya da 90 Amerikan Doları Başvuru Ücreti (Submission Fee) alır. 



Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi'nde ön değerlendirmeden geçen, biçim ve şekil açısından uygun görülen makalelerin değerlendirme sürecine alınabilmesi için herhangi bir kabul veya ret şartına bağlı olmaksızın makale başına 4000 TL ya da 90 Amerikan Doları Başvuru Ücreti (Submission Fee) alınır.

İstisnai Durum: Son beş yıl içinde Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi'nde en az üç hakemlik yapan sorumlu yazarlar başvuru ücreti ödemezler. Bu durum sadece sorumlu yazar için geçerlidir.

Editör

Eğitim, Eğitimde Program Geliştirme, Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi

Editör Yardımcısı

Fen ve Matematik Alanları Eğitimi, Fen Bilgisi Eğitimi

Alan Editörleri

Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme
Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi (Diğer)
Kariyer Danışmanlığı, Madde Bağımlılığı Danışmanlığı, Psikolojik Danışmanlık Eğitimi
Uygulamalı Dilbilim ve Eğitim Dilbilimi , Türkçe Eğitimi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi (Diğer)
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Okul Psikolojik Danışmanlığı, Psikolojik Danışmanlık Eğitimi, Eğitimin Psikolojik Temelleri , Kişilik Gelişimi, Öğrenme Psikolojisi
Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi, Çoklu Engelli Eğitimi, İşitme Engelli Eğitimi, Özel Yetenekli Eğitimi, Zihinsel Engelli Eğitimi, Otizm ve Spekrum Bozukluğu Eğitimi
Okul Psikolojik Danışmanlığı, Psikolojik Danışmanlık Eğitimi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer), Kadın Araştırmaları, Cinsiyet Psikolojisi
Matematik Eğitimi
Konuşma Engelli Eğitimi, Zihinsel Engelli Eğitimi, Otizm ve Spekrum Bozukluğu Eğitimi
Okul Öncesi Eğitim
Eğitim Yönetimi
Sınıf Eğitimi
Güzel Sanatlar Eğitimi
İkinci Bir Dil Olarak İngilizce, Çocuğun Dil Edinimi, Eğitim
Eğitim, Sosyal Bilgiler Eğitimi

Yayın Kurulu

Eğitimde Program Geliştirme, Değerler Eğitimi, Eğitimin Psikolojik Temelleri , Eğitim Politikası, Eğitim Üzerine Çalışmalar (Diğer)
Eğitim Programları ve Öğretim, Fen ve Matematik Alanları Eğitimi, Fizik Eğitimi, Fen Bilgisi Eğitimi
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer)
Matematik Eğitimi
Eğitim, Temel Eğitim
Uygulamalı Dilbilim ve Eğitim Dilbilimi , Sınıf Eğitimi, Alan Eğitimleri (Diğer), Yaratıcı Drama Eğitimi
Eğitim Programları ve Öğretim, Eğitimde Program Geliştirme, Eğitimde Program Değerlendirme
Matematik Eğitimi
Matematik Eğitimi
Çevre Eğitimi ve Yaygınlaştırılması, Fen ve Matematik Alanları Eğitimi, Fen Bilgisi Eğitimi
Bilgi İşlem Eğitimi, Eğitim, Eğitim Teknolojisi ve Bilgi İşlem
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Okul Psikolojik Danışmanlığı, Psikolojik Danışmanlık Eğitimi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer)
Okul Psikolojik Danışmanlığı, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer), Uygulamalı ve Gelişimsel Psikoloji, Eğitim Psikolojisi
Eğitim, Okul Öncesi Eğitim
Matematik Eğitimi
Kimya Eğitimi, Fen Bilgisi Eğitimi, STEM Eğitimi
Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme
Okul Öncesi Eğitim
Biyoloji Eğitimi
Eğitim Yönetimi
Bilgisayar Tabanlı Sınav Uygulamaları, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme (Diğer)
Eğitim, Eğitimde Program Geliştirme, Eğitimde Program Değerlendirme, Program Tasarımı, Karşılaştırmalı ve Kültürlerarası Eğitim
Eğitim Programları ve Öğretim

Dil Editörlüğü

Prof. Dr. Turan Paker was born in Denizli-Türkiye. He works as a Prof. Dr. in the ELT Department, Faculty of Education, Pamukkale University. He had his BA degree from Selçuk University, his MA degree from Bilkent İhsan Doğramacı University, and his Ph.D. degree from Çukurova University in the field of English Language Teaching (ELT). He  teaches Approaches and Methods, ELT Methodology, Teaching Language Skills, Assessment and Evaluation in ELT, Intercultural Communication, World Englishes and Culture, Material Adaptation and Evaluation, and Curriculum Development in undergraduate, MA and Ph.D. programs. He has published book chapters and articles, and presented papers in International and National Symposiums as well as local, national and international seminars and webinars on TEFL, pre-and in-service teacher education, teaching practicum, and assessment and evaluation in ELT.

Eğitim

İstatistik Editörlüğü

İstatistik, İstatistiksel Analiz, İstatistiksel Teori, Uygulamalı İstatistik
Eğitim, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, Eğitim Programları ve Öğretim, İstatistik, Tıp Eğitimi
Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, Eğitimde ve Psikolojide Ölçme Teorileri ve Uygulamaları, Ölçek Geliştirme, İstatistik
Eğitimde ve Psikolojide Ölçme Teorileri ve Uygulamaları, Sınıfiçi Ölçme Uygulamaları, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme (Diğer)